Zaterdag 01/10/2022

NieuwsPrikpen

Apothekers zitten stilaan door voorraad aan adrenalinepennen: ‘Artsen schrijven ze veel te snel voor’

Prikpen met adrenaline tegen allergische reacties. Beeld AFP
Prikpen met adrenaline tegen allergische reacties.Beeld AFP

De voorraad prikpennen tegen een allergische reactie bij een wespensteek slinkt bij de Belgische apothekers, bevestigt Febelco, de grootste verdeler van geneesmiddelen. Geen reden tot paniek, zo zegt Didier Ebo, hoofd allergologie aan het Universitair Ziekenhuis Antwerpen.

Enid Vera Panchana

Hoe komt het dat er een tekort is?

“Er lopen te veel mensen rond met een pen terwijl ze die niet nodig hebben. Artsen schrijven veel te snel een pen voor. Natuurlijk is het niet altijd even gemakkelijk om af te wegen wanneer een patiënt juist een pen nodig heeft. Er zijn patiënten bij wie het kristalhelder is, zoals mensen die een hartstilstand kunnen krijgen na een steek. Maar er is ook een grijze zone waarin het niet altijd even duidelijk is of een pen nodig is. In zulke gevallen grijpen artsen te snel naar een pen.

“Een allergie voor insectengif is overigens de enige allergie die behandeld kan worden, en toch krijgen patiënten alleen maar een pen voorgeschreven. De beste accute behandeling na een steek is adrenaline, dat klopt. Maar op lange termijn is er een veel betere behandeling mogelijk.”

En dat is?

“Immunotherapie. Tijdens immunotherapie bestrijden we het kwaad met kwaad. We spuiten het gif waaraan de patiënt allergisch is gecontroleerd in, met lage dosissen die we langzaamaan opdrijven. Tot we aan een hoeveelheid komen waarvan we weten dat die de patiënt beschermt. Patiënten met een ernstige allergische reactie hebben 50 procent kans op een tweede, ernstige reactie bij een volgende steek. Met immunotherapie wordt die kans gereduceerd tot slechts 1 procent.”

Wie komt in aanmerking voor deze therapie?

“In theorie komen enkel mensen met een ernstige allergische reactie voor immunotherapie in aanmerking. In de praktijk loopt dat enigszins anders en maken we ook nog enkele uitzonderingen. Zowel voor mensen die dagelijks steken riskeren, zoals tuinmannen en boswachters, als voor mensen met een zwakke gezondheid. Zij hebben misschien minder ernstige reacties maar lopen veel andere risico’s, waardoor het beter is om op tijd in te grijpen.”

Wanneer kunnen we spreken over een ernstige allergische reactie?

“Bij een ernstige allergische reactie hebben we het over kortademigheid, duizeligheid en zelfs bewusteloosheid. Zulke reacties gebeuren snel, niet pas na drie uur. Het zijn enkel deze mensen die in aanmerking komen voor immunotherapie en adrenalinepennen. Ook na de behandeling moeten zij er altijd twee bij zich hebben.”

Waarom twee?

“Artsen schrijven vaak maar één pen voor, dat is een veel voorkomende fout. Een adrenalinepen kan haperen, dan heb je een reserve nodig. Daarbij kan het ook dat een dosis niet voldoende is en je een tweede injectie nodig hebt.

“Dat is trouwens niet de enige fout wat betreft adrenalinepennen. Artsen informeren hun patiënten te weinig over het gebruik. Als patiënten bij mij aankomen met een pen, vraag ik hen te tonen hoe ze die zouden gebruiken. Wat dan gebeurt, is gewoonweg lachwekkend. Ze beginnen de volledige bijsluiter te lezen. Als je na een steek en een ernstige allergische reactie nog moet uitzoeken hoe het werkt, is het te laat.

“Een ander probleem is dat mensen vaak afkomen met ‘een voorschrift’. Ook dat is niet genoeg. Zodra je een voorschrift krijgt, moet je naar de apotheek en altijd en overal twee pennen bij je hebben. Als je na een steek een ernstige allergische reactie ontwikkelt, heb je geen tijd om er rustig eentje te gaan halen in de apotheek.”

Hoe handelen mensen met een minder ernstige reactie het best na een prik?

“De meeste mensen ontwikkelen na een prik een lokale reactie. Dat kan gaan om pijn of jeuk maar ook om een zwelling of rode plek. In dat geval is er absoluut geen reden tot paniek. Een beetje ontsmetten, ijs en een middeltje tegen de jeuk is voldoende. Na een steek grijp je het best zo snel mogelijk in. Want hoe sneller je ingrijpt, hoe efficiënter. Een lawine hou je ook niet beneden tegen, maar boven.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234