Woensdag 21/08/2019

Politiek Europese Unie

Wie wordt de nieuwe Juncker? De EU staat met de mond vol tanden

Spitskandidaat Manfred Weber (links) schudt de handen met Jean-Claude Juncker, de huidige voorzitter van de Europese Commissie. Beeld EPA

Op de EU-top van morgen en vrijdag wordt geen doorbraak verwacht, ondanks al het spierballenvertoon van zowel het Europees Parlement als de Europese Raad.

Het zijn net twee overijverige leerlingen die niet voor elkaar willen onderdoen en bij elke vraag van de docent hun vinger zo hoog mogelijk de lucht in steken – maar als ze eenmaal de beurt krijgen, weten ze het antwoord niet.

De vraag is: wie wordt de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie? Zowel het Europees Parlement als de Europese Raad van regeringsleiders (die morgen en vrijdag bijeenkomen in Brussel) staat momenteel met de mond vol tanden, ook al proberen die twee instituties elkaar al maandenlang de loef af te steken over dit heikele onderwerp.

Zoals de zaken er nu voor staan, verwachten weinigen een doorbraak op de EU-top van deze week. Toch had raadsvoorzitter Donald Tusk vorige maand nog ‘gedreigd’ om snel na de Europese verkiezingen van eind mei beslissingen te forceren over een aantal voordrachten voor EU-topfuncties, waaronder ook zijn eigen opvolging en die van buitenland-chef Federica Mogherini.

Spitskandidaat

Het parlement op zijn beurt ‘dreigt’ al een hele tijd alleen in te stemmen met de nieuwe commissievoorzitter als die zichtbaar verkiezingscampagne heeft gevoerd als ‘spitskandidaat’, zoals Manfred Weber van de christen-democraten en Frans Timmermans namens de sociaal-democraten.

Alle ingrediënten voor een institutioneel conflict waren aanwezig, maar zo ver heeft het nog niet eens kunnen komen. Beide instituties moeten het eerst intern eens worden, voordat ze die strijd met ‘de overkant’ kunnen aangaan.

Vijf jaar geleden was het nog vrij eenvoudig om meerderheden te bouwen (in zowel raad als parlement) voor de kandidatuur van voorzitter Jean­­-Claude Juncker. Nu heeft Junckers kroonprins Weber het een stuk moeilijker, maar dat geldt ook voor al zijn concurrenten.

Duits-Frans conflict

Een extra top op 28 mei, twee dagen na de verkiezingen, leverde niets op, behalve geruchten dat veel regeringsleiders zinden op manieren om Weber op een zijspoor te rangeren. Er waren speculaties over de gestegen kansen van de liberale voorvrouw Margrethe Vestager, een van de machtigste en krachtigste persoonlijk­heden in de huidige Europese Commissie. De discussie werd in sommige media verengd tot een knetterend Duits-Frans conflict, waarbij president Macron­­ sterk anti-Weber zou zijn en bondskanselier Merkel pro.

De laatste dagen kwamen er nieuwe speculaties, bijvoorbeeld over Weber­­, die van geen opgeven wil weten en zeer actief blijft bij het vergaren van steun in diverse hoofdsteden. Dat is een schril contrast met Timmermans, die zich minder vaak laat zien.

Er was een Brussels etentje, op 7 juni, tussen zes premiers uit de drie grote politieke families, maar ook zij kwamen er niet uit. Gisteren troffen twee van hen elkaar opnieuw, nu in Den Haag: Nederlands premier Rutte (liberalen) pikte zijn Letse ambtgenoot Karins (christen-democraten) op bij diens hotel om vervolgens gezamenlijk naar het Catshuis te fietsen, de ambtswoning van Rutte, maar ook in die ongedwongen sfeer kwam geen oplossing bovendrijven.

Regeerakkoord

Intussen proberen de grootste vier groeperingen in het Europees Parlement (de Europese Groenen maken het kwartet compleet) een soort regeerakkoord voor de komende vijf jaar in elkaar te steken, waarmee de komende Europese Commissie aan de slag zou moeten. Het liefst hadden ze dat programma vandaag met een strik eromheen in de brievenbus van Tusk gedaan, en helemaal ideaal zou zijn geweest als ze ook de naam van de bijbehorende commissievoorzitter er alvast bij hadden gezet. In dat geval was het parlement de raad inderdaad een stap voor geweest.

Maar de vier partijen slaagden er maandag niet in overeenstemming te bereiken over dat werkprogramma. Vandaag doen ze een ultieme poging.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden