Zondag 26/05/2019

Politiek

Vuye en Geens kapittelen Jambon over huiszoekingen: "In strijd met de grondwet"

In zijn eerste parlementaire vraag als onafhankelijke richtte Hendrik Vuye zijn pijlen vanmiddag meteen op een voormalige partijgenoot, minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).  De huiszoekingen zonder huiszoekingsbevel bij mensen zonder papieren zijn ongrondwettelijk, klinkt het. En ook minister van Justitie Koen Geens (CD&V) spelt Jambon de les.

Hendrik Vuye. Beeld Bas Bogaerts

Hendrik Vuye laat er geen gras over groeien. Vorige week nam hij voor het eerst plaats op zijn nieuwe plaats in het halfrond. Vanmiddag al stelde hij zijn eerste vraag. En zoals enigszins te verwachten viel, was zijn doelwit een voormalige medestander. Na een vraag van Nahima Lanjri (CD&V) verklaarde minister van Binnenlandse Zaken Jambon vorige week dat hij er geen graten in ziet als de politie zonder huiszoekingsbevel bij mensen zonder papieren binnenvalt. "Illegaliteit is een voortdurend misdrijf, en dus is het per definitie een geval van betrapping op heterdaad", klonk de uitleg. Daardoor zou ook geen voorafgaandelijke tussenkomst van een rechter nodig zijn, meende Jambon.

"Ik wil u feliciteren", stak Vuye vanmiddag in de Kamer van wal, "want het is vernieuwend wat u zegt. Het is in strijd met de Grondwet, in strijd met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Er is hier sprake van voortschrijdend inzicht, of misschien zeg ik beter achteruit schrijdend inzicht." Vuye liet er geen twijfel over bestaan: een week was voor hem voldoende om te vervellen tot volbloed oppositielid.

Binnen de lijntjes kleuren

Jambons uitspraak was gebaseerd op de interpretatie van de politie, verklaarde hij. "Dit is een praktijk die al vele jaren toegepast wordt. En daar zijn nooit door een minister van Binnenlandse Zaken vragen bij gesteld." Maar zijn definitie van "op heterdaad" veroorzaakte wel behoorlijk wat deining, onder meer bij coalitiepartner CD&V. Jambon verklaarde dat hij met minister van Justitie Geens (CD&V) gaat overleggen "om dit uit te klaren en tot een correcte en gedragen interpretatie te komen".

Daar liet Vuye het niet bij. "De Jambon-doctrine klopt niet", waarschuwde hij. "Heterdaad betekent dat u eerst een misdrijf vaststelt en dan de woning binnengaat, niet omgekeerd." Vervolgens somde hij verschillende autoriteiten uit de juridische wereld op. "Zij zeggen allemaal dat wat u zegt niet kan. U moet binnen de lijntjes kleuren, anders zal u teruggefloten worden."

Geens treedt Vuye bij

Ook regeringsgenoot Koen Geens spreekt Jambons argument over 'heterdaad' tegen. "De heterdaadsprocedure is niet automatisch van toepassing op ieder voortgezet misdrijf, zoals het illegaal verblijf op ons grondgebied", luidt het in een persbericht. "De heterdaad moet immers aan het betreden van de woning voorafgaan, en niet pas ontstaan na het betreden van de woning. Dit zou immers de regels inzake de huiszoeking onder rechterlijk mandaat en derhalve de bescherming van de woonst volledig uithollen."

Minister van Justitie Koen Geens. Beeld BELGA

Geens beaamt dat onschendbaarheid van de woning een "belangrijk grondwettelijk principe" is, waarvan uitsluitend in de door de wet bepaalde gevallen kan worden afgeweken. "Een effectieve huiszoeking om het misdrijf vast te stellen vergt daarom steeds een machtiging door een autoriteit met rechterlijke bevoegdheid."

Wat wel kan, zo klinkt het nog, is om in de vreemdelingenwet "een bijzondere, meer soepele procedure" in te schrijven. "Maar steeds omkleed met de nodige rechtswaarborgen."

In de praktijk valt de politie "heel vaak" binnen zonder huiszoekingsbevel bij mensen die niet legaal in het land verblijven, ook al is dat onwettig. Zo voelen advocaten gespecialiseerd in de materie het toch aan. Lees er meer over in de Pluszone van De Morgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.