Vrijdag 24/05/2019

CETA

Wallonië zegt 'non' tegen Europa

Beeld Eleni Debo

Europa wil koste wat het kost vandaag het licht op groen zetten voor de handelsovereenkomst met Canada. Maar Waals minister-president Paul Magnette (PS) blijft bij zijn verzet. De toegevingen van Europa zijn voor hem onvoldoende.

Van alle kanten stond hij zwaar onder druk om het handelsakkoord met Canada alsnog goed te keuren, toch geeft Magnette niet toe. Gisteravond laat riep hij de ministers van de Waalse regering samen en hun besluit was duidelijk. De aanpassingen die Europa voorstelde, zijn onvoldoende. "Er is wel degelijk vooruitgang geboekt", zegt Magnette. "Maar het is voorlopig onvoldoende."

Om halftien deze ochtend zal hij verantwoording afleggen in het Waals Parlement, dat uitzonderlijk wordt samengeroepen.

Het 'non' van Magnette is een dikke streep door de rekening van de Europese staatshoofden en regeringsleiders, die in Brussel een half uurtje later samenkomen. Alle Europese landen hebben het licht op groen gezet, behalve België. In ons land ligt enkel Wallonië dwars.

De afgelopen dagen werd er volop onderhandeld tussen Europees commissaris Cecilia Malmström, de federale regering en het kabinet van Magnette. De PS'er vreest dat de Waalse boeren platgeconcurreerd gaan worden door de Canadezen, die op veel grotere schaal aan landbouw doen. Bovendien waarschuwt hij voor een speciaal arbitragehof, waar multinationals nationale wetgeving zouden kunnen aanvechten wanneer zij zich benadeeld voelen.

Ultiem voorstel

Terwijl de Vlaamse en federale regering al lang akkoord zijn gegaan, weigert Magnette zijn handtekening te zetten. Omdat buitenlandse handel een regionale bevoegdheid is, heeft premier Charles Michel (MR) absoluut zijn fiat nodig om het akkoord goed te keuren.

De premier werd gisteren ontvangen door Europees president Donald Tusk, die hem duidelijk maakte dat er niet langer getalmd kan worden. "Als we hier niet uit geraken, dan kan CETA wel eens ons laatste handelsverdrag geweest zijn."

Michel begreep de ernst van de situatie. "Het moment van de waarheid is aangebroken", stelde hij. "We moeten een ja of een nee hebben." Magnette kreeg rond die tijd ook een ultiem Europees voorstel gepresenteerd. Dat hebben hij en zijn regering gisteravond verworpen.

De oplossing werd gezocht bij de 'interpretatieve verklaring', een annex bij het handelsakkoord. Aan de oorspronkelijke tekst wordt niet geraakt, wel wordt gesleuteld aan de begeleidende vijf pagina's die aangeven hoe het akkoord te interpreteren. Via die annex konden de bezwaren die bijvoorbeeld Duitse socialisten maakten weggemasseerd worden. Een optie is een passage op te nemen waarin staat dat het speciale arbitragehof enkel in werking kan treden als eerst op nationaal vlak alle rechtsmiddelen zijn uitgeput. Maar Magnette eist ook harde garanties. Enkel het akkoord is juridisch afdwingbaar, zo'n annex niet.

Hoge inzet

De Waalse minister-president geeft niet toe zonder dat hij wezenlijke aanpassingen heeft verkregen. "Daarvoor heeft hij te hoog ingezet", zegt professor Europese politiek Ferdi De Ville (UGent). "Door op zijn eentje de handelsdeal te blokkeren heeft hij ook heel wat steunbetuigingen gekregen." Hij kan niet nu zomaar door de knieën. Maar omgekeerd is CETA helemaal afvoeren, laat staan met enkele maanden uitstellen, ook geen optie. Daarvoor is de druk veel te groot geworden.

Beeld BELGA

Eind volgende week komt de Canadese premier Justin Trudeau naar Brussel om het akkoord te ondertekenen. Er is zeven jaar onderhandeld over de deal. Als die nu op het laatste moment gekelderd wordt, zou dat een afgang zijn voor Europa.

Vandaag wordt er verder gepraat. Magnette heeft zijn hoop gesteld op de Canadese regering, waarmee hij ook contacten onderhoudt. "Voor hen is er nog wel degelijk marge, in tegenstelling tot wat Europa ons wil opleggen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.