Zaterdag 19/10/2019

Antwerpen

Wat heeft sp.a te winnen bij bestuursdeelname in Antwerpen?

Jinnih Beels en Tom Meeuws (midden en rechts, beiden sp.a) hebben allebei een veiligheidsverleden. Beeld Belga

De troepen van Jinnih Beels en Tom Meeuws mogen het dan wel hard hebben gespeeld in de campagne, als puntje bij paaltje komt is sp.a wel een ervaren bestuurspartij. Zo maakt ze het verschil met Groen, legt ze de basis voor een nieuwe koers rond migratie en, als het even kan, een plaats in de nieuwe federale regering.

Tijdens de kiescampagne leek een samenwerking tussen sp.a en N-VA haast onmogelijk. De socialisten duwden vanuit de oppositie waar het pijn deed: de verstrengeling tussen het stadsbestuur en bouwheren, de dodelijke explosie op de Paardenmarkt en het ‘asociale’ beleid van het OCMW. Daarna gaf N-VA hen de volle laag. Vooral voorzitter Tom Meeuws (sp.a) werd persoonlijk hard getackeld.

Maar Meeuws’ grote incasseringsvermogen blijkt nu een voordeel. Want na zes jaar oppositie zit niet grote concurrent Groen, maar wel sp.a samen met Open Vld aan de onderhandelingstafel bij burgemeester Bart De Wever (N-VA). Al koppelde het partijbureau van sp.a gisteravond wel serieuze voorwaarden aan een mogelijke bestuursdeelname. “Zeker rond sociaal beleid zal er nog een robbertje worden gevochten”, zegt een partijbron.

De socialisten zijn blij dat ze de kans krijgen om weer aan de macht te komen. Zes jaar geleden werden ze na ruim tachtig jaar uit het Schoon Verdiep verdreven. De voorbije jaren merkten ze dat het niet evident is om in de oppositie te zitten. Ze kwamen minder in beeld, werden uit de administratie gezuiverd en moesten toekijken hoe De Wever uitpakte met een Toekomstverbond dat links en rechts verenigt. Nog eens zes jaar toekijken zou volgens de interne analyse weinig opleveren.

Kritischer voor migratie

Sp.a profileert zich ook als bestuurspartij. Terwijl Groen op veel plaatsen afwezig blijft, zit rood straks in tien van de veertien centrumsteden mee aan de knoppen. Daarmee is sp.a dominanter dan Groen en kan het zeggen dat het tenminste verantwoordelijk is. “Wij willen niet het verwijt krijgen dat we het niet hebben geprobeerd. Dat is het grote verschil met Groen, dat op dat vlak toch met een geloofwaardigheidsprobleem zit”, klinkt het in Antwerpen.

Meer fundamenteel is dit belangrijk voor de positionering in de aanloop naar de nationale verkiezingen in 2019. Sp.a worstelt op dit moment met gevoelige thema’s zoals migratie en veiligheid. In Antwerpen kan de partij rond die thema’s een duidelijker standpunt innemen. Een dat ook anders is dan dat van Groen. Een verschuiving richting de kritischer houding tegenover migratie van onder andere socioloog Mark Elchardus.

Zo wordt het hoofddoekenverbod in Antwerpen door sp.a niet in vraag gesteld, terwijl Groen daar wel een punt van maakt. En vergeet niet dat de twee sterkhouders, Beels en Meeuws, allebei een verleden hebben op het vlak van veiligheid. Beels als agente, Meeuws als chef veiligheid. Hij was in 2012 zelfs de grondlegger van de GAS-boetes in Antwerpen, die veel kritiek kregen uit linkse hoek. “Op het vlak van ordehandhaving hoeven we geen lessen te leren”, klinkt het in sp.a-kring.

Bron van onheil

Ook interessant is dat De Wever altijd heeft gezegd dat de coalitie in Antwerpen bepalend zou zijn voor de federale en Vlaamse coalities die in 2019 worden gevormd. “Als hij dat meent, dan is dit een interessante stap”, zegt politicoloog Nicolas Bouteca (UGent). “Aan Franstalige kant zoeken PS en MR al een tijdje toenadering tot elkaar. Als je dat optelt bij deze Antwerpse coalitie, dan kom je aan een combinatie van blauw en rood aan beide kanten van de taalgrens, met aan Vlaamse kant ook N-VA erbij.”

In 2009 vormden sp.a en N-VA trouwens al een alliantie om een Vlaamse regering te vormen. “Dat lukte aardig, al was N-VA toen wel nog een andere partij”, merkt Dave Sinardet, professor politicologie aan de VUB, op. “Sindsdien maakte N-VA een bocht naar rechts en leken de socialisten voor hen de bron van alle onheil. Dat maakt het nu ook wat moeilijker voor een deel van de achterban van sp.a.”

Voor de militanten van sp.a is dit inderdaad een grote stap. Een jaar geleden schaarden ze zich nog achter een kartel met Groen om de macht van N-VA te breken. Nu staan ze lijnrecht tegenover Groen en zitten ze aan tafel met N-VA. Sinardet: “Alles hangt af van hoeveel de socialisten kunnen binnenhalen. Vooral rond mobiliteit en sociaal beleid zal er wat moeten bewegen. Anders krijgt Groen een brede boulevard om vanaf links kritiek te uiten.”

Bij sp.a is het credo: uitgaan van eigen kracht. Dat heeft het partijbureau gisteren nogmaals bevestigd. En opvallend: de aankondiging dat Beels geen schepen zou worden onder De Wever wordt nu alvast weer ingetrokken. “Wat toen is gezegd, had veel te maken met gebrek aan vertrouwen”, klinkt het. “Die context kan veranderen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234