Dinsdag 16/07/2019
Petra De Sutter (Groen) en Alicja Gescinska (Open Vld).

Interview Petra De Sutter en Alicja Gescinska

‘We staan op een kantelpunt: ik wil dat Europa er over vijf jaar nog staat’

Petra De Sutter (Groen) en Alicja Gescinska (Open Vld). Beeld Thomas Sweertvaegher

Nationale politiek? Niets voor hen. Voor Alicja Gescinska (Open Vld) en Petra De Sutter (Groen) telt enkel Europa. ‘Ik heb een concreet idee dat ik graag wil uitvoeren. Maar als ik niet verkozen word, wil jij er dan iets aan doen, Petra?’

Geen verkiezing die verder van de mensen staat dan de Europese. “Ja, dat zeggen mensen dan”, knikt Petra De Sutter. “Maar ze vergeten dat Europa gevormd wordt door onze eigen nationale politici.” Alicja Gescinska vindt dat spijtig. “Dan staan mensen daar in een stemkotje en krijgen ze na hun Vlaamse en federale tot hun grote verrassing nog een Europese kieslijst te zien ook. Over hun Europese stem hebben ze tot dan toe meestal weinig nagedacht.”

Waarom hebben jullie wel voor Europa gekozen?

Petra De Sutter: “Tot nu toe was Europa vooral een economisch verbond. Financiën, handel, de interne markt: allemaal erg belangrijk. Maar dat is niet alles en voor mij zeker niet voldoende. Europa moet zich veel meer gaan bezighouden met de bescherming van mensen. We zitten volop in een identitair debat, wat een gevaarlijk debat is. We worden bedreigd, onze cultuur, onze religie, alles ligt onder vuur. Wat ik niet hoor, is de stem die onze Europese identiteit in de verf zet, die zegt wat wij allemaal delen.”

Alicja Gescinska: “Dat is exact waarom ik de stap gezet heb. Ik wil dat Europa een unie van waarden is. Ik wil het morele kompas van Europa herstellen, dat het weer een voortrekkersrol zal spelen als het gaat over mensenrechten. We staan op een kantelpunt: ik wil dat Europa er over vijf jaar nog staat.”

De Sutter:(knikt heftig): “Ik voel het nu al aankomen. Het gaat moeilijk zijn om de tien verschillen te ontdekken in dit interview.”

Gescinska: “Moet dat dan? We zitten met een populistisch, nationalistisch momentum. De dreiging dat Europa uiteenvalt, is reëel. Open grenzen, de vrede, we vinden dat allemaal zo vanzelfsprekend geworden. Maar dat is precies waar Europa over gaat. Het is irritant dat Europa nu vaak gereduceerd wordt tot roamingtarieven en Erasmus.” 

De Sutter: “Dat is inderdaad de strijd. Europa wordt aangetast van binnenuit. We moeten met de progressieve fracties samenwerken tegen die radicaal-rechtse stromingen om dat Europa van de waarden verder uit te bouwen. Tegen de Thierry Baudets en consorten die de rol van de vrouw aan de haard zien en het homohuwelijk weer willen verbieden.”

Waar willen jullie concreet op inzetten?

De Sutter: “Het klimaat is prioritair. En daarnaast alles rond mensenrechten. De gelijkheid van man en vrouw, reproductieve rechten, gender, de rechten van vluchtelingen, noem maar op. Dat kleeft aan mij.”

Gescinska: “‘Aan mij kleeft dat ook. Ik zou daarom graag een democracy pact zien. Vandaag wordt alleen de begroting jaarlijks in de gaten gehouden, maar het zou erg nuttig zijn om jaarlijks te evalueren of de democratie nog wel een beetje gezond is. Zodat we sneller opmerken en reageren wanneer lidstaten als Polen of Hongarije wegdrijven van de Europese waarden en mensenrechten. Daarnaast boeien artificiële intelligentie en ruimtevaartbeleid me geweldig. Dat lijkt me ook iets waarop filosofen dienen te worden ingezet.

Alicja Gescinska. Beeld Thomas Sweertvaegher

(plots tot De Sutter) “Petra, dat wilde ik je nog zeggen. Ik las onlangs een artikel in The Atlantic over hoe vervuilend bladblazers zijn. Die worden aangedreven door tweetaktmotoren en een uur blazen staat gelijk aan 1.700 kilometer rijden met een Toyota. Dat is toch onwaarschijnlijk. In de VS worden die tweetaktmotoren nu al op verschillende plekken verboden, maar hier kraait niemand ernaar. Dat zou ik heel graag aanpakken. Maar stel dat ik niet verkozen word, wil jij daar dan iets aan doen?”

De Sutter (lacht): “Als ik dat erdoor krijg, zeg ik wel tegen iedereen dat het van jou komt. Anders zijn het weer de groenen die iets verbieden.”

Ziehier, de blauw-groene as.

De Sutter: “Er is een as Alicja-Petra, hou het daar maar op.”

Gescinska: “Dat zijn van die begrippen waar vooral in de nationale politiek over gesproken wordt. Europa zit anders in elkaar, daar moet je constant over partijgrenzen heen werken. Ik heb de indruk dat nationaal iedereen veel meer in zijn eigen hokje zit.”

