Maandag 17/06/2019

Interview Mobiliteit

‘We hebben in dit land geen plan: niet voor defensie, niet voor mobiliteit. We doen maar wat’

Beeld Sven Franzen

De kilometerheffing is van de baan, want politiek te gevoelig. In plaats daarvan gaat Vlaanderen door met het beleid dat tot onze fileknoop leidde: meer beton. ‘Dit begint op schuldig verzuim te lijken’, zegt mobiliteitsexpert Kris Peeters.

“We gaan dit niet door de strot van de Vlamingen rammen”, was Ben Weyts (N-VA) stellig. De Vlaamse minister van Mobiliteit is al lange tijd voorstander van een slimme kilometerheffing, maar even niet in het zicht van de verkiezingen. Er is volgens de N-VA geen draagvlak voor de maatregel. Of zo’n draagvlak er wel was voor de indexsprong en de verhoging van de pensioenleeftijd waar de partij zich federaal achter schaarde, valt te betwisten.

Heilloze weg

De kilometerheffing was nog maar pas politiek afgeserveerd, en Weyts klopte zich al op de borst voor investeringen in de weginfrastructuur, zoals spitsstroken die op de drukste momenten extra wegcapaciteit bieden. Het illustreert volgens critici het Vlaamse immobiliteitsbeleid: hoe meer files, hoe meer beton we voor de auto aanleggen – ook al weten beleidsmakers dat dat een doodlopend straatje is. 

“Het is de fundamentele filewet”, zegt mobiliteitsexpert Kris Peeters. “Als je de capaciteit verhoogt, loopt die ook vol. Wie niet naar Brussel rijdt omdat er te veel file is, zal dat wel doen als er rijstroken bijkomen. Het is een heilloze weg. De spitsstroken die al zijn aangelegd, liepen trouwens sneller dan verwacht vol.”

Dat beleid wil Weyts nu graag voortzetten. Zo blijft de Vlaming stilstaan, omdat politici niet durven toe te geven dat maatregelen geld kosten. 

Het openbaar vervoer biedt zelden soelaas. De stiptheidscijfers van de NMBS zijn zo opgezet dat een trein pas officieel te laat is als hij met zes minuten vertraging  op zijn eindbestemming aankomt. Heeft hij onderweg elke dag 15 minuten vertraging die later op het traject goedgemaakt wordt, dan is er voor het spoorbedrijf geen vuiltje aan de lucht.

Brusselse ring. Beeld Photo News

“Dezelfde partijen die de kilometerheffing afserveren omdat er geen alternatieven zijn voor de auto, hebben jarenlang niets anders gedaan dan bespaard op het openbaar vervoer”, zegt Peeters. “Dat is Belgisch surrealisme. We weten al sinds de jaren 80 dat het anders moet. Dit begint op schuldig verzuim te lijken.”

Onhervormbaar

Het debat over de kilometerheffing is maar één voorbeeld van een veel breder fenomeen. Hervormingen die veel mensen pijn doen, raken enkel vroeg in een legislatuur rond. Daarna regeert politieke berekening, zelfs met vijf jaar zonder federale of Vlaamse verkiezingen. 

Zo raken belangrijke projecten in het slop. De kernuitstap is geen meter dichterbij gekomen. Er is geen betonstop, geen akkoord over zware beroepen. Broodnodige investeringen in de infrastructuur worden op de lange baan geschoven, zelfs als er brokstukken uit bruggen door het gat van een bus vallen. Een federaal begrotingsevenwicht: nergens te bespeuren. 

De stilstand regeert het land, zegt ook econoom Peter De Keyzer. “Partijen die al twintig jaar in de regering zitten, zeggen nu dat ze de begroting op orde willen”, stelt de oud-hoofdeconoom van BNP Paribas Fortis. “Dat is ongeloofwaardig. Die partijen hebben allemaal boter op het hoofd. Het algemeen belang wordt telkens weer de pas afgesneden door partijbelangen of de particuliere eisen van drukkingsgroepen. Kijk naar loonakkoorden, of de pensioenleeftijd. De facto is die nog steeds niet verhoogd, dat gebeurt in de feiten pas over enkele jaren. En dat terwijl we al een veel te lage effectieve pensioenleeftijd hebben.”

België is niet te hervormen, luidt de strenge conclusie van De Keyzer. “We hebben in dit land geen plan: niet voor defensie, niet voor mobiliteit, niet voor buitenlands beleid. We doen maar wat. Als we rekeningrijden niet aandurven, kun je er een kruis over maken dat andere moeilijke keuzes wel rond raken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden