Donderdag 17/06/2021

InterviewTheo Francken (N-VA)

Theo Francken (N-VA): ‘Met complotdenkers en dolgedraaide militairen is niemand gebaat’

'In april kreeg ik covid. Ik heb dat virus serieus onderschat. Ik heb nog last van hoofdpijn en na een halfuur joggen ben ik kapot' Beeld Christophe De Muynck
'In april kreeg ik covid. Ik heb dat virus serieus onderschat. Ik heb nog last van hoofdpijn en na een halfuur joggen ben ik kapot'Beeld Christophe De Muynck

Het is stil rond Theo Francken. De ‘diepe spits’ van de N-VA had minister moeten worden in een paars-gele regering, maar dat mislukte. Daarna moest de ex-bokser nog enkele klappen incasseren: de aan zijn kabinet verbonden Melikan Kucam werd veroordeeld voor visafraude, zijn partij verkoos hem niet als ondervoorzitter, en vorige maand nam ook het coronavirus hem te grazen. Maar hij blijft combattief. ‘Of N-VA in 2024 opnieuw moet proberen een akkoord te maken met Vlaams Belang? Geen commentaar. Hebt u ook nog plezante vragen?’

Of we eens met hem kunnen gaan wandelen in dat wonderschone Hageland van hem? Tussen de wiegende korenhalmen, steile wijngaarden en beschermde kastelen. Hij moet er geen minuut over nadenken. Francken heeft geen zittend gat. En als burgemeester van Lubbeek is hij zot van zijn streek. De voorbije maanden legde hij er vele kilometers af om zijn hoofd leeg te maken, teleurstellingen te verwerken, en zichzelf heruit te vinden.

Mensen die de politiek wat minder volgen, vragen zich af: wat doet die Francken tegenwoordig?

Theo Francken (lacht): “Door omstandigheden sta ik even wat minder in de spotlights. In het begin vond ik dat frustrerend. Ik haalde de meeste stemmen van de hele Kamer, we waren de grootste partij van het land, bereikten een ‘grand accord’ met de PS, maar uiteindelijk belandden we toch in de oppositie. Sommigen schreven dat wij niks liever wilden, maar dat klopt niet. Wij wilden opnieuw mee aan het stuur zitten. Ik had gehoopt op een ministerpost. Dat het na anderhalf jaar onderhandelen mislukte, hakte er zwaar in. Vooral door de platte manier waarop: hoe de liberalen ons gerold hebben…

“Het helpt ook niet dat er in de huidige regering mensen zitten die not fit for the job zijn. Sommigen hebben amper stemmen gehaald of zijn zelfs niet opgekomen. Dat stoort mij. Maar bon, ik wil mezelf niet verliezen in frustraties. De knop is omgedraaid. We moeten als partij het positieve onthouden. Het is dat, of elke dag van ’s morgens tot ’s avonds met je kop tegen de muur rammen.”

'De enige oplossing is illegale migratie afstraffen: wie zonder het te vragen Europa binnenkomt, maakt nóóit nog kans op verblijfsrecht. Dat zorgt voor minder verdrinkingen en drama’s op zee.’ Beeld Christophe De Muynck
'De enige oplossing is illegale migratie afstraffen: wie zonder het te vragen Europa binnenkomt, maakt nóóit nog kans op verblijfsrecht. Dat zorgt voor minder verdrinkingen en drama’s op zee.’Beeld Christophe De Muynck

Welke positieve dingen haalt u hieruit?

Francken: “Het besef dat je soms geduld moet hebben, dat er nog kansen komen. Ik ben nog maar 43. Ze zijn in de Wetstraat nog niet van mij af. Mijn electorale basis is stevig. Degenen die zeggen dat ik niks meer voorstel, zullen in 2024 nog schrikken.

