Zaterdag 14/12/2019
Zuhal Demir.

Interview Zuhal Demir

Zuhal Demir: ‘Sorry, wij zijn niet aan het stikken, de luchtkwaliteit verbetert elk jaar’

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs.

Ze vroeg een nachtje bedenktijd toen N-VA-voorzitter Bart De Wever van haar de nieuwe Vlaamse milieuminister wilde maken. Maar na de eerste schok en enkele weken studeren groeide haar goesting. ‘Klimaat is dé uitdaging van de eeuw, ik wil die graag aangaan.’ Vandaag ontvangt Zuhal Demir ons voor een openhartig gesprek over ecologie, tweedehandskleren en boomknuffelen. ‘Op onbewaakte momenten durf ik dat weleens te doen, ja.’

Driekwart van de Vlamingen is bezorgd over het klimaat, blijkt uit de ecologie-enquête van Humo. Dat is 10 procent minder dan vorig jaar. Doet u dat stiekem plezier?

Zuhal Demir: “Helemaal niet. Als mensen zich beginnen af te keren van het klimaatthema, maakt dat mijn taak moeilijker. Maar uit de enquête leid ik ook af dat minstens 70 procent vragende partij is voor een doortastend beleid. Dat is hoopgevend. Als we dit probleem willen oplossen, is het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen mee zijn.”

► ‘40 procent haakt juist af door het ‘gedram’ van Anuna en Greta’

3 conclusies uit Humo’s grote ecologie-enquêteDe Vlaming ligt minder wakker van milieu en klimaat. Dat blijkt uit de jaarlijkse Humo’s Grote Ecologie-Enquête. De Vlaming wil wel dat er iets gebeurt, maar het mag niet te veel kosten.

Vier op de tien Vlamingen vinden wel dat er belangrijkere prioriteiten zijn. De klimaatopwarming is voor hen een luxeprobleem. Vorig jaar was maar 28 procent die mening toegedaan. Waaraan wijt u die dalende interesse?

Demir: “Het debat is te gepolariseerd. De ene vindt dat we alles moeten opofferen voor de strijd tegen de opwarming, anderen zijn bang van die klimaathysterie, omdat ze nu al niet rondkomen. En 20 procent ontkent het probleem zelfs volledig. Bijna elke week gaan die kampen keihard met elkaar in de clinch op de sociale media en aan familietafels. Veel mensen zijn dat beu.”

Is uw partij niet mee verantwoordelijk voor die polarisering? Jullie hebben een hele verkiezingscampagne ingehakt op ‘de groene belastingtsunami’ en de klimaatjongeren.

Demir: “Wij hebben ons ecorealisme tegenover het radicale programma van Groen gezet. Dat mag toch? Of vindt u dat al wie niet meeheult met de klimaathysterie van de groenen zich schuldig maakt aan polarisering? Dit debat is niet van links of rechts. De bescherming van onze planeet belangt iedereen aan.”

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs

Is het ecorealisme niet ingegeven door electoraal opportunisme? De N-VA had weinig te winnen met het achternahuppelen van de klimaatjongeren en ging dan maar aan de overzijde staan.

Demir: “Maar wij staan helemaal niet in een extreme hoek. Wij zijn geen doemdenkers, maar ook geen klimaatontkenners. Wij staan in het midden, bij de grote massa die bezorgd is om het klimaat, maar niet bereid is om daarvoor te stoppen met autorijden, vliegen en ademen. Wij geloven niet in kijvende vingertjes, maar in technologische innovatie en een realistische aanpak die onze economie niet kapotmaakt.

“De houding van Vlaams Belang, dát is pas plat opportunisme: zij maken de mensen wijs dat ze helemaal niks moeten doen. Velen willen dat graag geloven, maar die boodschap is onverantwoord.”

Uit de enquête blijkt dat Anuna De Wever en Greta Thunberg meer kwaad dan goed hebben gedaan: ongeveer de helft van de ondervraagden noemt hen ongeloofwaardig en vindt dat ze overdrijven. 42 procent van de Vlamingen heeft afgehaakt door hun acties. Zelfs bij de Vlamingen die bezorgd zijn om de planeet stond een derde afkerig tegenover hen.

Demir: “Dat verrast me wel. Toen ik de bagger zag die Greta Thunberg over zich heen kreeg na haar emotionele speech voor de VN, was ik oprecht bezorgd om haar. Ik ben ook moeder, en die meisjes worden te weinig beschermd tegen al die harde reacties. De media gaan daarin niet vrijuit: ze hebben van Greta en Anuna kindsterretjes gemaakt en zijn hen nu gulzig aan het opvreten. Als ze met een zeilboot de oceaan oversteken voor een klimaattop in Chili die uiteindelijk wordt afgelast, maken ze zich daar vrolijk over. We vergeten dat het jongeren zijn die hun nek uitsteken voor een goede zaak.”

Hebt u dat ook al gezegd tegen uw partijgenoten?

Demir: “Waarom?”

Bart De Wever zei dat er kosten zijn aan Greta Thunberg, en Theo Francken maakte er op Twitter een sport van om de klimaatjongeren uit te lachen.

Demir: “Dat is niet mijn stijl. Ik heb dit voorjaar op Facebook mijn steun uitgesproken voor de klimaatjongeren. Hun boodschap is goed, maar de manier waarop was te negatief. Al die doembeelden en de criminalisering van mensen die niet onmíddellijk hun leven overhoop willen gooien, stoot mensen af. Het heeft iets sectairs. Greta beschuldigde de vorige generaties ervan dat ze haar wereld hebben kapotgemaakt. Wat ben je daar nu mee? De klimaatjongeren zouden meer bereiken als ze stoppen met mensen te schofferen. Het is hun verdienste dat de wereld is wakker geschud, nu is het tijd om een draagvlak te creëren voor haalbare maatregelen.”

Is dat niet uw taak?

Demir: “Jawel, maar ik kan best wat hulp gebruiken. De klimaatjongeren zijn mijn bondgenoten, daarom heb ik hen ook ontvangen op mijn kabinet. Zonder camera’s. Ik heb hun aangeraden om hun beweging om te vormen en hun bezorgdheden om te zetten in pósitieve acties. Ze zouden druk kunnen zetten in gemeenten waar er verzet is tegen windmolens, ze kunnen zwerfvuilacties houden, bomen planten… Dat is leading by example, not by accusation.

“Waarom gaat Anuna geen lezingen geven in scholen om jongeren te sensibiliseren? Dat is nuttiger dan de oceaan over te zeilen. Want ondanks de klimaatmarsen zijn jongeren niet goed op de hoogte. Een meerderheid gelooft dat kernenergie bijdraagt tot de klimaatopwarming en velen weten niet eens dat het klimaatprobleem wordt veroorzaakt door CO2-uitstoot.”

Dat blijkt ook uit de Humo-enquête. Gemiddeld antwoordde de Vlaming twee keer juist op acht vragen over ecologie. Slechts één op de drie beseft dat wonen in de stad ecologischer is dan in een huis met tuin op het platteland. En een nietige 4 procent weet dat een maaltijdbox aan huis krijgen milieubewuster is dan zelf naar de supermarkt te rijden om boodschappen te doen. Een schoolvak ecologische opvoeding dan maar?

Demir: “Je kunt geen vakken blíjven bijmaken. Gelukkig besteden scholen dankzij de klimaatmarsen al meer aandacht aan ecologie.

“Onlangs was ik op een scholenbijeenkomst waar een 17-jarig meisje bijna verontschuldigend zei dat ze niet had deelgenomen aan de betogingen. Ze had wel haar school zo ver gekregen om geen blikjes, bric en plastic verpakkingen meer toe te laten. Alle leerlingen moesten hun eigen brooddozen meenemen en drinkflessen die ze konden vullen met kraantjeswater. Chapeau! Graag meer van dat! En dat geldt ook voor bedrijven. Velen hebben de petitie Sign for my Future gesteund. Fijne marketing, maar mijn vraag is: wat gaan jullie dóén? KBC plant dit jaar twaalfduizend bomen. Wie volgt dat voorbeeld?”

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs

De Vlaming kijkt vooral naar de politiek, en 70 procent vindt dat die niet genoeg doet.

Demir: “Het idee dat ik met een paar wetten en extra belastingen de klimaatverandering kan stoppen, is idioot. Elke minister die een te radicaal klimaatbeleid voert, krijgt gele hesjes tegenover zich en wordt buitengedragen door de kiezer, waarna een volgende minister alles terugdraait. Je lost dit gewoon niet op zonder draagvlak. Ik kan de mensen proberen mee te sleuren in de juiste richting, maar als ik dat te brutaal doe, haken ze af en bereiken we niks. De aversie tegen Anuna en Greta mag geen aversie tegen het thema worden. Mijn boodschap is: ‘Yes we can! Maar dan wel met z’n allen.’”

Ongeduldig

Beschouwt u Greenpeace ook als een bondgenoot? De milieuorganisatie daagde Vlaanderen voor de rechter wegens de slechte luchtkwaliteit en kreeg gelijk. Begin deze maand stuurde ze een deurwaarder naar uw kabinet die dwangsommen van 1.000 euro per dag eiste, om u tot meer actie aan te sporen.

Demir: “Maar Greenpeace en ik willen hetzelfde! Ik heb een groot luchtbeleidsplan opgemaakt waarmee we, volgens mijn experts, de Europese normen al in 2025 zullen halen. Greenpeace zou blij moeten zijn. Ik zal mijn plan desnoods verdedigen voor de rechtbank. Er zitten heel goede maatregelen in, en we gaan die nu eindelijk ook uitvoeren.”

Waarom zegt u ‘eindelijk’?

Demir: “Laat ons zeggen dat ik even ongeduldig ben als Greenpeace. Maar met dwangsommen die de belastingbetaler uiteindelijk moet ophoesten, win je geen harten en geen propere lucht.”

In een open brief in De Standaard met de titel ‘Zuhal, laat ons niet stikken’ schreef MO-journalist Nick Meynen dat u beter razend zou zijn op uw voorgangers die hun job niet deden in plaats van te schieten op Greenpeace.

Demir: “Ik ga hier het proces van mijn voorgangers niet maken. Maar ik was wel aangedaan door die brief. Die man doet alsof ik Vlaanderen laat stikken. Sorry, wij zíjn niet aan het stikken, de luchtkwaliteit verbetert elk jaar.”

Antwerpen behoort tot de vijftig meest vervuilde gebieden ter wereld. 150.000 mensen wonen op een plek waar de lucht onverantwoord slecht is. Elk jaar sterven duizenden mensen vroegtijdig door de giftige lucht die ze inademen, en onze jongeren krijgen er astma van.

Demir (fel): “Maar dat is toch niet míjn schuld? Ik pik het niet dat die man de indruk wekt dat propere lucht mij niet interesseert. Ik wil ook dat mijn dochter in een gezonde omgeving opgroeit, zonder astma, met veel natuur en propere rivieren. De luchtkwaliteit zál verder verbeteren, maar ik ben nog maar net bezig, hè!

“Het zou goed zijn als het hele lucht- en klimaatdebat wordt ontdaan van ideologische vervuiling. Met de klimaatontkenners van Vlaams Belang komen we er niet, maar met linkse ideologen die het thema misbruiken om het kapitalisme aan te klagen evenmin. We moeten het doen met de coalitie van de redelijken. En het plan van Groen is door de kiezer niet redelijk bevonden.”

Uw eigen minister-president vindt wel dat klimaatontkenners aan bod moeten komen op de VRT.

Demir: “Jan (Jambon, red.) heeft erbij gezegd dat je daar een klimaatexpert moet naast zetten om tegengas te geven. Die moet dan maar sterk genoeg zijn om dat debat te winnen. Als je in een democratie bepaalde meningen doodzwijgt, maak je ze sterker. Kijk maar naar Vlaams Belang.”

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs / Humo 2019

The green lady

U hebt naar verluidt sterk getwijfeld of u de bevoegdheden Energie en Omgeving wel zou aanvaarden. Waarom?

