Zondag 20/10/2019

Antwerpen

Waarom N-VA met sp.a in zee gaat

N-VA-burgemeester Bart De Wever (links) en sp.a-kopvrouw Jinnih Beels tijdens een verkiezingsdebat in september. Beeld Wouter Van Vooren

Antwerps burgemeester/formateur Bart De Wever (N-VA) kiest voor sp.a om een coalitie mee te vormen. De grote vraag is nu: is ook de achterban klaar om de jarenlange strijd achter zich te laten?

“De oorlog met links moet stoppen”, verzuchtte De Wever in de VTM-reportage die Paul Jambers op verkiezingsdag draaide in het zog van de N-VA-top. Het leek op een stukje theater, maar nu voegt hij de daad bij het woord. N-VA en sp.a, twee partijen die jarenlang een bitse strijd uitvochten, starten gesprekken op om een coalitie te vormen in de grootste stad van Vlaanderen. De derde partner is Open Vld.

Waarom doet De Wever dit? De Zweedse coalitie, met Open Vld en CD&V, was op ideologisch vlak toch zijn dreamteam? Die meerderheid is simpelweg te krap en niet werkbaar, luidt de analyse bij N-VA. Er moet maar één iemand ziek zijn en je bent je meerderheid kwijt. Is er bij een van de partijen een overloper, dan kun je het voor de rest van de legislatuur vergeten.

Nieuwe generatie CD&V’ers

Bovendien is CD&V niet meer dezelfde partij als die waarmee De Wever in 2012 een bestuursakkoord sloot. De komst van CD&V-vicepremier Kris Peeters naar Antwerpen ervoer De Wever sowieso als een persoonlijke aanval. Onder zijn impuls en een nieuwe generatie ambitieuze jongeren hebben de christendemocraten zich tijdens de campagne sterk afgezet van de N-VA. 

De nieuwkomers hebben een heel ander profiel dan oudgedienden Marc Van Peel en Philip Heylen. Ze waren vast van plan te strijden om hun eigen accenten te leggen in het bestuursakkoord. Linkse accenten, vrezen de Vlaams-nationalisten. Waarom zouden ze dan niet ineens samenwerken met een écht linkse partij?

En zo valt de keuze dus op sp.a. Met de socialisten valt wel zaken te doen, in tegenstelling tot Groen, dat volgens N-VA nooit echt een opening heeft gelaten om samen te werken. Sp.a haalde ook minder zetels dan Groen en zal dus minder kunnen wegen op het bestuur. Bovendien krijgt Groen geen kans om verder te groeien. In de oppositie is het knokken om aandacht. Sp.a, een partij op zoek naar zichzelf, is veel minder een bedreiging voor N-VA.

Persoonlijke afkeer

De figuur van Tom Meeuws speelt een belangrijke rol in de toenadering. Nochtans viel hij De Wever regelmatig aan, onder meer door aan te klagen dat het stadsbestuur te nauwe banden had met bouwpromotoren. Meeuws kwam daarna zelf in het nauw toen zijn verleden als bestuurder bij De Lijn werd uitgespit. De aanvallen waren het werk van de N-VA, meenden de socialisten. De sfeer tussen hem en De Wever was bits en vijandig.

Tom Meeuws. Beeld Photo News

Toch lijkt die vete stilaan achter de rug. De socialist staat bekend als fikser, de man die de zaken in beweging brengt. De persoonlijke afkeer ebde weg, onder meer door zijn pragmatisme en open opstelling. “Als je niet oplet, dan charmeert hij je broek eraf”, zegt een N-VA-bron die dicht bij de onderhandelingen staat. 

Ook de rest van het onderhandelingsteam kan op respect rekenen. De Vlaams-nationalisten doen geen moeite om hun waardering  te verbergen voor politieke nieuwkomer Jinnih Beels. Yasmine Kherbache heeft dan weer heel wat ervaring met onderhandelingen op topniveau, door haar verleden op de kabinetten van premier Elio Di Rupo (PS) en minister Frank Vandenbroucke (sp.a).

Masseerwerk voor de achterban

Grote vraag blijft hoe de N-VA-achterban zal worden overtuigd. Hoe verteren zij de bocht die wordt ingezet? Kunnen zij de haast opgelepelde animositeit tegenover de socialisten inslikken? Finaal zullen zij hun fiat moeten geven voor de coalitie. Een eerste horde werd maandagavond laat genomen. Op een vergadering van het Antwerpse partijbestuur van N-VA werd het licht op groen gezet.

Toch zal er heel wat masseerwerk nodig zijn. De Wever startte er al mee op verkiezingsdag, met zijn oproep om “de oorlog te stoppen”. Door dat zaadje toen al te planten, heeft de N-VA-militant zich al sinds de week na de verkiezingen kunnen voorbereiden.

Het zal vooral de inhoud van het bestuursakkoord zijn dat de leden moet overtuigen, klinkt het bij de Vlaams-nationalisten. De onderhandelingen zullen bijzonder moeilijk zijn, maar wel haalbaar. De gesprekken startten dinsdag officieel. Tegen half december zullen ze rond zijn, is de inschatting.

Sociale woningen

Sp.a gaat er, in tegenstelling tot Groen, geen breekpunt van maken het hoofddoekenverbod aan de gemeenteloketten op te heffen. Op het vlak van veiligheid en mobiliteit vallen dan weer zaken te doen. 

Sp.a wil het accent meer leggen op de wijkwerking van de politie, maar N-VA heeft altijd beklemtoond daar ook in te investeren. De Vlaams-nationalisten hebben intussen kenbaar gemaakt werk te willen maken van een autoluwe binnenstad. Sp.a ziet de invulling daarvan allicht een stuk radicaler, maar is wel pragmatischer dan Groen. 

Vooral op het vlak van wonen wachten nog moeilijke vergaderingen. Het gaat dan niet enkel over de befaamde bouwdossiers, maar ook over het aandeel van de sociale woningen op de huizenmarkt. N-VA wil vasthouden aan de huidige 9 procent. De socialisten willen verder investeren.

N-VA zal een aantal minder evidente beleidskeuzes moeten maken. Maar mogelijk was dat net zo als ze de CD&V aan boord had getrokken. Dan maar beter kiezen voor stabiliteit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234