“En weet je, de relatieve rust doet weleens deugd. Ik amuseer me als burgemeester van Lubbeek. Dat blijft de mooiste job. Het contact met de mensen, de impact van beslissingen die je snel ziet. Als Kamerlid heb ik nu ook tijd voor het grondige parlementaire werk waar ik van hou, en ik schrijf een boek over internationale veiligheid. Ik hoef niet meer elke dag in de gazet te staan. Drie jaar geleden dacht ik soms: laat me nu toch eens 5 minuten met rust. Vandaag werk ik nog altijd hard, maar is het menselijker. Er is tijd om te sporten, naar het voetbal te gaan, huiswerk te maken met de kinderen. Mijn dochter zat in het eerste studiejaar toen ik staatssecretaris werd. Van haar lagereschoolperiode heb ik veel gemist. Mijn zoontje is nu 7 en hem ga ik wél zien opgroeien in die cruciale jaren.”

Bent u ook afgevallen?

Francken: “Vijf kilo. Door maanden aan een stuk elke ochtend te joggen, raakte ik weer in vorm. Ik geniet ervan om mijn dorp te horen ontwaken terwijl ik in de natuur ben. Dan heb ik energie voor de rest van de dag.

“Spijtig genoeg kreeg ik in april corona. Vier dagen lang kon ik amper mijn bed uit door de koorts. En moe! Gelukkig moest ik niet naar het ziekenhuis, maar ik heb dat virus serieus onderschat. Een maand lag ik stil en ik ben nog altijd niet 100 procent. Na een halfuur joggen ben ik kapot, terwijl ik voordien makkelijk een uur kon lopen. Ik heb soms ook nog last van hoofdpijn, maar dat komt wel weer goed.”

Kristof Calvo heeft zich na een reeks ontgoochelingen voorgenomen om meer samen te werken met andere partijen en zich minder te verliezen in polemieken en persoonlijke aanvallen. Gaat u het ook anders aanpakken?

Francken: “Maar ik ben toch altíjd met de inhoud bezig? Ik speel toch niet op de man?”

U hebt de voorbije jaren toch veel verbale boksmatchen uitgevochten?

Francken: “Als staatssecretaris heb ik soms te veel energie verspild aan provocerende tweets. Dat kwam omdat ik me constant opgejaagd voelde door mijn tegenstanders en de media. Zo beland je in een tunnelvisie: je raakt sneller geïrriteerd, reageert impulsief op dingen, haalt keihard uit in interviews en debatten. Achteraf lees je dat, en denk je: waarom was dat nu nodig? Ik zie dat nu ook bij Marc Van Ranst. Ik heb hem dat via via al laten weten. ‘Reageer toch niet op alles, Marc. Neem op tijd wat rust en laat de honden maar blaffen.’ Je wordt niet gelukkig van die boksmatchkes op Twitter. Ik probeer er niet te veel meer in verzeild te raken.”

In een dubbelinterview in Knack zei u eind vorig jaar tegen Calvo: ‘Ons imago is radicaler dan wij in het echt zijn.’

Francken: “Ik word vaak afgeschilderd als een hardliner, maar dat ben ik niet. Ik heb wel een duidelijke visie en communiceer zeer direct. Dat is zo zeldzaam in de Belgische politiek dat ze je meteen als keirechts zien. Maar vraag het aan de experts: zo rechts was mijn beleid niet. Ik ben alleen onbuigzamer in mijn principes dan anderen. Ik ga niet zomaar plat liggen als de wind van de politiek-correcte club opsteekt. Er lopen in de politiek al genoeg mensen rond met een ruggengraat als een braadworst.”

U sprak daarnet met genegenheid over Marc Van Ranst, terwijl hij u vroeger uitmaakte voor extreemrechts gespuis en u hem ‘Dokter Dood’ noemde. Vanwaar die ommekeer?

Francken: “Ik heb vorig jaar al beslist om geen oppositie meer te voeren omtrent corona. Van Ranst maakt het zichzelf misschien moeilijk met zijn politieke tweets, maar hij is ook dag en nacht bereikbaar voor virologisch advies. Daar heb ik respect voor. Als burgemeester moet ik ook mijn verantwoordelijkheid opnemen. De mensen zijn al kwaad genoeg, dan moet je aan hetzelfde zeel trekken in plaats van het vuur verder op te poken. Met complotdenkers en dolgedraaide militairen is niemand gebaat.”

Wat heeft u als burgemeester het meest geraakt?

Francken: “De vele doden in onze rusthuizen. De machteloosheid en woede van mensen die te horen kregen dat hun vader of moeder was overleden, terwijl ze soms niet eens wisten dat die ziek was. Die telefoongesprekken vergeet ik nooit meer. ‘Hoe kan dat nu, burgemeester? Mijn vader is gestorven en ik heb niet eens afscheid kunnen nemen. De laatste keer dat ik hem zag was hij gezond en nu is hij al gecremeerd!’ Wij hadden hier één van de zwaarst getroffen rusthuizen van het land. Mensen stierven bij bosjes en werden zo snel mogelijk verbrand, omdat hun lichamen nog uren besmettelijk bleven. En dan was het: ‘Kom uw vader maar halen, in een potje.’ We staan te weinig stil bij wat dat doet met mensen. Die zijn woedend. Nog altijd.”

Hoe kun je kwaad zijn op een virus?

Francken: “Maar we waren niet voorbereid! Er waren geen mondmaskers, geen beschermingsmateriaal, niks. Voor rusthuisbewoners was er in de eerste golf zelfs geen plaats in het ziekenhuis. Het was een ramp. (Herpakt zich) Maar ik ga zwijgen. Anders begin ik toch weer oppositie te voeren.”

PINGPONGEN

Begin dit jaar werd Melikan Kucam veroordeeld tot acht jaar cel, wegens mensensmokkel en gesjoemel met humanitaire visa. Was dat ook zo’n tik waar u even van moest bekomen?

Francken: “Hoelang gaan jullie dat nog oprakelen? Het onderzoek heeft aangetoond dat mij en mijn kabinet niets te verwijten valt. Mijn enige fout was dat ik die man heb vertrouwd om lijsten op te stellen van Syrische christenen die in aanmerking kwamen voor een visum.”

Toonde het onderzoek niet aan dat de controle vanuit uw kabinet ondermaats was?

Francken: “Als je een humanitaire luchtbrug legt vanuit een land in oorlog is er geen controle mogelijk! Behalve door de tussenpersonen met wie wij werkten. Dat waren er meer dan tien, onder wie een aantal pastoors. Overal liep dat goed, behalve bij Kucam. Maar ík heb hem niet aangeduid, hè. Dat deed de Syrische kerkgemeenschap in Mechelen. De gretigheid waarmee mijn tegenstanders en sommige media naar mij blijven wijzen, is opvallend. Ze verwijten mij ook dat ik niks heb gedaan met de twee tips die ik binnen kreeg.”

Juist. Uw partijgenote en justitiespecialiste Sophie De Wit en topambtenaar Jeroen Windey verwittigden u dat Kucam fout bezig was.

Francken: “Ik heb hen doorverwezen naar de politie. Wat had ik anders moeten doen? De reddingsoperatie was al afgelopen. Je kunt toch niks stopzetten dat al gestopt ís?”

Zelfs Karl Drabbe van het Vlaamsgezinde Doorbraak zegt dat u publiek mea culpa had moeten slaan.

Francken: “Dat heb ik toch gedaan? Ik heb gezegd dat ik me heb vergist in Kucam en dat ik waarschijnlijk had moeten opstappen als ik nog staatssecretaris was geweest. Ik ben vrijwillig in de commissie komen getuigen. Daar was ik niet toe verplicht. Toch heb ik daar het hele verhaal gedaan, inclusief aanbevelingen om het systeem te verbeteren. Wat moet ik nog meer doen? Een gesel meepakken en mezelf afranselen op het spreekgestoelte?”

Dat zou vast wel wat aandacht trekken.

Francken (ernstig): “Ik heb nachten wakker gelegen van die zaak. Als je iemand vertrouwt en die maakt daar zo misbruik van…

“Sammy Mahdi (huidig staatssecretaris voor Asiel en Migratie, red.) wil nu de vrouwen en kinderen van Belgische IS-strijders uit Syrië terughalen via humanitaire visa. Dát is pas gevaarlijk. Ik blijf wel achter het systeem van humanitaire visa staan, bijvoorbeeld voor tolken en fixers die ons leger hebben geholpen in Afghanistan. Als de taliban dat land weer overneemt, worden die mensen afgemaakt. We mogen hen niet in de steek laten.”

Van de 248 mensen die Kucam naar hier haalde, hebben er 103 geen asiel aangevraagd. Ze zijn spoorloos. Hoe kan dat?

Francken: “Die zullen elders in Europa asiel hebben aangevraagd. Ze zijn alleszins niet teruggekeerd naar Syrië. We hadden die hele groep op de luchthaven moeten oppikken om ze meteen te registreren bij de Dienst Vreemdelingenzaken: dan hadden ze niet meer kunnen doorreizen. Dat was één van mijn aanbevelingen in de parlementaire commissie.

“Die zaak is twee jaar geleden al uitgemolken, en begin dit jaar opnieuw. Waarschijnlijk komt er nog een derde ronde als die zaak in beroep wordt behandeld. So be it. Ik deel klappen uit, dus moet ik ook kunnen incasseren. Anders kun je beter gaan pingpongen. Maar intellectueel eerlijk vind ik het niet.”

Vreest u dat deze zaak u tot het einde van uw dagen zal blijven achtervolgen?

Francken: “Het is een kras op mijn carrosserie waarnaar mijn tegenstanders zullen blijven wijzen. Maar mijn achterban ligt er niet wakker van. Bij de verkiezingen van 2019 haalde ik 123.000 voorkeursstemmen.”

Volgens Wouter De Vriendt van Groen heeft u geen geloofwaardigheid meer inzake migratie.

Francken: “Nog altijd duizend keer meer dan hij. Ik ga niet zwijgen over migratie, vergeet het maar.”

Het thema zit wel minder in het nieuws. Vindt u dat vervelend?

Francken: “Corona overschaduwt al het andere nieuws in de kranten, maar de mensen blijven ermee bezig. Ze zien genoeg in hun buurt, op de werkvloer, op straat, op sociale media...”

De instroom is het voorbije jaar fors verminderd. Door de pandemie gingen de Europese grenzen dicht en kregen de mensensmokkelaars het moeilijker.

Francken: “Vorige week zijn er in 24 uur tijd 8.000 migranten vanuit Marokko in de Spaanse enclave Ceuta geraakt. In rubberbootjes of al zwemmend. Zolang Europa blijft steken in het linkse, Gutmensch-model van Merkel zal de toestand dramatisch blijven. Het overgrote deel van de mensen die we afwijzen, krijgen we gewoon niet meer buiten.”

Sammy Mahdi zet in op kortere procedures en meer vrijwillige terugkeer. U gelooft daar niet in?

Francken: “Nee, dat is dweilen met de kraan open. Hoe vaak hebben we dat al geprobeerd? Het werkt niet. We hebben hotspots gecreëerd op Lampedusa, Sicilië, Lesbos. Velen reizen daarna door tot bij ons, maar we krijgen nog geen tiende van hen uitgewezen. En het enige antwoord van Mahdi is: we gaan het wat sneller doen.

“Als je in Griekenland asiel aanvraagt, moet je járen wachten op je eerste afspraak. Die zuiderse landen wíllen dat niet sneller laten functioneren. Als ze binnen de drie maanden asiel verlenen, mogen die mensen wettelijk allemaal in Griekenland blijven. Ze zouden wel gek zijn.”

Het nieuwe Europese migratiepact wordt dus niks?

Francken: “Natuurlijk niet! De zuiderse landen krijgen te veel migranten binnen en willen die spreiden over de hele EU, maar de Oost-Europese landen willen niemand opvangen. Zo blokkeert alles. De enige oplossing is het Australische model, waarbij je illegale migratie afstraft: wie zonder het te vragen Europa binnenkomt, maakt nóóit nog kans op verblijfsrecht en wordt buiten de Europese grenzen opgevangen. Dat is niet rechts, maar rechtvaardig. Het zorgt voor minder verdrinkingen, minder mensensmokkel en minder menselijke drama’s. (Windt zich op) Waarom wil men niet inzien dat dat een veel beter systeem is?”

Hebben we geen migranten nodig om te vermijden dat Europa één groot bejaardentehuis wordt?

Francken (boos): “Maar ik zeg toch niet dat ik tegen immigratie ben? Ik ben tegen ongecontroleerde en illegale migratie. Want die zorgt voor een toestroom van laag- of niet-geschoolden die massaal in de bijstand belanden. Mannen uit culturen die moeilijk bij ons passen, vrouwen die vaak niet gaan werken. Sorry, daar kunnen we niet veel mee. Dat is ontwikkelingshulp op je eigen grondgebied.

“Zelfs Jacinda Ardern (premier van Nieuw-Zeeland, red.) ziet dat in. De nieuwe heldin van links! Zij heeft vorige week gezegd dat Nieuw-Zeeland gaat stoppen met laaggeschoolde immigratie. Ardern wil alleen nog hooggeschoolde migranten toelaten. Ik heb dat bericht gedeeld op sociale media: geen reactie. De hele linkse club keek fluitend de andere kant op. Dat toont nog maar eens aan hoe blind en hypocriet wij zijn in het migratiedebat.”

Mahdi gelooft niet in het Australische model van pushbacks.

Francken: “Nee, maar Denemarken, Oostenrijk, Polen en Hongarije staan er wel voor open. Net als de Nederlandse VVD van Mark Rutte. De Britten passen het model al toe, terwijl de bevoegde minister Priti Patel een dochter van een migrant is. Al wie op bootjes toekomt, wordt zo snel mogelijk teruggestuurd. Ze wil zelfs oorlogsschepen inzetten om ze te onderscheppen, ‘want dat is wat de Britten willen’.”

Voor het Australische model heb je wel hotspots nodig in Noord-Afrikaanse landen, waar migranten menswaardig opgevangen worden en asiel kunnen aanvragen. Europa heeft het geprobeerd, maar Tunesië, Egypte en Marokko zijn niet enthousiast. Waarom zouden zij megakampen bouwen die overlast veroorzaken?

Francken: “Maar daar zal bijna geen volk toekomen! Wie gaat nog 10.000 dollar aan een mensensmokkelaar geven als hij op voorhand weet dat illegale migratie toch niet loont? In Australië zijn er ook maar een paar duizend mensen op die opvangeilanden toegekomen. En na een maand droogde de stroom op. Niemand vertrok nog met een bootje vanuit Indonesië.”

'‘Ik heb lange tijd te veel energie verspild aan provocerende tweets. Ik zie dat nu ook bij Marc Van Ranst. Ik heb hem dat via via al laten weten. Reageer toch niet op alles, Marc.’ Beeld Christophe De Muynck
'‘Ik heb lange tijd te veel energie verspild aan provocerende tweets. Ik zie dat nu ook bij Marc Van Ranst. Ik heb hem dat via via al laten weten. Reageer toch niet op alles, Marc.’Beeld Christophe De Muynck

Welk belang heeft Tunesië erbij om voor ons het vuile werk op te knappen?

Francken: “We hebben toch ook een deal met Turkije gesloten, om de grens met Europa dicht te houden? Die kost ons 2 miljard euro per jaar. De asielkosten in de EU liggen waarschijnlijk vijftig keer hoger.