Nationale politiek is niets voor jullie?

De Sutter: “Ik heb er net vijf jaar Senaat op zitten, maar ik heb geen schroom om dat toe te geven: nee. Je botst continu op de grens tussen meerderheid en oppositie. Ik heb tegelijk in het parlement van de Raad van Europa gewerkt en daar is dat helemaal anders. Daar werk je echt op inhoud, over de politieke fracties heen en heerst er geen ijzeren partijdiscipline. Een hele verademing.”

Gescinska: “Voor geen enkele andere lijst had men mij kunnen overtuigen.”

Dus als jullie partijen straks in de regering zitten en ze zoeken nog een minister van Volksgezondheid of staatssecretaris voor Gelijke Kansen en Wetenschapsbeleid? 

Gescinska: “Ik hoed me voor absolute uitspraken, maar ik kan me niet voorstellen dat dat iets voor mij zou zijn.”

De Sutter: “Ik zal daar dan over nadenken.”

Petra De Sutter (r). Beeld Thomas Sweertvaegher

Laten we die tien verschillen toch eens opzoeken. 

Gescinska: “Ggo’s! Mails dat ik daar al over gekregen heb: dat ik de groenen moet overtuigen om onderzoek naar genetisch gemodificeerde gewassen toe te staan.”

De Sutter: “Maar wij zijn helemaal niet tegen onderzoek. We vinden gewoon dat onderzoek naar de alternatieven evenzeer de investering waard is. We weten al lang dat ggo’s de honger niet uit de wereld gaan helpen, dat het een landbouwmodel is dat heel ver van de mens staat en niet ecologisch is. Waarom zitten we dan met oogkleppen op naar die ggo’s te staren? Als er een plaats is voor ggo’s binnen duurzame landbouwmodellen, dan kunnen we daarover praten. Maar niet binnen de Monsanto-Bayer-toestanden van vandaag.”

Gescinska: “Zo is het makkelijk om het debat dood te slaan, als je er een besmeurd bedrijf als Monsanto bijsleurt. Het is niet omdat je wetenschappelijke ruimte vraagt voor onderzoek, dat je Monsanto verdedigt. Ik zeg ook niet dat ik per definitie voor ggo’s ben. Ik wil de wetenschap graag laten spreken.”

De Sutter: “Ik ook. Maar dan niet vanuit het vooringenomen idee dat ggo’s sowieso goed zijn.”

Jullie nemen allebei een groot risico. U had in 2014 geen verkiesbare plaats, mevrouw De Sutter. Mevrouw Gescinska, u bent vandaag ook niet zeker om verkozen te worden.

Gescinska: “En toch vond ik het een groter risico om het niet te doen. Ik wil dit doen, voor de maatschappij.”

Excuseer, dat is een huizenhoog cliché.

De Sutter: “Zo cynisch! Dat is toch mooi? Ik geloof haar.”

Gescinska. “Het zal mijn filosofische kant zijn, maar uit uw kunnen vloeit uw moeten voort. Als je iets kán, dan vind ik dat je het ook moet doen. Als je kan zwemmen en voor uw ogen verdrinkt een kind, dan moet je springen. Dus als je denkt dat je bepaalde dingen kan veranderen, moet je dat ook doen.”

De Sutter: “Daar ben ik ook volledig van doordrongen. Als je ergens goed in bent, is het je morele plicht om dat ten dienste te stellen van anderen. Ik had vijf jaar geleden ook schrik: ik was onafhankelijk adviseur voor overheden en ministers, zou ik mijn job nog wel kunnen doen? Maar ik heb nooit hinder ondervonden.”

Op uw site staat dat u altijd onderweg bent, altijd zoekend, nooit ergens thuis, mevrouw Gescinska. Had het dan ook een andere partij kunnen zijn?

Gescinska: “Ik heb me die vraag nooit gesteld. Filosofisch zijn ook heel veel groenen en socialisten liberaal. De keuze voor Open Vld had alles te maken met Guy Verhofstadt, die me gevraagd heeft, en zijn Europese project. Hij zei: ALDE (de fractie van Europese liberalen, AVB) gaat verdwijnen, na de verkiezingen zullen we rond het En Marche! van Frans president Emmanuel Macron een groot centrum creëren. We gaan nadenken hoe Europa vernieuwd kan worden en dan wil ik jou mee aan tafel hebben. Hoe kon ik, die al jaren van aan de zijlijn zegt dat meer intellectuelen zich moeten engageren in de politiek, daar dan nee op zeggen? Als er geschiedenis wordt geschreven, dan wil je toch op de eerste rij staan?”

De Sutter: “Je bent dus zeker van een rol, ook wanneer je niet verkozen wordt?”

Gescinska: “Ik hoop het. Ik heb al gedacht: stel dat het me lukt, wat een fantastisch boek zou daar niet in zitten? Europe from within. De kennis die ik vergaard heb, teruggeven aan de maatschappij. Ik zou het kopen.” (lacht)

Beeld Thomas Sweertvaegher
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden