Nieuwe regering

Waarom deze minderheidsregering een zware taak wacht

2 Premier Charles Michel © BELGA

Voortaan wordt ons land bestuurd door een oranje-blauwe minderheidsregering van CD&V, MR en Open Vld. Maar hoe gaat dat juist in zijn werk en hoe brachten andere minderheidsregeringen het ervan af?

Na het vertrek van de N-VA-ministers worden hun posten verdeeld onder de drie partijen die nog in de regering zitten. Het staat vast dat staatssecretarissen Pieter De Crem (CD&V) en Philippe De Backer (Open VLD) worden gepromoveerd tot minister.

De overblijvende partijen zullen proberen om de periode tot aan de verkiezingen in mei te overbruggen met een minderheidsregering. Maar dat wordt geen eenvoudige taak. De oranje-blauwe coalitie heeft minder dan de helft van de zitjes in het parlement (52 van de 150). Om belangrijke dossiers door het parlement te krijgen - denken we maar aan het dossier van de zware beroepen of zware besparingen - moet ze rekenen op de steun van de oppositie. Het is nog maar de vraag in welke mate de oppositiepartijen bereid zullen zijn om de minderheidsregering te depanneren. N-VA zou bereid zijn om de reeds geplande sociaal-economische dossiers mee goed te keuren vanuit de oppositie, maar dat zal nog moeten blijken. De verkiezingen van mei naderen immers met rasse schreden en alle partijen lijken al in campagnemodus te zitten.

“Nooit een succes”

Share

“In de Scandinavische landen komt het wel vaker voor, maar in België zit het niet in de traditie”

Nicolas Bouteca Politicoloog

Dat Charles Michel besluit om zonder N-VA voort te gaan en een minderheidsregering te vormen met MR, CD&V en Open Vld is geen primeur in de Belgische geschiedenis. “Maar zo’n experiment werd nooit een succes”, zegt politicoloog Nicolas Bouteca (UGent). “Het maakt geen deel uit van het Belgische politieke DNA. In de Scandinavische landen komt het vaker voor, maar in België zit het niet in de traditie.”

Bouteca wijst erop dat er nog een begrotingscontrole moet gebeuren, waarin mogelijk enkele forse besparingen zullen moeten zitten. “Wie in de oppositie moet daar dan steun voor leveren?”, vraagt hij. “N-VA zal er alleszins niet veel zin meer in hebben.”

Ook het dossier van de zware beroepen passeert mogelijk nog deze legislatuur. “Open Vld ziet het totaal niet zitten om bijvoorbeeld alle leerkrachten tot de zware beroepen toe te laten. De andere coalitiepartners zouden dan op zoek kunnen gaan naar steun bij Groen en sp.a. Het zou interessant zijn, maar moeilijk werkbaar.”

Verschillende christendemocraten leidden in het verleden al een minderheidskabinet. Leo Tindemans ging in het voorjaar van 1974 van start met een regering van CVP/PSC en PVV/PLP, die geen meerderheid had in de Kamer. De ploeg kon enkele maanden overleven omdat de regionale partijen zich onthielden bij de stemmingen. De twee partijen startten besprekingen op voor een staatshervorming, maar hun project slaagde niet en in juni 1974 werd de coalitie al aangevuld met het Rassemblement Wallon (RW).

2 Verkiezingscampagne 1974 : affiche van Leo Tindemans (toenmalige CVP). © Photo News

Gaston Eyskens leidde van 26 juni 1958 tot 6 november 1958 de misschien wel bekendste minderheidsregering in de Belgische geschiedenis. Liberalen noch socialisten bleken veel te voelen voor een regering met de CVP, die de verkiezingen had gewonnen. “(Socialist) Max Buset dacht dat ik er het bijltje bij zou neerleggen”, zegt Eyskens daarover in zijn memoires. “Maar dat was buiten de waard gerekend! Na het herhaalde weigeren van de socialisten en de liberalen besloot ik zonder meer een minderheidsregering te vormen.” De vertrouwensstemming in de Kamer was een dubbeltje op zijn kant, maar Eyskens wist twee liberalen en VU’er Frans Van der Elst te overtuigen om hem te steunen.

Schoolstrijd

De minderheidsregering kon in 1958 de schoolstrijd tussen het katholieke en het officiële onderwijs beëindigen. Eyskens richtte een commissie op waarin de voorzitters van de socialistische en de liberale partij waren vertegenwoordigd. Samen wisten ze tot een oplossing te komen, die onder meer het inschrijvingsgeld in het secundair afschafte.

Als gevolg van de samenwerking rond het Schoolpact konden de liberalen tot de regering toetreden. Zonder die uitbreiding was volgens Eyskens geen oplossing mogelijk voor grote hervormingen in de sociale zekerheid en de reorganisatie van het leger.

cult

zine