Zondag 28/02/2021

AchtergrondLuikse schandalen

Stéphane Moreau: Luikse prins slaapt nu in de cel

Stéphane Moreau. Beeld Photo News
Stéphane Moreau.Beeld Photo News

Luik verkeert in shock. Na zakenman François Fornieri zit ook voormalig PS-boegbeeld Stéphane Moreau in de cel. De zaak-Publifin blijft maar etteren.

Het gerecht is nog lang niet klaar met de zaak-Publifin, zoveel is zeker. Vier jaar na de uitbraak van het schandaal rond de Luikse intercommunale zijn vorige week maar liefst vijf toplui van Nethys (de operationele poot van Enodia, het voormalige Publifin) gearresteerd. Het gaat om Stéphane Moreau, Pol Heyse, Bénédicte Bayer, Pierre Meyers en François Fornieri.

Voor ze in oktober 2019 werden ontslagen bij Nethys lieten CEO Moreau, financieel directeur Heyse en directielid Bayer zich samen nog 18 miljoen euro aan bonussen uitbetalen, met de goedkeuring van de bestuurders Meyers en Fornieri. Die eerste is de ondervoorzitter van de Luikse wapenfabrikant FN Herstal. De tweede is de flamboyante baas van het beursgenoteerde farmabedrijf Mithra, de ‘Waalse Marc Coucke’ zeg maar. Het vijftal zal vandaag en morgen voor de raadkamer verschijnen. Ze worden onder meer beschuldigd van fraude en verduistering.

Moreau, die in afwachting van de zitting in de gevangenis van Lantin verblijft, schreeuwt zijn onschuld uit. Hij is “ontzet door de aantijgingen die tegen hem zijn geformuleerd”, laat zijn advocaat weten. Moreau zegt dat hij altijd in het belang van Nethys handelde, “dat onder zijn leiding een waarde van bijna 3 miljard euro haalde en bijna drieduizend gezinnen aan het werk zette”.

Le club des cinqs

Bij ons is Stéphane Moreau geen grote naam, maar ten zuiden van de taalgrens is hij dat zeker wel. Als gewezen burgemeester van Ans, waar hij zijn leermeester Michel Daerden buitenwerkte in 2011, was hij jarenlang een van de machtigste PS-politici. Wie iets gedaan wilde krijgen in de Vurige Stede moest vroeg of laat bij hem langs. Moreau hoorde bij le club des cinqs, de vijf rode prinsen in het Luikse: burgemeester Willy Demeyer, minister Jean-Claude Marcourt en Kamerlid Alain Mathot in de schijnwerpers. Provincieman André Gilles en Moreau in de schaduw.

Als topman van Publifin en Nethys toonde Moreau zich een gewiekst manager. Hij kocht de ene na de andere Waalse intercommunale op en bouwde Publifin uit tot een enorm zakenimperium. Journalist François Brabant beschreef dit gedetailleerd in zijn boek Histoire secrète du PS Liégeois uit 2015: “Ze wilden vanuit Luik de absolute kampioen worden in tv, internet en energie.” De gemeentekassen liepen vol, cultuurverenigingen mochten aankloppen voor sponsoring.

Begin 2017 bleek: het is niet al goud dat blinkt. Het succes van Publifin en Nethys ging hand in hand met een vadsige bestuursstijl. Lokale mandatarissen hadden grote sommen geld verdiend door te zetelen in zogenaamde ‘nepadviesraden’ waarbij ze niet aanwezig hoefden te zijn om een royale zitpenning te krijgen. Deze vergoedingen liepen op tot 2.800 euro bruto per maand.

De wantoestanden vonden over de partijgrenzen heen plaats, maar als machtigste partij in het Luikse ving de PS veruit het meeste wind. Na lang aarzelen offerde PS-voorzitter Elio Di Rupo een van de spilfiguren in het schandaal op: Moreau moest opkrassen bij Publifin. Meteen daarna volgde Gilles, de voorzitter van de intercommunale. Enkele maanden later werden Moreau en Gilles uit de Parti Socialiste geknikkerd. Moreau leverde vervolgens zijn sjerp in. Ook Mathot, een derde lid van de beruchte club des cinqs, legde zijn functies bij Publifin neer. In 2019 stopte hij met politiek. Boven Mathots hoofd hangt een celstraf van twee jaar in een ander corruptiedossier.

Uitgespuwd

Bij Nethys was Moreau niet zo snel buiten te krijgen. Pas na heel wat duw- en trekwerk werd hij in oktober 2019 finaal aan de deur gezet. Iets daarvoor had Moreau in alle stilte participaties van Nethys in telecombedrijf VOO, groenestroomproducent Elicio en IT-bedrijf Win van de hand gedaan. De overnemer: Fornieri. Diens belofte: dat Moreau de nieuwe topman mocht worden van Elicio en Win. Toen de Waalse regering lucht kreeg van dit plan werd de verkoop geannuleerd.

Op veel sympathie van zijn oude kameraden moet Moreau niet rekenen. “Ik heb geen commentaar te geven op het werk van het gerecht. Ik probeer, samen met mijn ploeg, de boel op orde te zetten bij Enodia/Nethys. Persoonlijk zie ik vandaag alleen een enorme puinhoop”, zegt Julie Fernandez-Fernandez, Luiks PS-Kamerlid en voorzitter van Enodia. Van Frédéric Daerden, de zoon van Michel Daerden en dit voorjaar de enige kandidaat voor het voorzitterschap van de Luikse PS, is bekend dat hij komaf wil maken met de ‘oude manier van werken’ in de lokale federatie.

“PS trekt de handen af van Moreau en blijft herhalen dat er grote kuis wordt gehouden binnen de intercommunales”, zegt politicoloog Pascal Delwit (ULB), die goed thuis is in de socialistische keuken. Of dat volstaat om de imagoschade voor de partij te beperken, is een open vraag.

Delwit zelf trekt drie lessen uit de zaak-Publifin “Een: de Luikse politiek stond nog nooit zo zwak. In de Waalse en federale regering zit geen enkele socialist uit de stad zelf. Nochtans is Luik de grootste PS-afdeling. Twee: burgemeester Demeyer is geïsoleerd. Hij is de enige van le club des cinqs die nog overblijft, want ook Marcourt is op ‘politiek verlof’ als Waals parlementsvoorzitter. Drie: het idee dat de overheid de relance na de coronacrisis moet leiden, is zwaar beschadigd in Wallonië. Daarvoor heeft men er een te grote knoeiboel van gemaakt bij Publifin.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234