Zondag 04/12/2022

NieuwsAntwerpen

6 dagen per week werken voor hooguit 650 euro per maand: 55 vermoedelijke slachtoffers mensenhandel aan de slag in Antwerpse haven

null Beeld Kristof Pieters
Beeld Kristof Pieters

Het Antwerpse arbeidsauditoraat voert een onderzoek naar 55 mogelijke slachtoffers van mensenhandel op de grote bouwwerf van het chemiebedrijf Borealis in de Antwerpse haven. Dat melden De Tijd en Gazet van Antwerpen maandagavond.

Redactie

"Op de werf werden inderdaad slachtoffers van mensenhandel tewerkgesteld", bevestigt arbeidsauditeur Bart Wens aan De Tijd. Verschillende indicatoren wijzen alvast in die richting. De mannen - van Filipijnse en Bengaalse afkomst - zouden maandelijks een loon gekregen hebben van hooguit 650 euro om zes dagen op de zeven te werken.

In een reactie aan Gazet van Antwerpen en De Tijd laat Borealis weten dat het niet gaat om werknemers van Borealis zelf, maar om medewerkers van de aannemer IREM-Ponticelli. Borealis benadrukt dat het van al zijn partners verwacht "dat zij zich op een ethische en conforme manier gedragen, zoals duidelijk is bepaald in de Borealis Code of Business Conduct en dat zij alle wettelijke voorschriften, met inbegrip van de arbeidswetgeving, volledig naleven."

‘Mensenhandel’

De bouwwerf van Borealis kwam twee weken geleden al in het vizier toen de Vlaamse consul van de Filipijnen burgemeester Bart De Wever (N-VA) en hulporganisatie Payoke tipte over de situatie. “Uit dat gesprek kwamen duidelijke signalen dat er sprake was van mensenhandel”, zegt Klaas Vanhoutte van Payoke bij VRT NWS. Na de tip werd een verblijfsadres gevonden en bij de politie-interventie die volgde werden 27 personen aangetroffen. De dag erop werd een tweede interventie uitgevoerd in de aanpalende woning, waar nog eens 28 personen verbleven.

Vanhoutte heeft het ook nog over een ongekende situatie voor ons land. In België zijn er namelijk maar zo'n zeventig plaatsen voor slachtoffers van mensenhandel. “Wij zijn totaal niet voorzien op zo’n grote groep”, klinkt het. Samen met de Stad Antwerpen is er tijdelijke opvang voorzien tot 1 september.

Volgens Vanhoutte zijn de slachtoffers allemaal ingegaan op het statuur van slachtoffer van mensenhandel. Het opvangcentrum probeert hen nu allemaal verwerkt te krijgen zodat ze een tijdelijke verblijfsvergunning verkrijgen.

Bestuurlijke maatregelen

De stad Antwerpen zal in de zaak “alle mogelijkheden gebruiken om bestuurlijk gevolg te geven” aan het gerechtelijk onderzoek. “Mensenhandel is op zich uiteraard een gerechtelijke zaak”, zegt burgemeester Bart De Wever (N-VA). “Onze stedelijke rol is daarin vooral ondersteunend, waarbij steeds alle mogelijke bestuurlijke maatregelen gebruikt worden om schrijnende toestanden die in onze stad geen plaats hebben, te beteugelen.”

De Wever wijst er in een reactie op dat de stad in 2017 protocolakkoorden sloot met zowel het parket als het arbeidsauditoraat om nauwer samen te werken rond het aanpakken van mensenhandel. “Dat heeft voor seksuele uitbuiting in het bijzonder voor een aantal belangrijke dossiers - cafés zoals het Keteltje, hotels waar tienerpooiers actief waren - in het verleden al vruchten afgeworpen”, zegt hij. “Voor economische uitbuiting zijn er eveneens al verschillende bestuurlijke maatregelen voortgevloeid uit gerechtelijke acties.”

De Wever stelt nog dat de lokale politie al uitgebreid ondersteuning gaf bij de gerechtelijke acties op de bouwwerf.

‘Topje van ijsberg’

Federaal minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld) bevestigt dat er een onderzoek loopt naar de zaak van vermeende mensenhandel op de bouwwerf van Borealis in de Antwerpse haven. “Het gaat om een dossier van een serieuze omvang, die vrij ongezien is in ons land. Toch gaat het maar om het topje van de ijsberg, want volgens de Global Slavery Index zijn er in ons land naar schatting 23.000 mensen slachtoffer van uitbuiting of moderne slavernij”, zegt de minister.

Inzake preventie kondigde Van Quickenborne maandag nog de komst van een centraal meldpunt voor slachtoffers van mensenhandel aan. Dat moet toelaten om enerzijds slachtoffers sneller te helpen en anderzijds mensensmokkelaars sneller op te sporen. Wat opsporing, vervolging en berechting betreft, zullen de betrokken diensten versterkt worden. Zo krijgt de ECOSOC-dienst van de sociale inspectie extra manschappen en komen er ook 40 extra speurders bij de Federale Gerechtelijke Politie, die zich specifiek met de problematiek van mensenhandel en mensensmokkel zullen bezighouden.

Dat de straffen niet hoog genoeg zouden liggen, zoals ABVV stelt, weerlegt de minister. “De straffen zijn niet mals en kunnen oplopen tot vijftien jaar cel. Het probleem is dat de pakkans veel te laag ligt. Dat willen we verhelpen door meer speurders en meer inspecteurs in dienst te nemen.”

Verhoor

Volgens minister Van Quickenborne werd een deel van de slachtoffers al verhoord, een ander deel moet nog aan de beurt komen. Er zijn voorlopig nog geen verdachten opgepakt of uitgenodigd voor verhoor, laat het arbeidsauditoraat nog weten. Het verhoor van de slachtoffers is een arbeidsintensieve klus, stelt het arbeidsauditoraat, onder meer omdat er tolken moeten worden ingezet. Het zal sowieso verschillende dagen in beslag nemen.

“De sociale inspectiediensten en politie zijn er volop mee bezig en nemen hun tijd om alle mogelijke informatie te verkrijgen”, zegt arbeidsauditeur Bart Wens. “Vervolgens zullen we de gegevens die uit die gesprekken voortkomen, samenleggen. Het is de bedoeling een beeld te krijgen van wie als werkgever kan worden gezien en van wie verantwoordelijk is voor de rekrutering. Dan zullen we zien welke volgende onderzoeksdaden we moeten stellen.”

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Volgens Het Laatste Nieuws zou een veertigtal Turkse en Roemeense lassers en pijpfitters afgelopen weekend ingevlogen zijn naar Antwerpen om de 55 Bengaalse en Filipijnse arbeiders te vervangen op de werf van Borealis in de Antwerpse haven. De nieuwe werknemers verblijven in dezelfde appartementen aan de Keesinglaan in Deurne en werken eveneens voor de Franse aannemer IREM-Ponticelli.

Intussen blijkt dat Borealis al sinds mei op de hoogte was van sociale wantoestanden op zijn werf in de Antwerpse haven. Dat blijkt intussen uit een communicatie die Gazet van Antwerpen kon inkijken en waarover ook de andere kranten van Mediahuis woensdag berichten.

Borealis, een van de grootste spelers in de Europese chemie, bouwt een plasticfabriek in het Oost-Vlaamse Kallo, tegen de Antwerpse haven. Het bedrijf wil er propaangas omzetten in propyleen, een basisbouwsteen in de chemiesector die opduikt in autobumpers, verpakkingen, injectiespuiten en stofzuigers.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234