Zondag 25/08/2019

Wetstraat

Wheelen en dealen in de Kamer: zonder druk van regering gonst het in de wandelgangen

We kennen de Kamer vooral van de plenaire zittingen, maar vandaag is het in de wandel­gangen en de koffiekamer dat de belangrijkste beslissingen worden genomen. Beeld Belga

Wanneer de kat van huis is, dansen de muizen op tafel. Die sfeer hangt dezer dagen in het parlement. Nu de regering een minderheidskabinet is, smeden de parlementsleden in de laatste weken voor de verkiezingscampagne originele allianties om hun dada’s erdoor te duwen. 

In de laatste dagen van deze legislatuur is de koffiekamer van het parlement het epicentrum van de federale macht. Want in die kamer, waar de parlementsleden continu binnenwandelen voor een koffie of een drankje, worden nu onwaarschijnlijke deals gesloten. Geroutineerde volksvertegenwoordigers voelen zich in hun sas, omdat de regering niet meer over alles beslist. Ze kunnen nu zelf het heft in handen nemen en bondgenoten zoeken om er nog snel een voorstel door te krijgen. “Je kunt de allianties op voorhand echt niet inschatten”, merkt Eric Van Rompuy op (CD&V), voorzitter van de Commissie Financiën. Hij is aan zijn laatste dagen van zijn decennialange parlementaire carrière bezig. Luc Van Biesen, de fiscaal expert van Open Vld, vult aan: “Het is echt plezant werken. We zitten in een uiterst interessante periode om akkoorden te sluiten.”

De staat waarin het parlement verkeert, sinds de val van de regering over het VN-Migratiepact, is vergelijkbaar met een speelplaats waar tijdens de speeltijd geen enkele juf of meester toezicht houdt. Op zo’n speelplaats zijn de leerlingen extra uitgelaten, en rennen ze alle kanten op, omdat ze weten dat er toch niemand hen in de gaten houdt.

De regering van MR, Open Vld en CD&V heeft geen meerderheid meer, en dus de facto geen macht om haar wil te laten gelden in het parlement. Bovendien besliste dat minderheidskabinet ook zelf om geen wetsontwerpen meer in te dienen. “Zo is er een opbod aan voorstellen ontstaan,” vertelt Van Rompuy. “Het parlement beslist nu, en daar kunnen draken van wetten uit ontstaan.” Alleen al vandaag worden er 39 wetsvoorstellen gestemd in de plenaire vergadering.

Lobbyisten aan de deur

De parlementsleden worden niet enkel met verzoekjes bestookt van hun collega’s, ook van buitenaf is de druk groot om nog snel één of ander wetsvoorstel goed te keuren. Van Biesen vertelt dat er elke dag lobbyisten of vzw’s aankloppen. “Wij worden overstelpt met vragen van belangengroepen”, zegt hij. “Iedereen heeft wel een goede reden om een btw- of belastingverlaging te vragen. Voor de sterilisatie van katten, bijvoorbeeld. (lacht) Maar uiteraard kunnen wij niet met alles akkoord gaan.”

Grosso modo ‘wheelen en dealen’ de parlementsleden nu over twee soorten voorstellen. Ten eerste zijn er de wetsvoorstellen die eerst wetsontwerpen waren, maar die er door de val van de regering niet meer door geraakten. Via partijgenoten proberen ministers hun erfenis toch nog veilig te stellen. Het nieuwe strafwetboek, bijvoorbeeld, kwam eerst van justitieminister Koen Geens (CD&V), nu hebben de parlementsleden Raf Terwingen en Sonja Becq dezelfde tekst ingediend. Ondanks die ‘omweg’ haalde CD&V haar slag wel niet thuis met dit nieuwe wetboek. 

Dat de minister niet meer de auteur is van deze teksten, heeft ook voordelen. “Ministers moeten hun ontwerpen laten doorrekenen door de inspectie van financiën en moeten de controle van de Raad van State doorstaan,” duidt Kamerlid Stefaan Van Hecke (Groen). “Bij wetsvoorstellen heb je die toetsing veel minder.”  

Ten tweede zijn er de voorstellen die bepaalde partijen of parlementsleden er absoluut nog willen doorjassen. Veel van die voorstellen gaan al mee van de vorige legislatuur, en ze ruiken nu hun kans. Bij CD&V was dat bijvoorbeeld de rechtsbijstandsverzekering, waar Jo Vandeurzen als justitieminister al voor pleitte. Bij N-VA ging het onder meer over de fiscale vrijstelling voor een verkoop van een woning op een perceel in erfpacht. In de vorige regeerperiode lagen er al gelijkaardige voorstellen. Hetzelfde verhaal geldt voor de bankierseed van Groen en Open Vld. De PS ijverde zwaar voor de btw-verlaging voor fietsen en kwijtschelden van boetes voor bedrijfsleiders die zichzelf een té laag loon uitbetaalden. 

“De laatste vergaderingen van de commissie Financiën zijn echt totaal onorthodox verlopen. Het regende letterlijk voorstellen van alle kanten”, zegt Van Rompuy. “Toch valt het parlement niks te verwijten. Dit zal niet maken dat de rekening van de volgende regering niet klopt. Daarvoor gaat het om té kleine maatregelen met een té geringe budgettaire weerslag.”

Binnen de regering wordt dat echter in twijfel getrokken. Begrotingsminister Sophie Wilmès (MR) wijst het parlement op zijn verantwoordelijkheid. In een context waarin de onzekerheid doorweegt op de internationale economie en waarin de kosten van de vergrijzing onze begroting zwaar dreigen te belasten, mogen we de opeenstapeling van kleine kosten nooit uit het oog verliezen”, zegt zij. “Deze kunnen een reële impact hebben.”

Eenzelfde klimaat als in 2010-2011

Het is zeker niet de eerste keer dat het parlement de teugels laat vieren. In 2010-2011, toen ons land het record regeringsvormen brak, heerste er eenzelfde klimaat in de wandelgangen van de Kamer. Een alternatieve meerderheid stemde toen de strengere regels voor gezinshereniging. Van Hecke: “Toen werden er afwisselend centrumlinkse en centrumrechtse meerderheden gevormd. Nu worden er vaak even originele bondgenootschappen gesmeed. Zo van: ik steun het uwe, jij het mijne.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden