Dinsdag 07/12/2021

Marrakech-crisis

Waarom N-VA bereid is om centrumrechts te doen vallen

Theo Francken in de ambtswoning van premier Michel.  Beeld Photo News
Theo Francken in de ambtswoning van premier Michel.Beeld Photo News

De N-VA drijft haar gedroomde centrumrechtse coalitie tot aan de rand van de afgrond over het VN-migratiepact. En desnoods erover. Waarom?

De Vlaams-nationalisten zijn niet van plan om te plooien. Zoveel is duidelijk na het partijbureau. “Een regering die naar Marrakech gaat, is een regering die wij niet steunen”, zei voorzitter Bart De Wever na afloop voor de tv-camera’s.

De Wever, die zich de afgelopen dagen in stilte hulde en het toneel aan mindere goden zoals Peter De Roover liet, benadrukte zo dat het zijn partij menens is. Als de bezwaren van de N-VA bij het migratiepact worden genegeerd, valt de regering.

Geruggesteund door vicepremier Jan Jambon ging De Wever bovendien nog een stap verder. Hij schoot het idee af om een extra nota toe te voegen aan het pact. Zo’n interpretatieve nota, die foute invullingen van het pact zou tegengaan, werd door de andere coalitiepartijen beschouwd als de ideale uitweg uit de impasse.

Ook de N-VA hield twee weken geleden nog de deur op een kier voor de nota. Dit was een “moeilijk maar niet onmogelijk” compromis volgens Theo Francken. Nu lijkt alleen nog een afwijzing van het migratiepact behapbaar voor de partij.

Woonstbetredingen

De N-VA zet op die manier Charles Michel (MR) voor het blok. De premier heeft zich al geëngageerd bij de VN om het migratiepact te ondertekenen in naam van ons land. Daarop terugkomen zonder zwaar gezichtsverlies te lijden, is onmogelijk.

Toch is dit wat De Wever nu de facto eist. Zelf houdt hij het erop “dat de regering zeker niet moet vallen. Dat is absoluut te vermijden”. Ook elders binnen de partijtop wordt benadrukt dat een val van de regering niet het doel is. Maar als grootste coalitiepartij heeft de N-VA het recht om haar veto te stellen, klinkt het. Net zoals de Franstalige liberalen eerder deden tegen de omstreden woonstbetredingen.

Iedereen in geel en zwart beseft echter het risico dat deze stellingname inhoudt. “Natuurlijk krabben we ons soms eens in de haren: hoe zijn we hier terechtgekomen”, zegt een goed geïnformeerde partijbron. “Tegelijk blijft iedereen ervan overtuigd dat het migratiepact tekenen een historische vergissing zou zijn.”

Dubbele houding

Volgens de Franstalige krant La Libre is er binnen de partij een kloof tussen Theo Francken en Peter De Roover enerzijds en Jan Jambon en Bart De Wever anderzijds. Het eerste kamp zou resoluut aansturen op een val van de regering, terwijl het tweede het uiteindelijk niet zover wil laten komen. Francken deed dit in het weekend via Twitter af als ‘lachwekkend gespin’. Ook elders wordt het gerucht ontkend.

“Binnen onze partij leeft een soort koppigheid die nog voortkomt uit de Volksunie-tijd. Als we iets niet willen, dan willen we het niet. En hoe meer men dit pact opdringt, hoe feller het verzet ertegen wordt in onze rangen”, zegt een ancien.

Dat het Vlaams Belang, dat tijdens de lokale verkiezingen goed scoorde, klaarstaat aan de zijlijn om de N-VA aan te vallen, speelt ook. In die zin heeft de partijtop stilaan begrepen dat haar dubbele houding ten opzichte van migratie – forse taal maar gematigd beleid – zijn limieten heeft bereikt. Zoals men over het Kanaal al veel langer weet: If you’re going to talk the talk, you’ve got to walk the walk.

Desnoods tot in de afgrond. “Dit is voor ons een principiële zaak”, reageert partijwoordvoerder Joachim Pohlmann. “Dit pact bepaalt hoe het migratiebeleid van ons land er gaat uitzien. We kunnen ons daar niet zomaar bij neerleggen.”

Verwijten

Zo ver zijn de N-VA-geesten dus geëvolueerd. De partij begon aan deze coalitie met als doel het land sociaal-economisch op orde zetten. Gaandeweg is de focus verschoven naar de identiteitsthema’s. Omdat het budgettair bilan tegenvalt. En omdat de overtuiging groot is dat de kiezer genoeg heeft van de migratie-instroom.

Indien het tot een val van de regering komt, lijkt de partijtop relatief gerust dat ze daarna een goede score kan neerzetten. Al is men zich bewust van een strategisch nadeel: N-VA heeft pas op het laatste nippertje op het rempedaal geduwd. Zo dreigt het beeld van de onverantwoorde partij die enkel op electoraal gewin uit is.

De Wever: “Wat men ons kan verwijten, is dat we te laat heel duidelijk hebben gezegd dat dit voor ons niet kon. Maar dat kan je veel landen in Europa en de wereld verwijten die er nu uitstappen. Beter ten halve gekeerd, dan helemaal verdwaald.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234