Maandag 21/10/2019
N-VA-voorzitter Bart De Wever.

Verkiezingen

Verhoopte 30 procent bleek te hoog gegrepen voor N-VA

N-VA-voorzitter Bart De Wever. Beeld BELGA

Winst en verlies liggen soms dicht bij elkaar. De N-VA blijft ook na deze verkiezingen de grootste partij van Vlaanderen, en toch gaf voorzitter Bart De Wever in zijn speech toe: ‘We hebben deze verkiezingen verloren.’

Het resultaat ligt in zekere zin in lijn met wat waarnemers voorspelden na de gemeenteraads- en provincieraadsverkiezingen van oktober 2018: op rechts zou vooral Vlaams Belang op flinke winst mogen inzetten. 

Het is erg waarschijnlijk dat die tendens nog versterkt werd door de N-VA zelf, toen de partij de regering-Michel verliet vanwege het VN-migratiepact van Marrakech. Door zo hoog in te zetten op migratie, een thema waarvan Vlaams Belang nog steeds de echte eigenaar is in Vlaanderen, gaf N-VA zuurstof aan het discours van Tom Van Grieken, Filip Dewinter en Dries Van Langenhove.

Stemmenkanon Francken

Voor De Wever was de inzet van de verkiezingen duidelijk. Hoe dichter zijn partij in de buurt van de 30 procent kon eindigen, hoe meer Vlaanderen een vuist zou kunnen maken tegen het door De Wever gevreesde linkse blok uit Wallonië. 

Die drempel bleek een stuk te hoog, behalve in de kieskring Antwerpen: daar duwden stemmenkampioenen De Wever – meer dan 200.000 voorkeurstemmen – en Jan Jambon de partij nog wel boven de 30 procent. Met hun persoonlijke topscores staan beiden in een sterke positie om Vlaams en federaal een nieuwe regering te gaan leiden.

In Vlaams-Brabant bleef het verval nog beperkt. Een opsteker: Theo Francken kwam relatief ongehavend uit de zware strijd met Dries Van Langenhove (Vlaams Belang), Maggie De Block (Open Vld) en Koen Geens (CD&V): Francken haalde tienduizenden voorkeurstemmen meer dan zijn drie rivalen, waarmee zijn populariteit nogmaals onderstreept wordt. Ook Ben Weyts deed het in deze provincie meer dan behoorlijk.

Rechtse grondstroom

Elders bleef de partij onder de verwachtingen, en moest met fors verlies gerekend worden. Kleurde de kaart van Vlaanderen in 2014 nog nagenoeg volledig geel, dan is het overzicht na deze verkiezingen een stuk bonter van kleur. 

Vooral in West-Vlaanderen is het resultaat na de tegenvallende gemeenteraadsverkiezingen opnieuw een flinke tegenvaller: N-VA speelde er haar voorsprong helemaal kwijt, en zag er Vlaams Belang een fenomenale sprong voorwaarts maken voor de Kamer. Onafhankelijk lijstduwer Jean-Marie Dedecker maakt weliswaar zijn rol waar, en haalt bijna evenveel voorkeurstemmen als lijsttrekker Sander Loones.

In Limburg konden voormalig staatssecretaris van Gelijke Kansen Zuhal Demir en voormalig minister van Defensie Steven Vandeput evenmin verhinderen dat Vlaams Belang in de nek van de N-VA komt hijgen. Eenzelfde beeld in Oost-Vlaanderen, waar Matthias Diependaele en Anneleen Van Bossuyt niet de sterkste boegbeelden bleken. Opnieuw krijgt de N-VA stevige tikken, opnieuw is het Vlaams-Belang dat alle winst naar zich toe trekt.

Rechtse meerderheid

Een opvallende vaststelling is dat De Wever daardoor wel gelijk krijg: de grondstroom van Vlaanderen is rechts – alleen zag de voorzitter niet helemaal aankomen dat zo’n groot deel van die grondstroom langs de rechterkant van zijn partij wegstroomde, terwijl Open Vld en CD&V verder verschrompelden. De twee Vlaams-nationalistische partijen N-VA en Vlaams Belang komen daardoor in erg veel kantons in de buurt van een meerderheid. In het Vlaams Parlement zijn ze samen meer dan 40 procent waard. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234