Woensdag 10/08/2022

NieuwsStikstofakkoord

Stikstofakkoord veroorzaakt opnieuw hoogspanning binnen regering: Open Vld en cd&v hebben ‘fundamentele vragen’

Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Beeld Photo News
Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA).Beeld Photo News

Regeringspartijen cd&v en Open Vld hebben fundamentele vragen bij het stikstofakkoord van de Vlaamse regering. Voogdijminister Zuhal Demir (N-VA) ziet de miserie al aankomen, maar blijft het akkoord verdedigen. ‘Dit is voor niemand fijn, maar we moeten consequent zijn.’

Ann De Boeck

“Misschien moet u zelf eens een vraag beantwoorden: bent u voor of tegen het stikstofakkoord?” De parlementaire gedachtewisseling over het stikstofakkoord van de Vlaamse regering was dinsdag nog maar net begonnen of minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) verhief haar stem tegenover cd&v-parlementslid Tinne Rombouts. De oorzaak: het spervuur van kritische vragen die de christendemocrate afvuurde op de N-VA-minister.

Op 23 februari zette cd&v mee haar handtekening onder het grote ‘krokusakkoord’ van de Vlaamse regering, met onder meer een plan om de stikstofuitstoot terug te dringen. Door dit akkoord moeten 41 landbouwbedrijven die op een rode lijst staan tegen 2025 dicht. Minister-president Jan Jambon (N-VA) noemde dit “een gamechanger voor onze kinderen”, omdat stikstof veel schade aanricht aan planten en dieren. Het was een zware bevalling binnen de regering.

Nu dreigt het toch nog fout te lopen. De gedwongen sluiting van het melkveebedrijf van de abdij van Averbode maakt immers veel emoties los. Bovendien staat cd&v onder zware druk van de Boerenbond, een organisatie uit de christelijke zuil. Lode Ceyssens, de cd&v’er die onlangs de baas van de Boerenbond werd, noemt het akkoord onaanvaardbaar. Lokaal borrelt er binnen cd&v verzet op. Landbouwminister Hilde Crevits (cd&v) probeert te bemiddelen en overweegt deliberaties, maar Demir houdt het been stijf.

Haken en ogen

In de commissie ging cd&v dinsdag nog een stap verder. Volgens Rombouts is de berekeningswijze waarmee de rode bedrijven werden aangeduid namelijk verkeerd. “Ik stel vast dat de impactscore (die bepaalt of een bedrijf groen, oranje of rood licht krijgt) voor sommige bedrijven veranderd is in vier à vijf maanden tijd. Blijkbaar is er achter de schermen een aantal wijzigingen gebeurd. Tiens, daar bestaat toch geen regeringsbeslissing over?”

Volgens Rombouts waren er eerst 50 rode bedrijven, daarna 51, 56, 58 en uiteindelijk 41. Ook de zoekzones – de plekken waar Vlaanderen kostbare natuur wil realiseren – zouden tijdens het proces aangepast zijn. “Dat was volgens mij niet de politieke afspraak en ook niet de bedoeling”, zei ze.

Zo trekt cd&v stilaan de handen af van het felbevochten stikstofakkoord uit februari. Want intussen roept de partij de getroffen boeren ook actief op om bezwaar in te dienen via het openbaar onderzoek dat tot 17 juni naar de stikstofregeling loopt. De partij hoopt voldoende verzet te oogsten om binnen de regering toch nog aan het akkoord te kunnen morrelen. Een riskante aanpak, want als dat mislukt, komt het lot van de getroffen landbouwers nog harder aan.

Steun uit onverwachte hoek

Opvallend is dat de partij nu onverwachte steun krijgt uit andere hoek: die van coalitiepartner Open Vld. “We weten allemaal dat er een stikstofakkoord nodig is. Maar dat moet juist en duidelijk zijn. Op dit moment zitten er nog te veel haken en ogen aan het akkoord”, zei parlementslid Gwendolyn Rutten (Open Vld) namens haar fractie in de commissie. Volgens Rutten dreigt er rechtsonzekerheid, die alles onderuit zou kunnen halen.

Volgens de liberalen klopt de uitleg van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) over de bepaling van de rode bedrijven niet. “Volgens de VLM zijn die bedrijven in 2015 op de rode lijst gekomen, hoewel ze voor de berekening mestgegevens, kaarten en modellen gebruikte die in 2015 nog niet bestonden”, zegt Rutten.

Mocht er nog enige twijfel zijn, richtte de voormalige partijvoorzitter zich rechtstreeks tot Demir: “Mevrouw de minister, laten we zorgen dat deze fouten worden rechtgezet. En dat er een akkoord wordt gemaakt dat juridisch overeind blijft. Want gewoon doorzetten hoewel er rationale elementen zijn om aan te passen? Zo gaan we er niet geraken.”

Op sterven na dood

Demir zit nu in een lastig parket. Over het stikstofakkoord werd maanden onderhandeld. Bovendien is het stikstofprobleem in Vlaanderen al zo vergevorderd dat pijnlijke maatregelen onvermijdelijk zijn geworden. “Iedereen vraagt nu om bepaalde elementen uit het akkoord te schrappen of te veranderen. Maar de juridische robuustheid van de stikstofregeling staat of valt met de volledige uitvoering ervan. Dingen afzwakken wil dus zeggen dat je die robuustheid onderuithaalt”, stelt ze.

Demir blijft het akkoord dus verdedigen, en roept de coalitiepartners op hetzelfde te doen. “De enige uitweg uit dit moeras is zorgen dat deze regeling overeind blijft. Dit is voor niemand fijn, maar we moeten consequent zijn.” Ook Jambon zegt er als baas van de regering te zullen op toezien dat het akkoord wordt uitgevoerd zoals afgesproken. “Ik heb op dit moment geen enkele reden om daaraan te twijfelen”, stelt hij.

Maar voor de oppositie is het duidelijk: het stikstofakkoord is op sterven na dood. “De hoerastemming van enkele maanden geleden is helemaal weg. De regering is het totaal niet meer eens”, zegt Stefaan Sintobin (Vlaams Belang). Volgens Mieke Schauvliege van Groen zal er in ieder geval nog fors gebikkeld worden binnen de regering. “Maar terugkrabbelen is geen optie. Dan zijn we terug bij af en dreigt een totale vergunningenstop zoals in Nederland.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234