Vrijdag 02/12/2022

Uit het archiefPortret: Kwasi Kwarteng

Wie is Kwasi Kwarteng, de ontslagen Britse minister van Financiën?

De Britse minister van Financiën Kwasi Kwarteng. Beeld REUTERS
De Britse minister van Financiën Kwasi Kwarteng.Beeld REUTERS

Hij gold als veelbelovend intellectueel in de Britse politiek. Maar sinds Kwasi Kwarteng als minister van Financiën een roekeloos belastingplan presenteerde, wordt hij schertsend ‘Kamikwazi’ genoemd. Wie is deze zielsverwant van premier Liz Truss?

Patrick van IJzendoorn

Kwasi Kwarteng is na weken van onrust over zijn mini-begroting ontslagen als Britse minister van Financiën. We hebben dit portret daarom voor u nog eens uit ons archief opgediept.

In 2014 verscheen het ambitieuze boek War and gold: a five-hundred-year history of empires, adventures and debt review. Op gedetailleerde en vermakelijke wijze werd hierin omschreven hoe riskante omgang met geld – van speculatie tot imperiale avonturen – door de eeuwen heen verwoestende effecten heeft gehad op samenlevingen. De auteur was een jonge, erudiete historicus die voor de Conservatieven in het Lagerhuis zat en gezien werd als de opkomende ster van de rechtervleugel: Kwasi Kwarteng.

Acht jaar later heeft Kwarteng, onlangs aangetreden als minister van Financiën, zijn eigen crisis veroorzaakt met een begroting die is afgeserveerd als speculatief, roekeloos en oneerlijk. Financiële markten sloegen op hol, de Conservatieve Partij daalde razendsnel in de peilingen en Kwasi Kwarteng verwierf de bijnaam ‘Kamikwasi’. Maandag moest de bewindsman onder druk van zijn eigen partij een cruciaal onderdeel, belastingverlaging voor de rijken, schrappen. Het leidde te veel af, zo beweerde hij. Een fout was het niet.

Zijn positie is wankel, net als die van zijn bazin en zielsverwant Liz Truss met wie hij, in de Richard I-pub te Greenwich, de gewraakte begroting had opgesteld. The Sunday Times meldde dat Kwarteng na de presentatie ervan met een groep hedgefondsbazen champagne heeft gedronken tijdens een borrel in Chelsea. Deze handelaren, waaronder enkele donateurs van de Conservatieve Partij, zouden flink profiteren van de tijdelijke koersval van het pond waar de begroting voor had gezorgd. Ze moedigden de bewindsman aan kritiek te negeren.

Middenklasse

Dit zijn het soort kringen waar Kwarteng, die voordat hij in 2005 de politiek in ging werkte onder de bekende hedgefondsbaas Crispin Odey, al zijn hele leven in verkeert. De in Noord-Londen geboren Akwasi Addo Alfred Kwarteng komt uit de middenklasse. Zijn moeder was advocaat en zijn vader werkte als econoom bij het dagelijks bestuur van het Gemenebest. De twee waren als studenten uit Ghana naar Engeland gekomen. Net als bij veel andere immigrantengezinnen hechtten de Kwartengs veel waarde aan goed onderwijs. Op zijn achtste werd Kwasi, enig kind, naar een kostschool gestuurd, terwijl zijn ouders naar Zwitserland verhuisden, waar vader Alfred tijdelijk was gestationeerd.

Kwarteng en de Britse premier Liz Truss. Beeld REUTERS
Kwarteng en de Britse premier Liz Truss.Beeld REUTERS

Op die school won hij de Harrow History Prize. Het was de eerste aanwinst voor zijn academische prijzenkast, die later zou worden gevuld met blijken van waardering uit Eton en Cambridge. Tevens won hij met Trinity College de quiz University Challenge, waarbij hij de BBC in verlegenheid had gebracht met de opmerking ‘Oh, fuck, I have forgotten’ na een vraag over ezels. Net als Boris Johnson blonk de fysiek sterke Kwarteng ook uit tijdens de Wall Game op Eton, een sport die het midden houdt tussen voetbal, rugby en vrij worstelen.

Kwarteng ontwikkelde zich tot een boekenwurm die zijn gedichten in Latijn schreef en Thomas Pikkety’s Kapitaal in de 21ste eeuw in het Frans las. Als een typische Young Fogey, een vroegoude heer, pleegde hij zich in tweed te kleden en tijdens diners met geleerde vrienden een pijp te roken. Zijn promotieonderzoek in Cambridge ging over de Engelse valutacrisis van 1696 welke het gevolg was van een belabberd uitgevoerd plan van koning Willem III van Oranje om de zilveren munten te vervangen teneinde valsemunterij te bestrijden.

Britse imperialisme

Kwarteng kreeg lof voor zijn boek Ghosts of Empire, waarin hij keek naar de ervaringen met en gevolgen van het Britse imperialisme. In deze studie wilde Kwarteng verder kijken dan het ‘cartooneske’ goed of fout-debat. Tevens behoort Thatcher’s Trial: six months that defined a leader (2015) tot zijn oeuvre, een boek waarin hij terugblikt op de zes maanden in 1981 waarin de Conservatieve premier een radicale, neoliberale koers insloeg. Ze zette het land naar haar hand, ondanks politieke tegenstand en waarschuwende woorden van economen.

Genoemde boeken vormen de opmaak voor zijn eigen politieke carrière, die na het Brexit-referendum goed op gang kwam. Na een korte periode op Financiën werd Kwarteng baas op het departement van Brexitzaken. De bewindsman raakte in opspraak toen hij rechters van partijdigheid betichtte; dit nadat het Supreme Court Boris Johnsons ontbinding van het Lagerhuis als onrechtmatig had bestempeld. Nadat hij onder Johnson minister van Economische Zaken was geworden, kreeg hij van Truss zijn droompost op Financiën.

Voor deze intellectueel was het een kans om de ideeën en kennis die hij door de jaren heen had opgedaan in de praktijk te brengen. Bij zijn radicale begroting sprak Kwarteng, die weinig directe kennis heeft van de zware financiële omstandigheden waar miljoenen van zijn landgenoten mee kampen, triomfantelijk over een ‘Grote dag voor de vrijheid’. De chaos op de financiële markten deed hij hooghartig af als ‘City-jongens die een roekeloos spel spelen’, alvorens de academicus van weleer te maken kreeg met de harde politieke realiteit.

Toen Kwarteng voor het eerst een regeringspost kreeg, schreef hij de letters MSH op een bord als missieverklaring, afkorting voor Make Shit Happen. Daar is hij zeker in geslaagd.

3 x Kwarteng

Kwarteng lag slecht bij David Cameron en diens minister van Financiën George Osborne. De jonge politicus had duidelijk laten merken dat hij weinig fiducie had in de intellectuele capaciteiten van de twee leiders.

Kwarteng staat bekend als een charmeur en heeft meerdere relaties gehad met vrouwen binnen de partij, onder wie oud-minister van Binnenlandse Zaken Amber Rudd. Hij woont nu samen met een City-advocate.

Nota bene op de eerste dag van Black History Month, afgelopen zaterdag, publiceerde het linkse tabloid The Daily Mirror een artikel over Kwarteng, waarbij de krant een foto van een andere zwarte man afbeeldde.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234