Maandag 21/10/2019

Regeringsrapport

Welke verkiezingsbeloftes heeft de regering ingelost?

Beeld Photo News

Het regeerakkoord is de Bijbel van elke regering. Een jaar voor de federale verkiezingen is het hoog tijd om de realisaties van Michel I te vergelijken met de oorspronkelijke geloftes, neergeschreven op 230 pagina’s. Uit die analyse blijkt dat de regering, hoewel ze volgens de grootste coalitiepartner haar ‘dash’ kwijt is, de boeken nog lang niet dicht kan doen. Vandaag: Mobiliteit, Energie, Sociale Fraude en Privacy.

Mobiliteit: Sterk vertraagd tot stilstaand beleid

In het regeerakkoord: "Er komt een duurzame oplossing voor de geluidshinder rond de luchthaven Brussel-nationaal."

In de praktijk: Het is een dossier dat elke Belgische mobiliteitsminister onafgebroken achtervolgt: de nachtvluchten van Zaventem. François Bellot, die zijn MR-partijgenoot Jacqueline Galant vervangt sinds april 2016, deed begin vorig jaar een uitgebreid voorstel, inclusief vliegwet, maar talmt nu omdat er nog een bijkomende effectenstudie en audit besteld zijn. Bellot wil naar eigen zeggen alle omwonenden die last hebben van de nachtvluchten 'evenredig ontevreden' maken met zijn plannen. Voorlopig is er echter vooral een algemene ontevredenheid omdat het dossier nauwelijks bougeert. Als trouwe partijsoldaat kan de Franstalige liberaal hier de landing bovendien bijna niet inzetten omdat de MR in Brussel en omstreken enorme electorale belangen heeft.

In het regeerakkoord: "De regering zal, in nauw overleg met de Gewesten, de wegcode grondig vereenvoudigen en er alle anomalieën uithalen."

In de praktijk: De huidige wegcode is een oldtimer: hij is veertig jaar oud. De federale regering heeft de hele regelgeving opgefrist, momenteel werken de regio's aan een advies, en dan volgt nog de Raad van State. De wijzigingen zouden, tot ongenoegen van Vlaams mobiliteitsminister Ben Weyts (N-VA), wel pas in 2021 ingaan.

In het regeerakkoord: "De regering wil de NMBS een grotere vrijheid voor de prijzen van de treintickets bieden, meer operationele flexibiliteit geven, en het variabel loon van de topmanagers wordt gelinkt aan hun realisaties. De gratispolitiek krijgt eveneens een evaluatie. Dit maakt allemaal deel uit van de nieuwe beheerscontract." 

In de praktijk: De nieuwe beheersovereenkomst voor de NMBS, die de afspraken tussen het spoorbedrijf en zijn broodheer regelt, laat reeds zes jaar op zich wachten. Het is een van de redenen waarom de vorige spoorbaas, Jo Cornu, er de brui aan gaf. Zijn opvolgster, Sophie Dutordoir, heeft al een jaar geduld moeten oefenen. In februari lekte een voorlopige versie van het lijvige document uit, nu lopen er nog gesprekken tussen de federale kabinetten. Volgens optimisten zal de beheersovereenkomst voor de komende vier jaar er nog komen voor de verkiezingsdeadline. Volgens de pessimisten is dat stilaan ijdele hoop. 

(lees verder onder de grafiek)

Beeld DM

Energie: Weinig fut voor doortastend beleid

In het regeerakkoord: "De regering neemt kennis van een potentieel problematische situatie met betrekking tot bevoorradingszekerheid op korte termijn. Ze zal dit probleem terdege aanpakken om de risico’s op een stroomtekort te vermijden."

In de praktijk: 'Bevoorradingszekerheid' is het buzzwoord van het huidig, federaal energiebeleid. Hiermee verantwoordt Michel I dat alle ingrijpende hervormingen met slepende voeten gebeuren. In december 2015 besliste de federale regering dan ook om de oudste kerncentrale Doel 1 en 2 tien jaar langer open te houden dan gepland. Tot 2025 blijven zij draaien. Electrabel betaalt in die periode jaarlijks 20 miljoen euro taks voor beide centrales.

In het regeerakkoord: "Energiepact: de regering zal, samen met de gewestregeringen, het overleg opstarten om een energievisie te ontwikkelen. (…) Dit leidt tot een intrafederaal Energiepact dat concrete uitvoering geeft aan de energievisie vanaf eind 2015."

In de praktijk: Het intrafederaal pact zal er nooit komen, die intentie hebben de regeringen in dit land volledig laten varen. Na jarenlange vertragingen heeft elk niveau wel zijn eigen plannen gemaakt. De federale regering heeft sinds maart 2018 een energiepact. De kernuitstap wordt daarin bevestigd. Aan de sluiting van de centrales zijn onder zware druk van N-VA wel expliciete voorwaarden gekoppeld: er komt een jaarlijkse monitoring van de gascentrales, de prijzen de CO2-uitstoot en een energienorm moet maken dat de energiefactuur niet sneller stijgt dan in de buurlanden. Raken al die voorwaarden niet vervuld, dan kan de kernuitstap volgens de grootste regeringspartij nog terug gedraaid worden. De kerncentrales gaan dus dicht, tenzij ze toch maar beter open blijven. De concrete maatregelen die de kernuitstap mogelijk maken, staan evenmin al op papier, daar moet Marie-Christine Marghem (MR) het initiatief nemen.

(lees verder onder de grafiek)

Beeld DM

Sociale fraude en Privacy: Invaller met gemengd rapport

In het regeerakkoord: "De sociale-inspectiediensten zullen voldoende ondersteund worden en zo nodig versterkt worden zodat zij hun doelstellingen voor controles in fraudegevoelige sectoren behalen."

In de praktijk: Staatssecretaris Philippe De Backer (Open Vld) is een van de invallers van deze regering. In april 2016 nam hij de plaats in van partijgenoot Bart Tommelein, nu Vlaams minister. Ondanks zijn late start heeft hij een behoorlijk rapport. In 2017 haalde De Backer 266 miljoen op in de strijd tegen sociale fraude, het was nooit meer. Sinds de jaren '80 waren er vage plannen voor een hervorming van de inspectiediensten: hij bracht ze terug van acht naar vijf. Waar hij wel faalde, was de strijd tegen fraude in de horeca, toch een van de zwartwerksectoren in ons land. Alle witte kassa's en flexi-jobs ten spijt, was er vorig jaar maar 1 procent minder gefoefel in de Belgische cafés, hotels en restaurants.

In het regeerakkoord: "Omdat het recht op privacy een fundamenteel grondrecht is, zal de regering voor zover nodig het wettelijk kader voor het capteren, verzamelen, opslaan en/of gebruik van persoonsgegevens moderniseren."

In de praktijk: Naast het departement Sociale Fraude kreeg De Backer, tevens kandidaat-burgemeester in Antwerpen, privacy in de schoot geworpen. Welgeteld twee pagina's krijgt dat domein in het regeerakkoord. Die geringe aandacht valt de regering niet eens ten kwade te duiden, want Europa schreef deze regelgeving vooral neer. 85 tot 90 procent van de nieuwe GDPR, want daar gaat het om, was trouwens al Belgische wetgeving. Ons land bezat reeds voor de Europese verordening een van de strengste privacywetten van het westelijk halfrond. De Backer nam wel ruim de tijd – liefst twee jaar – om de uitzonderingen in een kaderwet te gieten, wat universitaire onderzoekers – die vaak data verwerken van privépersonen – hem niet bepaald in dank afnemen. De hervorming van de Privacycommissie kon de liberaal wel al in december 2017 afronden.

Beeld DM
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234