Donderdag 24/10/2019

Zelzate

Stratego over het cordon in Zelzate

Zelzate. ‘In het bestuursakkoord is geen letter extremisme terug te vinden’, stelt sp.a. Beeld Tine Schoemaker

Zelzate, een gemeente van 12.000 inwoners omsingeld door fabrieken en snelwegen, wordt voortaan meebestuurd door PVDA. Krijgen de extreme partijen nu voorgoed een stoel aan de tafel? N-VA, Open Vld en CD&V hekelen sp.a.

“In Zelzate waren er maar twee opties. Een paarse coalitie met onze sp.a en de liberale lijst van de ex-burgemeester. Of een coalitie met sp.a en PVDA. Uit de gesprekken bleek snel dat we veruit het meeste overeenkomsten hebben met PVDA.” Joris Vandenbroucke, Vlaams Parlementslid en nationaal ‘toezichthouder’ over Oost-Vlaanderen, probeert de situatie in Zelzate zo neutraal mogelijk uit te leggen. Alsof het een banaliteit is. “Het gaat hier over fietspaden, lokale belastingen, sociale projecten. Niet over de ideologische kwesties”, vertelt hij. “Ik daag iedereen uit om in het bestuursakkoord maar een letter extremisme terug te vinden.”

Vandenbroucke zegt dit niet zomaar. Sp.a-bronnen melden dat Vandenbroucke enkele weken geleden het nationaal partijbureau, waarin alle vooraanstaande socialisten verzamelen, informeerde over Zelzate. Vandenbroucke kreeg daar groen licht voor een samenwerking met PVDA. Weliswaar onder de voorwaarde dat er in het bestuursakkoord geen vleugje hamer en sikkel te vinden zou zijn.

Wie de tekst van het bestuursakkoord doorneemt, leest een duidelijk links geheel, zonder uitroeptekens. Het idee om de grote bedrijven in Zelzate een lastenverlaging voor de kmo’s te laten bekostigen is gemeengoed in de Wetstraat. Besparingen op het aantal schepenposten en hun extra’s (iPads en dienstwagens) dragen een duidelijk PVDA-stempel, maar veel verder dan dit lijkt het voorlopig niet te gaan.

Spiegelbeeld van extreemrechts

Toch gaat het voor N-VA, Open Vld en CD&V nu al veel te ver. 

“In de statuten van de PVDA staat nog altijd dat ze communisten zijn. Waar communisten besturen is er armoede en meestal dictatuur. Dat doe je niet”, zegt N-VA-voorzitter Bart De Wever. Volgens hem wordt het cordon sanitaire “absoluut” doorbroken door sp.a in Zelzate. Zijn liberale collega Gwendolyn Rutten benadrukt dat extreemrechts en -links “elkaars spiegelbeelden” zijn. CD&V-voorman Wouter Beke verwondert zich erover dat sp.a doet “waar zelfs de Franstalige PS niet aan wil beginnen”. 

Voor sp.a is PVDA wel van een ander slag dan Vlaams Belang. Het cordon sanitaire is er alleen om het racistische gedachtegoed van extreemrechts te isoleren, klinkt het. “Dit is dus niet het einde van het cordon. Sowieso: in het district Borgerhout werkten Groen en sp.a de voorbije jaren al samen met PVDA”, zegt Vandenbroucke. 

Volgens de socialist grijpen de andere partijen deze situatie aan om hun eigen toenadering tot Vlaams Belang goed te praten. Met N-VA en De Wever op kop.

In de gemeenten Ninove en Denderleeuw lopen nog gesprekken, waarbij de kans bestaat dat Vlaams Belang of een ‘afgeleide’ zoals Forza Ninove mee in de meerderheid komt. De deur stond daar al op een kier. Gaat ze nu volledig open? 

Open Vld en CD&V blijven elke samenwerking met Vlaams Belang uitsluiten. De Wever stuurt een dubbele boodschap de wereld in. “Wat N-VA betreft, geldt er geen cordon, maar wij besturen wel nooit met mensen die geen democratisch fatsoen kennen. Voor de rest zijn er met ons nu ook geen beperkingen meer.” 

Die vaagheid is niet nieuw. De Wever stelt zich al jaren op als een tegenstander van het cordon. Een deel van zijn achterban is zo’n ‘Forza Flandria’-alliantie met het Vlaams Belang niet ongenegen. Tegelijk houdt De Wever ook al jaren het cordon mee in stand. Doorgaans met de verklaring dat extreemrechts de grendel op het slot houdt door de ranzigheid van onder meer Filip Dewinter niet af te zweren.

“In die zin is zijn harde reactie wat verrassend, omdat op die manier de druk vanuit bijvoorbeeld de hoek van ’t Pallieterke alleen zal toenemen. Dat terwijl De Wever goed weet dat als hij in Ninove in zee gaat met uiterst rechts, hij zijn federale coalitiepartner MR in grote problemen brengt”, zegt politicoloog Bart Maddens (KU Leuven). “In Franstalig België is men daar nog bijzonder gevoelig voor.”

Mitspieler

Wellicht zit De Wevers hoofd al in mei 2019. Want hoewel PVDA in Vlaanderen nog steeds niet heel veel voorstelt, ligt dat ten zuiden van de taalgrens anders. De Franstalige afdeling PTB is de laatste jaren uitgegroeid tot een machtsfactor in het industrieel bekken tussen Bergen en Luik. De kans bestaat dat PVDA/PTB bij de federale verkiezingen van volgend jaar zowaar een Mitspieler wordt.

Maddens: “In de campagne wil De Wever zijn partij opwerpen als de dam tegen PS én de communisten. Nu kan hij zeggen: sp.a is de handlanger van de communisten.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234