Vrijdag 15/11/2019

VS

Trump verder in het nauw door getuigenis Witte Huis-medewerker in Oekraïne-zaak

Donald Trump en first lady Melania vierden maandag Halloween aan het White House. Beeld Photo News

De Amerikaanse president Trump dreigt verder in de verdrukking te komen in het afzettingsonderzoek. De reden is de eerste getuigenis van een Witte Huis-functionaris die zijn omstreden Oekraïne-telefoontje hoorde. De legerofficier was daar zo verontrust over, dat hij in het Witte Huis tot twee keer toe aan de alarmbel trok.

Luitenant-kolonel Alexander Vindman, een hoge Oekraïne-expert in het Witte Huis, vreesde zelfs voor ondermijning van Amerika’s nationale veiligheid als Kiev zou ingaan op Trumps verzoek om een corruptieonderzoek naar oud-vicepresident Joe Biden en zijn zoon te beginnen.

“Ik vond het niet juist om te eisen dat een buitenlandse regering een Amerikaans staatsburger onderzoekt”, zei Vindman in de uitgelekte verklaring die hij dinsdag aflegde voor de parlementaire commissies die Trump onderzoeken. “Ik maakte me zorgen over de consequenties voor de steun van de Amerikaanse regering aan Oekraïne.”

Volgens Vindman zou een onderzoek van Kiev in het Congres worden gezien als ‘partijdig’ en de brede parlementaire steun voor Oekraïne in gevaar brengen. “Dit alles zou Amerika’s nationale veiligheid ondermijnen.” Zijn verhaal komt op opvallend veel vlakken overeen met dat van de klokkenluider die Trumps Oekraïne-telefoontje onthulde. Vindman ontkent echter dat hij de klokkenluider is. 

Alexander Vindman (midden), directeur Europese Zaken van de Nationale Veiligheidsraad, komt dinsdag aan bij het Congres. Hij werd achter gesloten deuren gehoord door de commissies die een impeachmentonderzoek doen. Beeld AFP

Forse tegenslag

De getuigenis van de legerofficier is een forse tegenslag voor Trump, omdat Vindman de eerste functionaris is die voor de commissies verschijnt die nog in het Witte Huis werkt. Tot nu toe kwamen enkel diplomaten, voormalige functionarissen en een vroegere Witte Huis-adviseur opdagen. De president en zijn staf proberen het afzettingsonderzoek tegen te werken door regeringsfunctionarissen te verbieden te verschijnen. Vindman geeft echter wel gevolg aan de dagvaarding die hij kreeg.

De legerofficier, een voormalige Irak-veteraan, coördineert onder andere het Oekraïne-beleid in Trumps Nationale Veiligheidsraad. Hij luisterde op 25 juli, vanuit het crisiscentrum van het Witte Huis, samen met andere functionarissen mee naar het telefoontje van een half uur dat Trump voerde met de nieuwe Oekraïense president Zelenski. Vindman zegt dat het gesprek, waarin Trump een beroep deed op Zelenski om de Bidens te onderzoeken, hem ‘verontrustte’.

Hij trok hierover aan de alarmbel bij de hoogste raadsman van de Nationale Veiligheidsraad. Twee weken daarvoor had Vindman ook alarm geslagen. Hij was toen aanwezig bij een gesprek in Washington tussen Trumps toenmalige veiligheidsadviseur John Bolton en een hoge Zelenski-adviseur. De Oekraïener probeerde een ontmoeting tussen beide presidenten te regelen. Volgens Vindman zei de Amerikaanse EU-ambassadeur Gordon Sondland dat zo’n ontmoeting afhankelijk was van een onderzoek van Kiev naar de Bidens.

De getuigenis vorige week van de hoogste Amerikaanse diplomaat in Kiev, William Taylor, wordt in Washington beschouwd als de meest belastende tot nu toe tegen president Trump. Beeld AP

‘Ongepaste verklaringen’

Sondland maakte toen deel uit van een groep functionarissen onder aanvoering van Trumps advocaat Rudy Giuliani, die de Oekraïense regering onder druk probeerde te zetten een onderzoek te starten naar de Democratische presidentskandidaat. Als drukmiddel zou Amerikaanse militaire steun aan Kiev zijn gebruikt. De afzettingscommissies kijken of Trump zich schuldig heeft gemaakt aan ‘voor wat, hoort wat’-praktijken om Biden politiek onderuit te halen.

Volgens de legerofficier herhaalde Sondland later, tijdens een vergadering in het Witte Huis, hoe belangrijk het was dat Oekraïne de Bidens zou onderzoeken. “Ik heb tegen ambassadeur Sondland gezegd dat zijn verklaringen ongepast waren”, zei Vindman. “Dat het verzoek om Biden en zijn zoon te onderzoeken niets te maken had met de nationale veiligheid en dat de Nationale Veiligheidsraad er niet bij betrokken wilde worden.”

De verklaring van de legerofficier is de tweede belastende getuigenis tegen Trump in een week. Vorige week verklaarde de hoogste Amerikaanse diplomaat in Kiev, William Taylor, dat Trump de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne gebruikte om Kiev onder druk te zetten. Dat zou hij onder andere van Sondland hebben gehoord. 

De getuigenis van Taylor wordt beschouwd als de meest belastende tot nu toe tegen Trump. De president viel Taylor daarna aan. “Hij noch welke andere getuige dan ook heeft laten zien dat Oekraïne wist dat de militaire steun werd achtergehouden”, twitterde Trump. “Er is geen sprake van een ‘voor wat, hoort wat’.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234