Maandag 08/08/2022

Bellen metcorrespondent Rob Vreeken

Turkije kampt met ‘waanzinnig’ hoge inflatie van 70 procent: ‘Volgens de peilingen verliest Erdogan de verkiezingen’

De Grand Bazaar in Istanbul, een van de grootste overdekte markten ter wereld. De inflatie in Turkije steeg in april naar bijna 70 procent op jaarbasis. Beeld Getty Images
De Grand Bazaar in Istanbul, een van de grootste overdekte markten ter wereld. De inflatie in Turkije steeg in april naar bijna 70 procent op jaarbasis.Beeld Getty Images

De inflatie in Turkije steeg in april naar bijna 70 procent op jaarbasis. Energie, eten, huizenprijzen, alles rijst de pan uit. We bellen met correspondent Rob Vreeken over het onorthodoxe economisch beleid dat eraan ten grondslag ligt en de politieke gevolgen.

Maarten Albers

70 procent inflatie is uitzonderlijk hoog. Hoe komt dat?

‘Turkije heeft natuurlijk net als andere landen last van de oorlog in Oekraïne, die de energie- en graanprijzen opstuwt. Maar de belangrijkste verklaring is toch wel dat de regering, en dan met name president Erdogan, het verkeerd aanpakt. Erdogan heeft namelijk de eigenzinnige theorie dat je de rente laag moet houden om inflatie tegen te gaan.

‘Alle economen vinden dat onzin. Om inflatie tegen te gaan moet je de rente juist verhogen. Maar Erdogan houdt vol, met als resultaat dat de inflatie maar blijft stijgen en de lira hard onderuit gaat. Hoe Erdogan aan zijn ideeën komt is een groot mysterie. In de afgelopen jaren heeft hij al heel wat voorzitters van de Centrale Bank versleten, vanwege de slechte resultaten of omdat ze hem tegenspreken, en vervangt hij ze dan door iemand die doet wat hij wil. Zo heeft hij veel jaknikkers om zich heen verzameld.’

Wat probeert Erdogan met dit beleid te bereiken?

‘Het idee erachter is dat je door de lage rente investeringen uit binnen- en buitenland aantrekt, die voor economische groei zorgen. En de lage koers van de lira is gunstig voor de export. In zekere zin werkt dat ook. Dankzij de lage rente is er de afgelopen twintig jaar veel geïnvesteerd, bijvoorbeeld in de bouw. Maar nu werkt het niet meer, of is het in ieder geval onvoldoende om de prijzen onder controle te houden. De inflatie loopt echt uit de hand, 70 procent is waanzinnig.’

Wat merken gewone Turken daarvan?

‘Koophuizen, huren, voedsel, kleren, energie, alles wordt flink duurder. Winkeliers en fabrieken die spullen of grondstoffen moeten importeren betalen daar door de zwakke lira flink meer voor, dus zij raken ook in de problemen en moeten hun prijzen verhogen. Op straat wordt een stuk meer gemopperd dan voorheen.

‘De regering heeft wel wat koopkrachtmaatregelen genomen voor lagere inkomens, zoals het subsidiëren van energieprijzen. Maar de nieuwe inflatie heeft het effect daarvan alweer teniet gedaan. Ondertussen blijft de president zeggen: ‘Let maar op, de inflatie gaat dalen.’ Voorlopig lijkt het daar echter niet op, en aangezien er volgend jaar juni verkiezingen zijn, moet die omslag voor Erdogan snel komen.’

Wat voor invloed gaat de economische situatie op die verkiezingen hebben?

‘De economie wordt het grote thema van de verkiezingen, dat kan niet anders in deze situatie. Voor de oppositiepartijen is het wat dat betreft schieten voor open doel. Zij houden niet op over het rampzalige beleid, overigens zonder daar zelf een heel duidelijk ander programma tegenover te stellen.

‘De aanhang van Erdogan en zijn AK-partij is gestaag gekrompen. Als de verkiezingen nu zouden worden gehouden, zou hij ze volgens de peilingen verliezen. Erdogan heeft nog steeds een trouwe kern van stemmers die – overigens niet zonder reden – vinden dat ze veel te danken hebben aan hem en zijn partij, en hem niet in de steek zullen laten. Maar veel zwevende kiezers overwegen nu wel om ergens anders op te stemmen.’

Erdogan is links en rechts de banden aan het aanhalen met landen waar hij voorheen ruzie mee had, heeft dat te maken met zijn economische zorgen?

‘Zeker. Turkije heeft in de afgelopen jaren een assertieve, zo niet agressieve buitenlandpolitiek gevoerd. Het ondersteunde de opstanden van de Arabische Lente en bemoeide zich met de conflicten in Syrië, Libië en Nagorno-Karabach. Daarmee heeft Erdogan weinig vrienden gemaakt, maar dat probeert hij nu goed te maken.

‘Laatst was Erdogan op bezoek in Saoedi-Arabië om te praten over handel en investeringen. Kortgeleden lagen die landen nog met elkaar in de clinch vanwege de moord op journalist Jamal Khashoggi in Istanbul, zeer waarschijnlijk in opdracht van de Saoedische kroonprins.

‘Ook de Verenigde Arabische Emiraten doen graag zaken met Turkije, en Erdogan kan hun investeringen goed gebruiken. Daar staat waarschijnlijk wel tegenover dat Turkije zich voorzichter gaat gedragen in de regio. Militaire avonturen kan het zich ook economisch niet meer veroorloven.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234