Demir: “Ik had de onderhandelingen gevoerd over Werk, Integratie, Welzijn, Gelijke Kansen, Justitie en Armoede. Als je dan behalve Justitie ook Omgeving, Energie en Toerisme op je bord krijgt, sta je wel even versteld. Op het partijcongres waar Bart De Wever de verdeling van de ministerposten bekendmaakte, heb ik nogal impulsief gereageerd. Ik vroeg bedenktijd, een beetje tot ontzetting van Bart. Maar het is toch logisch dat ik even moet nadenken over zo’n zware portefeuille, met bevoegdheden waar ik tot voor kort weinig van kende? Maar na een nachtje slapen heb ik de job aanvaard. Klimaat is dé uitdaging van de eeuw, ik wil die aangaan.”

Had uw aarzeling ook te maken met het lot van Joke Schauvliege? Zij werd een schietschijf voor de klimaatjongeren en natuurverenigingen.

Demir: “Totaal niet. Ik ben al vaak genoeg schietschijf geweest om me daar niet door te laten afschrikken.”

Er wordt gefluisterd dat u groener bent dan uw partij. Klopt dat?

Demir: “Iemand die niet houdt van een groen en proper Vlaanderen, kan zich geen goede Vlaams-nationalist noemen, vind ik. Maar waarom denkt u dat?”

In 2013 clashte u als districtsburgemeester met de Antwerpse schepen Rob Van de Velde, omdat die een stadsparkje aan de Mechelsesteenweg wilde vervangen door een appartementsblok. ‘N-VA intern verdeeld over Antwerps park’, kopte De Morgen.

Demir: “In die buurt was er heel weinig groen. Alle mensen kwamen in de weekends naar dat park om zich te ontspannen. Buurtbewoners protesteerden tegen de verdwijning daarvan en ik vond dat ze gelijk hadden. Daarom gaf ik een negatief advies. Ik ben nog altijd fier dat ik dat stukje groen heb kunnen redden. Een stad als Antwerpen heeft zuurstof en natuur nodig.”

U deelt dus niet de visie van uw voorgangster Joke Schauvliege die vond dat een boom dient om gekapt te worden?

Demir: “Nee! Bomen moeten groeien en mensen zuurstof geven. Ik hoop dat ik als minister veel bomen mag aanplanten. Op onbewaakte momenten durf ik er zelfs eentje knuffelen (schatert).”

Straks wordt The Iron Lady nog The Green Lady?

Demir: “Ik sta liever bekend als green lady dan als iron lady.”

U klinkt gemotiveerd, maar uw eerste mededeling als minister was dat Vlaanderen de doelstelling van 13 procent hernieuwbare energie tegen 2020 niet zal halen.

Demir: “Dat is wat experts mij zeiden. In enkele maanden tijd kan ik geen capaciteit uit mijn hoed toveren. Maar ik zal er wel alles aan doen om de doelstelling van 25 procent hernieuwbare energie in 2030 te halen.”

Klimaatwetenschapper Pieter Leroy zei in De Standaard dat de nieuwe Vlaamse regering uit de Parijs-akkoorden is gestapt. In woorden blijft u wel trouw aan de klimaatdoelstellingen, maar Leroy ziet in het regeerakkoord te weinig maatregelen om die te halen.

Demir: “Het omgekeerde is waar: Vlaanderen heeft nog nooit zo’n ambitieus klimaatakkoord gehad.”

Excuseer?

Demir: “Het feit dat het Parijs-akkoord expliciet in het regeerakkoord staat, zegt toch genoeg? Die doelstelling van 80 procent minder uitstoot tegen 2050 is razend ambitieus voor een dichtbevolkt, geïndustrialiseerd gebied als Vlaanderen. Dat is al binnen dertig jaar, hè. Wij gaan deze legislatuur al onze bedrijven verplichten om bij verkoop hun gebouwen energiezuinig te maken. Dat is toch niet niks?”

Het klimaatakkoord van Parijs wil de opwarming beperken tot 1,5 graden. Veel klimaatwetenschappers zeggen dat een opwarming van 2 à 3 graden nu al onvermijdelijk is.

