Vrijdag 09/12/2022

gezondheid op het werk

Zeven op tien zelfstandigen respecteren voorgeschreven rust niet

null Beeld ANP XTRA
Beeld ANP XTRA

Ruim zeven op de tien van zelfstandigen doen niet wat er op het doktersbriefje staat. Ondernemersorganisatie Unizo eist maatregelen om hen beter te beschermen.

Roel Wauters

Je bent zelfstandige en je bent voor een lange tijd ziek. Wat doe je? Velen onder hen gaan snel weer aan de slag. Sneller dan de dokter heeft voorgeschreven, zo blijkt uit een enquête van ondernemersorganisatie Unizo en haar Franstalige tegenhanger UCM in opdracht van het Riziv. Bijna drie op de tien respecteren helemaal niet wat op het doktersbriefje staat, nog eens vier op de tien zeggen slechts een deel van de rust in acht te nemen.

Ze zijn in de eerste plaats bezorgd om hun inkomsten, zo blijkt. Je kunt je winkel toch niet zomaar sluiten? Maar ook het verlies aan klanten of het feit dat ze geen vervanging hebben, speelt een rol. De freelancer weet dat er concurrenten klaarstaan om zijn opdrachten over te nemen.

Tegelijk zijn zelfstandigen nauwelijks op de hoogte van hun rechten. 42 procent weet niet dat ze na een maand recht hebben op een ziekte-uitkering van 1.168 euro per maand, 72 procent is er niet van op de hoogte dat ze tijdens de ziekteperiode kunnen worden vrijgesteld van sociale bijdragen.

Gezondheidsbudget

Naar aanleiding van de enquête schreven Unizo en UCM een brief aan minister voor Zelfstandigen Willy Borsus (MR) en zijn collega van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). Uitgangspunt is dat zelfstandigen beter moeten worden beschermd. "Ze zijn daar zelf ook van overtuigd", stelt Caroline Deiteren, experte in de materie bij Unizo. "Vroeger trok de zelfstandige wel zijn plan, zo was het idee. Nu begrijpt hij niet meer waarom de verschillen met de werknemers zo groot zijn."

Unizo dringt er onder meer op aan om een 'gezondheidsbudget' in te voeren. Zelfstandigen zouden de investeringen die ze doen voor een betere gezondheid op de werkvloer automatisch terugbetaald krijgen door de staat.

Stel dat een zelfstandig schilder last van zijn rug begint te krijgen, dan kan hij advies inwinnen bij de rugschool om chronische pijnen te voorkomen. De kosten zou hij via het gezondheidsbudget kunnen terugtrekken. Maar ook wanneer de IT-consultant out is, bijvoorbeeld met een burn-out, kan hij psychologische begeleiding aanvragen om zijn job opnieuw op te nemen. Ook hulp om een nieuwe baan te zoeken behoort tot de mogelijkheden.

Roer zelf in handen

"Langdurig zieke werknemers worden tegenwoordig intens begeleid, zelfstandigen kunnen zo het roer zelf in handen nemen", zegt Deiteren. Hoe de uitbetaling juist moet gebeuren, is onduidelijk. "Maar extra kosten wint de overheid terug door minder uitgaven in de gezondheidszorg."

Minister De Block heeft het gezondheidsbudget ook opgenomen in haar beleidsbrief voor dit jaar. Samen met Borsus werkt ze aan een proefproject gefocust op de preventie van burn-out, maar de details daarover liggen nog niet vast: wie komt in aanmerking? Wie doet de uitbetaling? Wat is de timing?

Omdat het verlies aan inkomen afschrikt, vraagt Unizo dat zelfstandigen niet langer een maand moeten wachten vooraleer ze een ziekteuitkering krijgen. Ook moet de hoogte van het bedrag anders worden berekend. Momenteel krijgt een zelfstandige een forfaitaire som, berekend op het minimumpensioen. Unizo vraagt om ze, net als bij de werknemers, te berekenen op basis van het laatste inkomen.

Borsus zegt te werken aan een inkorting van de wachtperiode tot een à twee weken, afhankelijk van de budgettaire implicaties. Aan de hoogte van de uitkering komt hij niet. De Block wacht op de brief van Unizo voor verder commentaar.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234