“Tunesië heeft een slechte economie, hoge werkloosheid en een jonge generatie die depressief wordt van de uitzichtloosheid. Je gaat me toch niet zeggen dat wij hen niet kunnen helpen? Wij zijn de sterkste economie ter wereld, maar wij zouden geen deal kunnen sluiten met een land van 10 miljoen inwoners? Wat een totaal gebrek aan ambitie! De Tunesiërs willen geld, toegang tot de Europese landbouwmarkt voor hun olijven en citrusvruchten, en visa voor hun jongeren zodat ze in Europa kunnen studeren en werken. Dat kunnen we hen toch geven? Het asielbudget van Duitsland liep de voorbije jaren in de tientallen miljarden. Wat is dan een paar miljard voor Tunesië?”

Het aantal asielaanvragen in België ligt op het laagste peil in twaalf jaar. Toch is er nog altijd een achterstand in de dossiers. Mahdi wijst daarvoor naar u, omdat u in 2018 het personeel bij de bevoegde diensten heeft afgebouwd.

Francken: “Dat is intellectueel oneerlijk. In de asielcrisis van 2015 heb ik extra personeel aangeworven om de achterstand weg te werken. Dat lukte, maar in de zomer van 2018 liepen die contracten af. Ik wilde ze verlengen, maar Kris Peeters en Alexander De Croo hebben dat toen geweigerd. Zij dwongen mij om te besparen, in de hoop dat de boel uit de hand zou lopen in de aanloop naar de verkiezingen, zodat ze mij de schuld konden geven. Dat uitgerekend een CD&V’er mij nu verwijt dat ik toen heb bespaard, is stuitend. Maggie De Block heeft na mij nog twee jaar op dat departement gezeten. Waarom heeft zíj geen extra personeel aangetrokken?”

In zijn eerste grote Humo-interview als staatssecretaris zei Mahdi dat hij graag met u een koffie wilde gaan drinken en zeker oor zou hebben voor uw voorstellen.

Francken: “Wat een schijnheiligheid! Ik heb al dertig wetsvoorstellen neergelegd en geen enkel werd goedgekeurd. Kristof Calvo zei in zijn speech, vlak nadat hij geen minister was geworden, dat de regering meer moest samenwerken met de oppositie. Daar is niks van in huis gekomen. Wij hebben meer dan vierhonderd voorstellen gedaan: allemaal afgewezen. Al dat gedaas over politieke vernieuwing is pure marketing. Er is nog nooit zoveel dedain geweest voor de oppositie als onder deze regering. Kijk maar hoe het parlement buitenspel werd gezet in het coronabeleid. Of die klacht van Ludivine Dedonder (PS) tegen mij, omdat ik informatie heb gedeeld uit de commissie Defensie.”

U tweette dat België niet zou deelnemen aan de Franse militaire missie in Mali. Als sanctie weert Kamervoorzitter Eliane Tillieux, ook PS, u tot de zomer uit de commissies met geheimhoudingsplicht. U verliest gedurende drie maanden ook 20 procent van uw vergoeding.

Francken: “Totaal buiten proportie. De Kamer is zo lek als een zeef: alles komt naar buiten. Journalisten hebben de informatie soms nog sneller dan wij. Het is de eerste keer in de geschiedenis van het parlement dat dat reglement wordt toegepast. Toevallig tegen mij, op vraag van een PS-minister die het inhoudelijk niet kan halen tegen mij. Wat een bedroevend niveau! (Schopt tegen een tak op de weg) Ja, ik begin op dreef te raken.”

U bent misschien ook een beetje boos omdat u 20 procent van uw loon moet inleveren?

Francken (lacht): “Ik zal niet met de klak moeten rondgaan, hoor. Tillieux deed me trouwens een raar voorstel. Ze zei: ‘Als we in de Kamer 20 procent afpakken, kan uw loon als burgemeester omhoog, zodat u geen euro minder verdient.’ Socialisten en geld, dat is toch onwaarschijnlijk? Ik heb dat geweigerd. De Lubbekenaar moet niet opdraaien voor de vuile spelletjes van de PS.”