Demir: “Daarom gaan we ook maatregelen nemen om de stijging van de zeespiegel en de toenemende droogte op te vangen: de verhoging van dijken, groendaken en groene gevels in steden, meer natuur, 10.000 hectare extra bos…”

Die 10.000 hectare bos komt uit het verkiezingsprogramma van Groen. Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck vond dat veel te weinig.

Demir: “Grappig. In het parlement vinden ze die 10.000 hectare al heel ambitieus. Vlaanderen is één van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld, wij zijn één grote stad. Ik weet dat de VN wil dat een kwart van elk land uit natuur bestaat, maar dat moet je in een Europese context bekijken. In Vlaanderen is dat totaal onrealistisch, behalve in Limburg (lacht).”

Tegen 2030 verwacht Europa dat onze CO2-uitstoot met 35 procent daalt. De vorige Vlaamse regering wilde dat realiseren met behulp van de slimme kilometerheffing. Uw partij serveerde die af omdat er geen draagvlak voor was. Uit onze enquête blijkt dat 44 procent wél achter het idee staat.

Demir: “Die maatregel is niet fair voor mensen uit Limburg, West-Vlaanderen en de Kempen. Wij gaan hen niet straffen omdat ze elke dag met de auto naar de stad rijden om te gaan werken, want zij hebben te weinig alternatieven.”

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs

Is dat gescherm met gebrek aan een draagvlak geen gebrek aan moed? Tegen de flitspalen en het rookverbod in cafés was er indertijd ook protest.

Demir: “Die vergelijking loopt spaak. Mensen konden stoppen met roken en te snel rijden, maar ze kunnen niet stoppen met autorijden, want dan geraken ze niet op hun werk. Autopendelaars zijn geen misdadigers.

“Ik maak me zorgen om de slimme kilometerheffing die Brussel gaat invoeren. Dat wordt een stadstol voor de tienduizenden Vlamingen die elke dag in Brussel gaan werken.”

Brussel heeft wel beslist dat er in 2035 geen diesel- of benzinewagens meer de stad in mogen. Waarom doet Vlaanderen dat niet?

Demir: “Ik focus liever op wat ik de komende vijf jaar kan doen dan straffe beloftes te maken over 2035. Vanaf 2030 willen we wel dat alle auto’s koolstofarm zijn, waarvan minstens de helft emissievrij.”

Hoe wilt u dat bereiken?

Demir: “Door dat soort wagens fiscaal aantrekkelijker te maken. Ik wil ook iets doen aan de 17 procent oude, zeer vervuilende diesels die nog altijd rondrijden. We moeten die eigenaars stimuleren om een andere auto te kopen. Al besef ik dat velen daar het geld niet voor hebben. We moeten die switch op een sociaal verantwoorde manier maken.

“Ik ga ook aan de federale regering vragen om ervoor te zorgen dat bedrijven vanaf 2023 alleen nog voor milieuvriendelijke bedrijfswagens kiezen. Dat kan een turbo zetten op de vergroening van ons wagenpark, want die bedrijfswagens komen daarna sneller op de tweedehandsmarkt terecht, waardoor je in alle lagen van de bevolking schonere wagens krijgt.”

Als we een linkse federale regering krijgen, zal dat wel lukken. Maar zo’n regering zal wellicht ook de kerncentrales sluiten.

Demir: “Daar lig ik nu al wakker van. Kerncentrales zijn nódig om de opwarming te bestrijden. De gascentrales die ze moeten vervangen, zijn duur en vervuilend, en het duurt jaren om ze te bouwen. Als de linkse partijen alle kerncentrales sluiten, zullen de mensen dat duidelijk merken aan hun elektriciteitsfactuur. Als Vlaams minister ga ik erover waken dat die energiefactuur niet duurder wordt, maar als de federale taksen op die factuur stijgen, sta ik machteloos.”

‘Ik koop voor mijn dochter en mezelf veel tweedehandskleren. Je vindt daar echt mooie dingen tussen.’ Beeld Johan Jacobs

Het groenste land

Als u de doelstellingen tegen 2030 wilt halen, zult u ook nog met een alternatief moeten komen voor de geschrapte kilometerheffing.

