Dinsdag 22/10/2019

Verkiezingen

Wat na zondag? PS-voorzitter Elio Di Rupo heeft zijn plan al klaar

Stuurt Franstalig België komende zondag effectief radicaal naar links? En wat betekent dat voor de federale regeringsvorming? PS-voorzitter Elio Di Rupo heeft zijn plan al klaar.

Terwijl de kandidaat-premiers in de campagne stilaan over elkaar buitelen, houdt de man met de meest brandende ambitie zich stil: PS-voorzitter Elio Di Rupo. Hij riep bij het begin van de campagne op tot een ‘reconquista’. Zonder het expliciet te zeggen heeft hij daarmee de Wetstraat Zestien op het oog.

Meer dan ooit zullen zondag in Vlaanderen de uitslagen uit Brussel en Wallonië gevolgd worden. Staat de PS op uit de doden om weer de dominante politieke kracht in Franstalig België te worden? Slaagt Ecolo er effectief in om een ‘groene golf’ te ontketenen? Of houdt de MR alsnog stand?

De federale regeringsvorming kondigt zich nu al aan als aartsmoeilijk. Een voortzetting van de Zweedse meerderheid lijkt veraf. Alle coalitiepartners staan op verlies in de peilingen. Dat cdH toetreedt om de nodige extra zetels te leveren? Voorzitter Maxime Prévot sloot die optie deze week expliciet uit. 

Het plan-Di Rupo

Di Rupo ziet daarom zijn kans schoon. Velen, ook in Franstalig België, gaan er vanuit dat hij na 26 mei snel de leiding zal nemen om een Waalse en Brusselse regering te vormen met PS en Ecolo als centrale as. Vanuit die positie zou hij de federale onderhandelingen naar zijn hand proberen te zetten. 

Alleen, afgelopen zondag sloot Di Rupo die aanpak zélf uit. De PS gaat niet onnodig haast maken met de Waalse en Brusselse regering, klonk het in de marge van een persconferentie. 

De socialisten willen niet opnieuw dezelfde fout maken als in 2014. Toen pakte de Di Rupo iedereen op snelheid door een Waalse regering te vormen met cdH, in Brussel met ook nog DéFI erbij. Van de weeromstuit sloot de MR de socialisten uit van de federale gesprekken. Nu wil hij controle blijven houden op de onderhandelingen over alle niveaus en op meerdere borden tegelijk schaken. Maar welke Vlaamse partij wil nog met de PS in zee?

Wat wel intussen duidelijk is geworden: de verstandhouding tussen PS en Ecolo is meer dan solide. De twee partijen op links zijn poeslief geweest voor elkaar de voorbije weken. PTB negeren de andere twee linkse partijen feestelijk. Het gezamenlijke geliefde doelwit is de MR van premier Charles Michel, al heeft Di Rupo een samenwerking met de liberalen nooit uitgesloten.

Parallel met Vlaanderen

Dat de PS het weer beter doet in de peilingen, heeft de partij vooral te danken aan het directe contact met de kiezer op het terrein. Maar in de media en de grote debatten hebben twee andere partijen de hoofdrol opgeëist. 

Vervang N-VA door MR en Groen door Ecolo, en je hebt meteen een goed idee welke tweestrijd er wordt uitgevochten aan de overkant van de taalgrens. De liberalen proberen Ecolo weg te zetten als de partij van almaar nieuwe belastingen. De groenen vallen dan weer het ‘asociale beleid’ van de regering-Michel aan en surfen mee op het succes van het klimaatprotest. 

Ook de thema’s lopen parallel. De jongste weken verplaatste de focus van de campagne zich, net als bij ons, van klimaat naar koopkracht en pensioenen. Dat speelt in het voordeel van de MR van premier Charles Michel. Als gaat over klimaat, missen de liberalen geloofwaardigheid. Nu kan hij het bilan van zijn regering verdedigen en tegelijk zijn fiscale hervormingsplannen bovenhalen, die als vanouds centraal staan in het MR-programma. 

Het geeft de liberalen weer moed, nadat ze bij de gemeenteraadsverkiezingen veel kiezers verloren aan de groenen. Vorige week kregen ze onverwachte hulp toen een Ecolo-pamflet in Brussel opdook. De groenen pleitten daarin onder meer voor het toelaten van onverdoofd slachten en het dragen van een hoofddoek achter het loket. De folder werd snel ingetrokken, maar blijft kleven aan Ecolo als partij die zich louter zou richten op de moslim-kiezer. 

Een kantelpunt in de campagne, menen sommigen.  Het zou kiezers kunnen afschrikken die zich louter laten verleiden door het ecologische verhaal. Michel haalde de folder woensdag nog eens boven voor de tv-kijker, tijdens het grote voorzittersdebat op de RTBF. In Wallonië lijken de liberalen zich alvast te herpakken, in Brussel dreigt nog steeds een afstraffing. 

Familie

Meer dan ooit kijken de partijen over de taalgrens heen voor mogelijke ententes. MR hield deze week nog een campagne-event samen met de Open Vld, eerder gaf Michel een interview samen met CD&V-voorzitter Wouter Beke in De Standaard. Ook PS en sp.a, CD&V en cdH en vooral Ecolo en Groen benadrukten de voorbije campagne de goede banden. De vraag is welk gewicht die politieke families nog hebben. 

Het aantal zetels dat ze in de schaal te werpen hebben, is de voorbije jaren alleen maar geslonken. De tijd dat twee families een meerderheid op de been brachten, bestaat niet meer. Zelfs een klassieke tripartite kan wel eens nipt worden: alle traditionele partijen gaan al jaren achteruit, zeker in Vlaanderen. 

De N-VA domineert het politieke landschap in Vlaanderen, maar heeft geen Franstalige evenknie. Het is zelfs meer dan dat: geen enkele Franstalige partij, op de MR na, lijkt geneigd met de N-VA in een regering te stappen. Zowel MR als PS waarschuwen al een hele campagne voor een ellenlange regeringsvorming, en dat zij de enige garantie zijn op stabiliteit. Zondag zal duidelijk worden of ze gelijk krijgen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234