Zaterdag 10/12/2022

InterviewCorrespondent Rosa van Gool

Treedt Italiaans premier Draghi vandaag af? ‘Als hij erop terugkomt, ondermijnt hij zijn eigen imago’

Mario Draghi bij zijn woning in Rome. Beeld ANP / EPA
Mario Draghi bij zijn woning in Rome.Beeld ANP / EPA

De ogen van Italië en de rest van Europa zijn woensdag op Mario Draghi gericht: treedt hij daadwerkelijk af als de premier van het land? We bellen met Italië-correspondent Rosa van Gool.

Nick de Jager

Rosa, waar zijn de Italianen op dit moment meer mee bezig: de politieke crisis of de enorme hitte?

‘Nu, de hitte zijn ze wel gewend hier, en politieke crises in zekere zin ook. Vorige week hield vooral de scheiding van Francesco Totti en zijn vrouw de mensen hier bezig. In Rome is natuurlijk geen voetballer groter.

‘Zonder grappen: zo’n politieke crisis is best moeilijk te volgen voor veel mensen. Dus ik kan niet zeggen dat het bij iedereen het gesprek van de dag is.’

Wat maakt deze crisis zo complex voor de normale Italiaan?

‘De Italiaanse politiek is niet de meest toegankelijke ter wereld. Dat komt deels doordat partijen heel vaak opsplitsen. Daardoor is het lastig te volgen wie nu precies wat vindt en wie bij welk kamp hoort.

‘Dat speelt nu ook. De veroorzaker van de crisis, de Vijfsterrenbeweging, scheurde vorige maand in tweeën na een conflict tussen de twee belangrijke politici binnen de partij: de minister van Buitenlandse Zaken Luigi di Maio en voormalig president Guiseppe Conte. Dat ging over de lijn van de Italiaanse regering, waarmee Conte het niet eens was. Hij heeft de huidige crisis dus een beetje uitgelokt, maar ondertussen zie je de laatste dagen ook weer mensen uit zijn kamp zich van hem afsplitsen. Binnen de partij leeft dus ook veel onenigheid over welke koers dan wel te volgen.’

Draghi klonk vorige week heel pessimistisch over de toekomst van zijn regering zonder de steun van een meerderheidscoalitie, en maakte dus zelfs zijn aftreden bekend. Waarom zou hij zich bedacht kunnen hebben?

‘De afgelopen dagen is een enorm appel op hem gedaan. 1.500 burgemeesters uit het hele land ondertekenden een open brief die vraagt om zijn aanblijven. Werkgeversorganisaties en ondernemers willen dat hij blijft, voor de stabiliteit van het land. Ook Europa en de financiële markten willen niet dat hij gaat.

‘Afgelopen donderdag, toen hij zijn ontslag aanbood maar de president dat niet accepteerde, daalde de beurs van Milaan bijvoorbeeld flink. Toen de dag erna een mogelijkheid ontstond dat hij aanbleef, zag je de koersen weer herstellen. Ik weet niet of Draghi daar heel gevoelig voor is, maar de reactie op zijn aftreden zou een reden kunnen zijn om aan te blijven.’

Zou Draghi’s geloofwaardigheid niet flink aangetast zijn als hij aanblijft?

‘Dat is een beetje de paradox die ik zie. Draghi staat juist bekend om zijn betrouwbaarheid, dat hij een man van zijn woord is. Hij is vorige week heel duidelijk geweest: ik ga niet verder regeren. Als hij daar nu op terugkomt, ondermijnt hij ook een beetje zijn eigen imago.’

‘Hij wil ook niet, en dat zeg ik met een beetje zwaar woord, chantabel overkomen. Als de regering doorgaat, komt een discussie op gang over wie concessies zou moeten doen aan wie. Hij wil niet aan partijen de indruk geven dat er nu over van alles te onderhandelen valt. Juist met dat idee zal de Vijfsterrenbeweging deze crisis in gang hebben gezet.’

Wat staat de Italiaanse politiek te wachten als de regering woensdag valt?

‘Als Draghi woensdag weer zijn ontslag indient en de president het dan wel accepteert, zijn er twee mogelijkheden. De eerste is dat de president aan het parlement vraagt: ga op zoek naar een andere meerderheid. Dat zou heel moeilijk worden, omdat er al drie verschillende regeringen met dit parlement zijn geweest sinds de vorige verkiezingen in 2018. Het lijkt mij onwaarschijnlijk dat ze nog een meerderheid kunnen vinden.

‘Het voor de hand liggende scenario is dat er vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven. Die zouden dan eind september of begin oktober moeten plaatsvinden. Met name de enige partij in de oppositie, Fratelli d’Italia, een soort heroprichting van de partij van Mussolini, lijkt daar winst mee te behalen.’

Draghi is al de zesde Italiaanse premier in de laatste tien jaar. Wat zegt het dat zelfs een populaire, partijloze politicus als hij zo veel moeite heeft om stand te houden als minister-president?

‘Het zegt dat de Italiaanse politiek heel verdeeld is. Er wordt veel gewisseld van partij, er is weinig loyaliteit en stabiliteit. Draghi is redelijk populair, in het buitenland maar ook in Italië. Toch moet je niet vergeten dat er ook veel mensen tegen hem zijn.

‘Dat gaat soms niet eens om Draghi's persoon of beleid. Een deel van de Italianen vindt dat het land na het vallen van de vorige regering al naar de stembus had gemoeten. Het was toen in het midden van de pandemie. Maar het is geen teken van een optimaal functionerende democratie dat je een technocraat met een coalitie van tien partijen nodig hebt om tot een landsbestuur te komen.’

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234