Het zou wellicht ook snel in de krant staan als u dat voorstel had aanvaard?

Francken: “Ja, op dat vlak moet je ze ook niks leren. Maar het gaat om het principe: die sanctie tegen mij is politieke intimidatie van het laagste allooi. We leven sowieso al in democratisch instabiele tijden, met al die grondrechten die worden ingeperkt. Men heeft de twee grootste partijen van het land gepasseerd, een regering gemaakt met een Vlaamse minderheid, met een premier van de zevende partij en een deel onverkozen ministers, en dan nog bezondigen ze zich aan zo’n machtsmisbruik. Als ze het volk razend willen krijgen, moeten ze zo verder doen.”

PINTJE IN ELKE HAND

Een maand na Kucams veroordeling verloor u de strijd om het ondervoorzitterschap van de N-VA tegen Lorin Parys en Valerie Van Peel. Deed dat ook zoveel pijn?

Francken: “Nee, dat kun je niet vergelijken.”

Was het geen risico om u kandidaat te stellen? U wist toch dat een nederlaag zou gezien worden als een afstraffing door uw eigen partij?

Francken: “Maar als ik het niet had gedaan, was dat een impliciete schuldbekentenis geweest. Dan hadden jullie geschreven dat ik niet durfde. ‘Zie je wel! Hij heeft van alles te verbergen.’ Ik ben met open vizier in de ring gestapt en heb tegen de partij gezegd: oordeel maar.”

Dan doet het toch pijn als een deel u blijkbaar niet lust? Jan Peumans zei in Humo dat de N-VA splitst als u ooit voorzitter wordt.

Francken: “Ik heb 47 procent van de stemmen gehaald. Dat is toch geen afstraffing? De stemmen voor Valerie en Lorin zijn ook geen stemmen tégen mij. Sommigen vonden dat ondervoorzitterschap gewoon niks voor mij, omdat ze me liever diepe spits zien spelen in de Kamer. Bij anderen zal de zaak-Kucam hebben meegespeeld. En in zo’n grote partij zijn er inderdaad ook altijd een paar die je niet lusten.”

Begraaft u nu het idee om ooit partijvoorzitter te worden?

Francken: “Wie zegt dat ik dat ooit wilde? Ik heb altijd gezegd: laat Bart (De Wever, red.) dat maar doen. Hij doet dat schitterend.”

Door het mislopen van dat ondervoorzitterschap lijkt het alsof u geen hoofdrol meer speelt. U werd geen minister, geen fractieleider...

Francken: “Ik heb geen titels nodig om mijn ding te doen. Jullie vinden mij zo ook wel. Ik word wel één van de trekkers van ons partijcongres in 2023 en daar heb ik veel zin in: de partij weer wat peper en zout geven, debatteren met de leden, ideeën voorbereiden... Ik wil mijn energie steken in positieve zaken, niet blijven hangen in frustraties uit het verleden.”

Moet de N-VA ook geen beweging worden, met ‘een positief project’, om een beetje hip te blijven?

Francken: “Of van naam veranderen, zeker? Ik geloof niet in al die blabla. De komende jaren worden economisch en financieel moeilijk. Dan heb je sérieux nodig, geen marketing. Er is te weinig aandacht voor het inhoudelijke werk in het parlement. Ik zie jonge politici veel communiceren op sociale media, maar wat doen ze concreet? Hoeveel wetsvoorstellen hebben ze al ingediend? Marketing hoort erbij, maar als dat de overhand neemt, kijken de mensen daar doorheen. Dat is de sterkte van Bart: hij doet daar amper aan mee.”

Hebt u gekeken naar de driedelige docuserie BDW?

Francken: “Nee, ik kijk heel weinig tv.”

De Wever omschreef u daarin als een enfant terrible. ‘Ik ben blij dat ik hem heb, maar ook dat ik er zo maar één heb. Je voelt dat Theo rusteloos is. Als je hem niet tegenhoudt, heeft hij tegen de middag al tien initiatieven genomen.’

