Maandag 16/12/2019

Mei '68

Waarom links en rechts over de erfenis van 'Leuven Vlaams' bakkeleien

In Leuven vierde N-VA vorige week de 50ste verjaardag van 'Leuven Vlaams'. Onder anderen partijvoorzitter Bart De Wever nam het woord. Beeld N-VA Leuven

Wie mag de erfenis claimen van de Leuvense studentenrevolte van 1968, nu 50 jaar geleden? Links, zou je denken. Toch is het alleen de N-VA die de verjaardag luisterrijk viert. Hoe kan dat?

Iemands feestje verbrodden. Het Engels kent er een mooie uitdrukking voor: raining on someone’s parade. Zo zou je de feestzitting van N-VA ter ere van 50 jaar Leuven Vlaams, afgelopen zaterdag in de studentenstad, kunnen omschrijven.

Leuven Vlaams, een studentenrevolte die zich afspeelde in januari en februari 1968, staat bekend als de vroege variant van mei ’68. Als iemand reden tot feestvreugde zou mogen hebben, zou het links moeten zijn.

Maar het was dus de N-VA die een feestje bouwde. Een duizendtal ­sympathisanten kwam in Leuven de verjaardag vieren. Een behoorlijk indrukwekkend aantal voor een ­academische zitting waarop onder meer partijleider Bart De Wever een toespraak hield.

“Recuperatie? Dat was niet de bedoeling”, zegt Lorin Parys, kandidaat-burgemeester namens N-VA in Leuven en een van de organisatoren van de meeting. “We vonden het jammer dat de stad geen herdenking houdt. Dus hebben we zelf wat georganiseerd.”

Catalaanse balling

Niet alleen de stad, maar ook de Katholieke Universiteit Leuven ziet in de 50ste verjaardag geen reden tot hulde, zo leert navraag. Te gevoelig voor de vriendschapsbanden met de zusteruniversiteit in Louvain-la-Neuve?

De perceptiestrijd luistert nauw. Het N-VA-publiek kreeg over Leuven Vlaams een oudere documentaire uit 1986 te zien. Die focust op de Vlaamse ontvoogdingsstrijd. Een nieuwe versie, die een vollediger plaatje schetst van het studentenprotest, werd niet vertoond.

Symbolisch belangrijk voor de partij is de feestzitting dus wel, geeft Parys toe. “Je zou Leuven Vlaams als een tweede doorbraak voor het democratische Vlaams-nationalisme kunnen zien, na het algemeen stemrecht. De sterke positie van N-VA plaatst ons nu op een derde kantelpunt. Die historische lijn wilden we wel trekken, ja.”

Ook in de zaal zat Paul Goossens, iconisch studentenleider van weleer en stichtend hoofdredacteur van deze krant. Over zijn historisch belang voor de Leuvense strijd bestaat weinig onenigheid. Als toenmalig preses van het KVHV leidde Goossens het verzet. Toch hoorde hij zijn eigen naam zaterdag vanaf het spreekgestoelte verketterd worden.

“Ik was de enige in de zaal die voor de zaak in de cel gezeten heeft (Paul Goossens werd op het hoogtepunt van de rellen twee weken vastgezet, BE)”, grinnikt hij. “Je zou verwachten dat ik geëerd word als een Catalaanse balling, in plaats van weggehoond als een linkse hond.”

Dat juist de nationalistische N-VA de ceremonie leidt, is nu ook weer niet zo gek. De opstand had in eerste instantie een communautair motief. Het onmiddellijke gevolg ervan was de splitsing van de unitaire en deels Franstalige Leuvense universiteit. Daarmee werd een belangrijke Vlaamse eis doorgeduwd.

Ziel van links

De stuwkracht kwam wel vanaf links. Pas toen progressieve, onder meer door het Nederlandse Provo geïnspireerde studenten het voortouw namen, raakte het protest in een beslissende versnelling. Die woordvoerders – met naast Paul Goossens ook onder meer de al overleden latere De Morgen-journalist Walter De Bock – stuurden de studentenbeweging naar links, in de antiautoritaire bedding van mei ’68. Raar dus, dat nu (enkel) de N-VA de erfenis opeist.

Liever dan Engels slang verkiest de klassiek geschoolde conservatief in Bart De Wever wellicht een referentie aan de Trojaanse Oorlog om dat maneuver te duiden. Het doet denken aan het revanchisme van de Griekse veldheer Achilles die zijn vijand Hector niet enkel doodt, maar ook achter zijn strijdwagen meesleurt rond de Trojaanse stadsmuren. Door te proberen haar de erfenis van Leuven Vlaams afhandig te maken, mikt cultuurstrijder De Wever op de ziel van links.

Dat de N-VA-voorzitter in Leuven Vlaams een “mijlpaal in de geschiedenis van de Vlaamse ontvoogding” ontwaart, is niet vreemd. In zijn lezing voegde De Wever er een kenmerkende kritiek op de Vlaamse beweging aan toe. Die liet zich “de aantrekkingskracht van het katholiek Vlaams cultuurideaal” uit handen nemen. Wat hij bedoelt: pas dankzij de N-VA is de dominante culturele positie hersteld.

De Wever gaat verder. Dat de N-VA nu staat waar ze staat, is, zo meent hij, juist te danken aan de erfenis van mei ’68. De partij biedt immers “een antwoord op de culturele paradigmashift van mei ’68, een antwoord op het identitair nihilisme. Het probleem van mei ’68 is niet dat het veel heeft losgemaakt, maar dat het daarna niks terug heeft vastgemaakt.”

Hier wordt de erfeniskwestie op scherp gezet. De Wever eist niet alleen voor zichzelf de nationalistische baten van Leuven Vlaams op, de maatschappelijke schulden moet links maar betalen. Voor al wat misgaat in de samenleving ziet hij wortels bij het ‘nihilistische’ mei ’68.

Gutmenschen

Dat is geen origineel standpunt. Tien jaar geleden, bij het vorige jubileum van mei ’68, maakte De Wever al hetzelfde punt, toen nog als columnist bij De Morgen. In een reeks kerstessays voor De Standaard wees Paul Goossens er eind vorig jaar op dat zowel links als rechts mei ’68 al langer als een ideale zondebok beschouwen.

Goossens: “Dat verhaal kon je al in 1978 horen. Sindsdien is het cliché alleen maar uitgesleten: wij zijn de individualistische, hedonistische egoïsten, die een verbrijzelde samenleving nalaten. De Wever loopt hier in het spoor van Theodore Dalrymple & co.”

Valt er niks voor te zeggen dat de ontzuiling te individualistisch is doorgeschoten? Goossens vindt het een merkwaardige kritiek. “Vele van mijn makkers van toen zijn de gutmenschen van nu. Ze hebben een goed deel van hun leven gegeven om van de wereld een betere plek te maken in derdewereldbewegingen, wetswinkels... Als je 400.000 mensen bijeenbrengt op een vredesmars (in 1983, BE), ben je dan een een stel individualisten?”

Leuvense ­studenten zijn in 1968 vrij duidelijk over wat zij van hun Franstalige collega’s denken. Beeld Vertommen

Dat al die soixantehuitards naar machtsposities, in politiek, universiteit of media, zijn doorgegroeid, zoals De Wever eveneens stelt, klopt ook niet echt. “Culturele hegemonie?”, snuift Goossens “In de jaren 80 waren Reagan en Thatcher de norm. Als het erop aankwam, ­werden de progressieven aan de kant geschoven. Net als nu. ”

De strijd om de erfenis van Leuven Vlaams is een slagveld in de identitaire cultuurstrijd die Bart De Wever met veel bravoure voert. “De fundamentele waarden van de verlichting tonen ons de weg”, sprak hij in Leuven.

Paul Goossens is sceptisch. “Juist mei ’68 was een late triomf van de verlichting. Conservatieven hebben nooit veel op gehad met vrijheid, gelijkheid en broederschap. Pas toen de islam hier toekwam zijn ze de verlichting gaan claimen. Dat is ook zo bij De Wever. Het nationalisme is niet meer zijn drijfveer. Hij herkneedt zijn partij naar zijn evenbeeld: rechts en conservatief. Mei ’68 is dan een nuttige vijand, die je moet koesteren.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234