Dinsdag 12/11/2019

Dubbelinterview

"Van mij mag iedereen burgemeester worden"

Beeld Tim Coppens

Hoe gaat de Antwerpse CD&V na de verkiezingen draaien: linksom of rechtsom? Die keuze wordt wellicht bepalend. Maar hoe hard Wouter Van Besien ook probeert, Kris Peeters laat nog niet in zijn kaarten kijken. "Er zijn wonden geslagen met De Wever, maar die persoonlijke emoties moet je overstijgen."

"Meneer Peeters." Wouter Van Besien zal dat tijdens het interview een paar keer laten vallen en iedere keer stoot het op mild protest van die meneer in kwestie. "Allee, Wouter, we zitten hier nu zo gezellig samen." 

De occasionele formele aanspreking strooit inderdaad zand in de ogen. Als het gesprek tussen de twee lijsttrekkers één ding duidelijk maakt, dan wel dat de verschillen tussen Groen en CD&V in Antwerpen bijna verwaarloosbaar zijn. En dat Van Besien er een handvol dagen voor de verkiezingen nog alles aan wil doen om CD&V te verleiden tot een linkse coalitie. Zelfs al sprak hij eerder zijn veto al uit tegen Peeters als de nieuwe Antwerpse burgemeester.

Mag Wouter Van Besien burgemeester worden van u, meneer Peeters?

Peeters: "Van mij mag iedereen burgemeester worden."

Van Besien: "Dank u, Kris."

Peeters: (onverstoorbaar) "Maar ik heb ook die ambitie. Het lijkt me nogal duidelijk dat iedere lijsttrekker graag de leiding zou krijgen over een nieuwe coalitie."

Van Besien: "Ik vind het logisch dat de grootste coalitiepartner de burgemeester levert. Dan krijg je de beste vertaling van wat de kiezer gewild heeft. Het zijn informele spelregels, maar het lijkt me goed dat je die respecteert."

U wil dat meneer Peeters duidelijk maakt welke coalitie hij wil. 

Van Besien: "Kris zegt: wij liggen in het midden van het bed, voor ons kan alles. Maar dat maakt dat wie voor CD&V stemt, niet weet of het kop of let zal worden. Gaat hij opnieuw in een coalitie met Bart De Wever, waar hij zich nu nochtans ontevreden over toont? Of geeft hij ook de voorkeur aan een progressieve coalitie? Ik vind dat de kiezer dat ook mag weten. Als ik jullie programma lees, Kris, dan heb ik wel de indruk dat jullie effectief een andere coalitie willen. Waarom zeg je dat dan niet gewoon?"

Peeters: "Ik stel voor dat iedereen voor zich spreekt.  We zullen na de verkiezingen kijken in welke coalitie ons programma het meest tot zijn recht kan komen."

Is dat niet gewoon opportunisme?

Peeters: "Ach, De Wever heeft dat proberen uitspelen door het te hebben over de vierkoppige draak (een alliantie van sp.a, Groen, CD&V en PVDA, AVB/JVH). Hij heeft het graag over links, linkser en linkst en duwt ons in dat kamp. Wouter wil ook dat ik kies. Wel: ik kies gewoon voor CD&V. Wij zitten nu eenmaal in het centrum."

Meneer Van Besien heeft u in het verleden verweten dat u voor de verkiezingen de linkse kiezers verleidt en ze vervolgens op een rechts beleid trakteert. 

Peeters: "Compleet onterecht."

Van Besien: "Maar enfin, Kris. Je weet toch wel dat je in een rechtse regering zit?"

Ook deze campagne profileert u zich toch vooral op links? U praat de jongste weken voornamelijk over luchtkwaliteit en mobiliteit.

Peeters: "Is dat links? Wie is er nu tegen gezonde lucht of veilige straten? Er is maar één partij die je ervan zou kunnen verdenken om meer auto's te willen in de stad, de N-VA. Alle andere partijen zijn voor een autoluwe binnenstad."

Van Besien: "Ze zeggen dat, maar ze hebben er geen voorstellen voor."

U geraakt zo uw unique sellingpoint wel kwijt, meneer Van Besien. Ook Bart De Wever zegt nu dat hij dezelfde mobiliteitsplannen heeft als Groen.

Van Besien: "Totaal niet, toen wij ons mobiliteitsplan in april lanceerden, wist N-VA niet waar ze het hadden. Bokrijk! De terugkeer naar paard en kar! En nu beweren ze dat ze voor 95 procent hetzelfde zeggen als wij. Ik ben benieuwd of ze dat de dag na de verkiezingen nog steeds vinden. Ik maak me weinig illusies. Nergens hebben ze het over investeringen in het openbaar vervoer of een circulatieplan zoals in Gent."

Peeters: "Het is de verdienste geweest van Agalev en Groen om groene thema's op de agenda te zetten. Dat is inderdaad doorgedrongen tot de andere partijen. Het verschil zit in de methode. Hoe wil je een binnenstad autoluw maken?"