Francken (lacht): “Dat heb ik gehoord, ja. Dat was toch niet slecht bedoeld?”

Nee, maar hij had het ook over een moeilijke interne reshuffle. ‘Beslissingen over onze casting: gij gaat nu op die oever vechten en gij gaat moeten dimmen.’ Bent u degene die moest dimmen?

Francken: “Nee. We hebben wel besproken dat we als grootste partij voldoende breed moeten blijven. Daarom leg ik me wat meer toe op andere thema’s, zoals defensie. Maar ik wil migratie niet loslaten. Weinig mensen kennen dat zo goed als ik. Ik heb daar stampvolle zalen mee getrokken en blijf erbij dat je met dat verhaal de Vlamingen massaal kunt mobiliseren.”

Ondervoorzitter Valerie Van Peel vindt dat de N-VA de voorbije jaren een hardvochtig imago heeft gekregen, door de focus op migratie en veiligheid.

Francken: “Dat vind ik spijtig, want dat was niet de bedoeling van mijn beleid. Na de migratiecrisis en de terreuraanslagen moesten we de mensen wel duidelijk maken dat we de situatie onder controle hadden. Jan Jambon en ik waren de bevoegde ministers. Dan is het logisch dat je daarmee in de kijker loopt.”

Bart De Wever heeft nu duidelijk voor een centrumkoers gekozen. Hij wil vooral kiezers werven bij de traditionele partijen, omdat hij gelooft dat de kiezers van het Vlaams Belang niet meer terugkomen.

Francken: “Dat zegt u. Wij hebben in het verleden massa’s kiezers weggehaald bij het Vlaams Belang, waarom zouden we dat niet opnieuw kunnen? Het Vlaams Belang roept veel, maar doet niks. Ik wacht nog altijd op hun wetsvoorstel voor een migratiestop. Dat komt maar niet. Zou het kunnen dat ze zelf beseffen dat dat juridisch gezien onuitvoerbare quatsch is?”

De Wever zegt dat hij nog liever stopt met politiek dan een akkoord te maken met Vlaams Belang. Wat denkt u daarvan?

Francken: “Wij hebben na de verkiezingen van 2019 twee maanden onderhandeld met hen en we vonden geen derde partij die wilde meedoen. Dan stopt het.”

Vindt u dat de N-VA in 2024 opnieuw moet proberen om een akkoord met hen te maken?

Francken: “Geen commentaar. Uitspraken daarover worden toch maar misbruikt om tweedracht te zaaien.”

Vroeger pleitte u altijd voor een coalitie met Vlaams Belang, ‘al was het maar om iedereen te tonen dat ze het niet beter kunnen’.

Francken: “Mooi uitzicht hier, hè? Kijk: La petite Provence. Zeg, hebt u nog plezante vragen?”

Wat wordt uw eerste uitspatting deze zomer?

Francken: “Voetbal! Ik kijk ernaar uit om weer in een vol stadion van OHL te staan, met een pintje in elke hand.”

Mag u als Vlaams-nationalist straks ook supporteren voor de Rode Duivels?

Francken: “Natuurlijk. Dat is de enige ploeg waar Vlamingen voor spelen. Als de Belgen het goed doen op het EK gaan we nog wat zien. Vorige week ben ik voor het eerst sinds de heropening iets gaan eten op de Oude Markt in Leuven. Die uitgelaten sfeer onder de studenten, daar werd ik instant gelukkig van. Er hing echt een bevrijdingsgevoel. Nooit meegemaakt.”

Gaat u naar Pukkelpop of Tomorrowland?

Francken: “Als we niet met vakantie zijn, wil ik graag naar Tomorrowland. De laatste keer heb ik daar tijdens het optreden van Bob Sinclar in de gietende regen nog een danske geplaceerd. Zalig!”

© Humo

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234