Demir: “Zulke doelstellingen staan ook in het regeerakkoord: over vijf jaar moet minstens 40 procent van alle verplaatsingen te voet, met de fiets of het openbaar vervoer gebeuren. In de steden moet dat de helft zijn.”

Hoe gaat u daarvoor zorgen?

Demir: “Ik ken veel mensen die ’s morgens met de auto van Genk naar Diest rijden. Daar beginnen meestal de files en nemen ze de trein, zodat ze op een klein uurtje in Brussel staan. Als je zulke mobiliteitsknooppunten creëert, waar mensen ook hun elektrische fiets veilig kunnen achterlaten, stimuleer je hen om de auto te laten staan. Daarnaast creëren we vervoersregio’s die de trein, tram en bus zo goed mogelijk op elkaar moeten afstemmen, zodat mensen zonder veel tijdverlies kunnen overstappen.”

Een kwart van de Vlamingen neemt dikwijls de auto voor afstanden van minder dan vijf kilometer. Gaat u die mentaliteit daarmee kunnen keren?

Demir: “Daarvoor moeten we vooral elektrische fietsen en brommers aantrekkelijker maken. Die worden steeds populairder. We trekken ook meer dan 150 miljoen euro extra uit voor fietsinfrastructuur.”

Intussen is de malaise bij De Lijn vanwege de onderfinanciering compleet. Vorige week werd er nog gestaakt.

Demir: “Ik vrees dat ze bij De Lijn hun eigen ruiten ingooien. In het regeerakkoord staat dat we het openbaar vervoer willen verbeteren, maar De Lijn moet wel bewijzen dat ze het beter kan dan de privé.”

Wie een elektrische wagen koopt, kan nog tot eind dit jaar rekenen op premies van maximaal 4.000 euro. Waarom besliste u om die vanaf 1 januari te schrappen?

Demir: “Ze werden nauwelijks gebruikt, omdat bedrijfswagens er niet voor in aanmerking komen. Vorig jaar deelde Vlaanderen amper 415 premies uit, en in twee derde van de gevallen ging het om wagens van meer dan 40.000 euro. Wie zo’n dure auto kan kopen, heeft geen premie nodig.”

Waarom beperkt u de premie dan niet tot auto’s van 30.000 euro? Voor de modale Vlaming kan dat het verschil maken.

Demir: “Vooral het lage aantal laadpalen in Vlaanderen doet mensen twijfelen over de aankoop van een elektrische wagen. Ik wil eerst daarin investeren. De taak van een overheid is niet om mensen auto’s te helpen kopen, maar om goede infrastructuur te voorzien. Premies geven terwijl de randvoorwaarden nog niet in orde zijn, is de omgekeerde wereld.

“De keuze voor een elektrische wagen blijft ook zonder die premies voordelig, omdat je er in Vlaanderen geen belastingen op betaalt. In Brussel is het ruim 7.000 euro duurder om zo’n wagen te laten inschrijven.”

Vakbonden, economen, werkgevers, energieproducenten en milieuverenigingen pleiten al lang voor een koolfstoftaks. Waarom komt die er niet?

Demir: “Met extra taksen gaan we de harten van de mensen niet veroveren. Jullie enquête toont duidelijk aan dat de Vlaming zijn welvaart niet wil opgeven voor de strijd tegen de klimaatopwarming.

“Ik zal een ambitieuze minister van Klimaat zijn, maar ik zal er wel over waken dat de maatregelen haalbaar en betaalbaar zijn. Als taksen dé oplossing waren, waren wij al lang het groenste land ter wereld.”

Ja? Volgens Eurostat behoren onze milieubelastingen tot de laagste van Europa.

Demir: “Zeg dat maar eens tegen de Vlaming die zijn auto voltankt of aan het einde van de maand zijn elektriciteitsfactuur niet kan betalen.”

Vindt u het zo’n gek idee om de vervuiling van de planeet mee te rekenen in de prijs van een product?