Wat is uw methode? 

Peeters: "Alleen bewoners, hun bezoek en handelaars zouden nog de binnenstad in mogen met de auto."

U bedoelt in het historisch centrum?

Peeters: "Daar kunnen we mee beginnen. Maar het moet wel in overleg gebeuren."

Van Besien: (zet grote ogen op) "Dus de rest mag de binnenstad niet meer in met de wagen? En dat gaan we controleren? Oké, fantastisch. Jullie zijn nu de eersten en de enigen die ons daarin volgen. Maar dat staat niet in je programma hé, Kris."

Het is een van de vele punten waar u ingaat tegen het huidige bestuur, meneer Peeters. Daar zit CD&V nochtans in. 

Peeters: "Wij hebben hele duidelijke plannen voor de toekomst en dat vind ik een interessantere discussie dan wat er in het verleden is gebeurd. Er zijn goede dingen verwezenlijkt in deze coalitie, maar tegen een aantal dingen hebben wij ons altijd verzet. Ik heb bijvoorbeeld ook altijd gezegd dat misbruik van uitkeringen absoluut niet kan, maar privédetectives inschakelen om te kijken of mensen in Marokko of Turkije nog tweede woningen hebben, is niet aanvaardbaar."

Van Besien: "Dat heb jij inderdaad gezegd, Kris. Maar je hebt het tóch gedaan."

Peeters: "We hebben ons bij die stemming onthouden."

Van Besien: "Ik ben geen grote Bijbel-kenner, maar volgens mij staat daar: 'Luister niet naar mijn woorden, maar kijk naar mijn daden.' Het is toch wel gemakkelijk om het nu niet meer over het verleden te willen hebben. Neem nu betaalbaar wonen, dat is overduidelijk een groot probleem in onze stad. Wat is er de voorbije twee legislaturen gebeurd? Er is een plafond gezet op de sociale woningen."

Beeld Tim Coppens

Peeters: "Ik zou oppassen met Bijbel-citaten. Jij zegt dat je absoluut niet wil besturen met N-VA, maar vergeet dan wel dat je dat al doet in verschillende districten."

Van Besien: "Ik heb gezegd dat ik nooit met N-VA zou besturen op stadsniveau. Over de districten heb ik nooit gesproken."

Dat is toch inconsequent?

Van Besien: "Groen heeft nooit een cordon sanitaire rond N-VA afgekondigd, we hebben nooit gezegd dat we nergens willen samenwerken. De districten hebben heel andere bevoegdheden dan de stad. En over die stadsbevoegdheden, zoals mobiliteit, integratie en respectvol samenleven zien wij ons nooit tot een vergelijk komen. Dat verschil is heel goed uit te leggen."

Peeters: (nadrukkelijk) "Dat is gewoon níét uit te leggen. Je kan toch niet op één niveau een veto stellen en elkaar wel graag zien op het andere? Stad en districten moeten wel kunnen samenwerken, hoe gaat u dat dan doen? Zo'n houding zorgt sowieso voor problemen."

Naast mobiliteit is de war on drugs een belangrijk verkiezingsthema. Maar kan de stad die oorlog wel winnen?

Peeters: “De bewering van De Wever in 2012 dat hij de war on drugs ging winnen, was alvast niet verstandig. Het drugsprobleem kan je alleen oplossen door samen te werken. Het Stroomplan is een stap in de juiste richting, maar het moet nog beter. Bijvoorbeeld door de illegale economie die op drugsgeld draait aan te pakken. De Wever heeft me eens een bezoek aan een viswinkel verweten, maar hoe kan het dat die winkel nog open was? Daar moet je met financiële experts achteraan.”

Van Besien: “Om het drugsprobleem aan te pakken, is er een strengere beveiliging nodig in de haven. Maar dan moet je meer doen dan een flashy persconferentie beleggen over het Stroomplan. De enige dienst die in containers mag kijken – de douane – is vandaag nog altijd zwaar onderbemand.”

Peeters: “Iedereen wijst vandaag ook met de vinger naar de Turnhoutsebaan in Borgerhout, maar het drugsprobleem is veel breder. Over heel Antwerpen worden drugs verkocht en gebruikt.”

Heeft men u al ooit iets aangeboden?

Peeters: (lacht) “Neen dat niet. Maar ik lees overal dat het cocaïnegebruik wijdverspreid is.”

Van Besien: (gespeeld verontwaardigd) "Mij ook niet."

Jullie willen allebei inzetten op wijkagenten. Is het daar niet te laat voor in sommige buurten?

Van Besien: “Een wijk is nooit eendimensionaal. Er zijn in Antwerpen geen plaatsen waar alleen maar criminelen wonen. In elke wijk heeft de politie bondgenoten: buurtbewoners die vinden dat het de spuigaten uitloopt. Maar dan moeten ze de politie wel vertrouwen, en daar moet je als politie in investeren.

Peeters: “Studies hebben aangetoond dat een wijkagent die aanwezig is op straat en die een babbeltje slaat met de mensen heel belangrijk is. De afgelopen jaren heeft Antwerpen onder meer geïnvesteerd in gepantserde voertuigen voor de politie. Mij lijkt dat niet de topprioriteit op dit moment.”

Van Besien: “Ik stel ook voor dat de politie elke keer ze de identiteitskaart van een jongere vragen, daar ook meteen kort de reden voor geven. Zo gebeurt het vandaag al in Mechelen.”

Beeld Tim Coppens

Kennen jullie je wijkagent?

Van Besien: “Nee. En dat ligt niet aan mij. Alle acties om de wijkagenten bekend te maken bij de bevolking zijn stilgevallen.

Peeters: “Ik wel. Een heel vriendelijke man, hij is al twee keer bij mij thuis langsgekomen (Om te checken of Peeters effectief in Antwerpen woont, AVB/JVH)."

U bent het op heel veel punten eens. Bien étonnés de vous trouver ensemble?

Van Besien: "Er zijn veel raakvlakken tussen ons. Maar op sommige belangrijke punten verschillen we. Als je als stad de verschillende gemeenschappen wil verbinden, dan moet je het hoofddoekenverbod afschaffen volgens ons. Maar dat wil CD&V niet.”

Peeters: “Wij vinden dat iedereen zich mag uiten, ook met religieuze symbolen. Maar we maken twee uitzonderingen: scholen moeten zelf kunnen beslissen of ze hoofddoeken toelaten of niet. En geen hoofddoeken achter het stadsloket: dat moet strikt toegepast worden en daar mag geen onduidelijkheid over bestaan. In een jeugdhuis op het Kiel heb ik dat eens een heel uur lang moeten uitleggen. Maar bij mijn weten is hier nog nooit een probleem mee geweest.

Van Besien: “Komaan, er is een groot probleem. Mensen verliezen jobmogelijkheden en worden niet gerespecteerd in hun identiteit. Ik begrijp niet dat je de enorme boosheid over dat hoofddoekenverbod niet voelt. Waarom moest je het anders een uur uitleggen op het Kiel?”

Peeters: “Eens ik hen de situatie uitlegde waren die jongeren allemaal akkoord.”

Van Besien: “Ik heb iets anders gehoord.”

Peeters: “Je was daar toch niet bij? Of ben jij een kleine De Wever, die mij volgt overal waar ik ga?”

Van Besien: “Ik heb met dezelfde jongeren gesproken. Als je zegt dat niemand een probleem heeft met het hoofddoekenverbod, dan weet je niet wat er leeft in Antwerpen.” 

Peeters: (ontstemd) “Zo gaan we toch niet weer beginnen, hé?”

De campagne is erg persoonlijk gespeeld. Hadden jullie dat verwacht?

Van Besien: "Ik vind dat Kris te hard is aangepakt. Die persoonlijke aanvallen kunnen niet. Hij is verhuisd naar Antwerpen, ja, maar dat is perfect legitiem."

Peeters: "Ik ben het daarmee eens."

Nog geen spijt van uw gok om naar Antwerpen te verhuizen meneer Peeters?

Peeters: “Politiek is geen gokspel. Ik ben naar Antwerpen gekomen om de partij hier terug op de kaart te zetten, om de jonge talenten te helpen en hopelijk ook om een serieus electoraal resultaat neer te zetten. Die eerste twee objectieven heb ik behaald. Het derde, dat zal zondag blijken.

“Ik had wel niet zo’n bikkelharde campagne verwacht. Men heeft geprobeerd om mijn geloofwaardigheid te torpederen. Dat terwijl De Wever altijd zegt dat hij graag met CD&V verder wil besturen. Nu goed, iedereen doet wat hij wil, ik verlaag me niet tot dat niveau.”

Maandag begint de campagne voor de nationale verkiezingen in mei 2019 al.

Peeters: "Alle journalisten vragen me: 'Bent u nog niet moe?' Maar ik heb vooral de indruk dat jullie het stilaan een beetje beu zijn." 

(Van Besien proest het uit)

Wat zondag gebeurt zal toch een invloed hebben op de volgende stembusgang?

Van Besien: "Ik vind het belangrijk dat we in Antwerpen een bestuur zoeken voor Antwerpen. Het gaat hier niet over welke coalities er binnenkort op Vlaams en federaal niveau komen. Omdat Bart De Wever burgemeester en N-VA-voorzitter is, probeert hij dat. Maar zo wurg je de democratie."

Peeters: "Er zullen ongetwijfeld rimpelingen zijn. Maar op federaal en Vlaams niveau moet verder bestuurd worden. Je kan toch niet zeggen: ‘Als ik geen burgemeester meer ben, ga ik heel het land lamleggen?'"

Ziet u zich na deze campagne nog aan tafel gaan zitten met De Wever?

Peeters: “Er zijn wonden geslagen met De Wever. Maar die persoonlijke emoties moeten we overstijgen. Antwerpen heeft daar niets aan.”

Beeld Tim Coppens
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234