Demir: “Als je het hele belastingsysteem opnieuw mocht uitvinden, zou dat logisch zijn. Maar dat gaat niet, en de belastingen liggen al hoog genoeg.”

Nog een maatregel van de vorige Vlaamse regering die door Jambon werd geschrapt: wie een oud huis aankoopt, moet dat renoveren. Dat is toch dé manier om de CO2-uitstoot van woningen en de energiefactuur van mensen versneld te verlagen?

Demir: “Je moet als overheid er eerst voor zorgen dat je eigen gebouwen energieneutraal zijn. De komende jaren zetten we daar keihard op in. Ook scholen, banken en ondernemingen moeten vanaf 2021 hun gebouwen verplicht renoveren, als die bij verkoop niet energiezuinig zijn.”

Zuhal Demir. Beeld Johan Jacobs

Waarom kan dat niet samen met een renovatiecampagne van privéwoningen?

Demir: “We willen mensen stimuleren in plaats van verplichten. Ik wil de waaier aan energiepremies bundelen tot één premie, zodat mensen geen tien verschillende papieren meer moeten invullen. Maar als je ze verplícht om hun huis energiezuinig te maken, moet je daar ook een fiscale beloning tegenover stellen. Anders wordt het wel heel duur.”

De vorige regering schaarde zich achter de betonstop: vanaf 2040 zou er geen open ruimte meer aangesneden worden. Deze regering spreekt van een bouwshift. Wat is het verschil?

Demir: “De betonstop wekte de indruk dat er op het platteland niet meer gebouwd mocht worden. De bouwshift is een minder negatief concept. Maar we willen nog altijd zoveel mogelijk open ruimte vrijwaren, inzetten op dichtere woonkernen en slecht gelegen verkavelingen niet meer aansnijden of zelfs schrappen.”

Balletjes

Wat doet u zelf zoal voor het klimaat?

Demir: “Mijn vriend, dochtertje en pluszonen zijn vegetariërs. Zelf probeer ik ook zo weinig mogelijk vlees te eten.”

Maar wel reclame maken voor balletjes in tomatensaus!

Demir (lacht): “Er bestaan heel lekkere vegetarische balletjes, hoor.”

Mogen die ook tot de Vlaamse canon behoren, zoals u opperde over gehaktballetjes?

Demir: “Ach, dat was een grapje tegen een journalist. Ik heb nooit ernstig gepleit om Vlaamse gerechten in de canon op te nemen. Laat professoren daar maar over beslissen.”

De Gentse burgemeester Mathias De Clercq zag er de humor niet van in. ‘Zelfs onze kookpotten worden het voorwerp van identitaire politiek,’ tweette hij. ‘Wat iemand eet, gaat niemand een tomatenbal aan.’

Demir: “Hebt u ook mijn reactie gelezen?”

Uiteraard. ‘Wees gerust, Mathias: ook voor uw specialiteit, Gentse hautaine waterzooi op nepotistische wijze, is er plaats in de canon. En vergeet alstublieft deze keer het korreltje zout niet.’

Demir: “Voilà! Ik heb ’m nadien niet meer gehoord. De Clercq trekt delen van het regeerakkoord in het belachelijke die door zijn eigen partij zijn goedgekeurd. Ik vind dat heel raar.”

Wat doet u nog meer voor het klimaat?

Demir: “Ik koop voor mijn dochter en mezelf veel tweedehandskleren. Je vindt daar echt mooie dingen tussen. En ik probeer zoveel mogelijk te recycleren. De circulaire economie wordt een centraal punt in mijn beleid. Vlaanderen moet daarin koploper zijn. Alle festivals beginnen nu met recycleerbare bekers te werken, en in elke provincie komt er een wasstraat om die bekers te wassen. Dat wordt een mooi sociaal tewerkstellingsproject.”

Hoeveel uur hebt u de voorbije weken al gestudeerd?

Demir: “Heel veel! Mijn man klaagt dat ik nog amper thuis ben. En áls ik thuis ben, zit ik vaak met mijn neus in de dossiers. Het is intensief, maar ik wil mijn bevoegdheden zo snel mogelijk in de vingers hebben.”

© Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234