Donderdag 27/06/2019

Vlaams Belang

Steeds meer tegenwind voor cordon sanitaire

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken. Beeld Photo News

De meerderheid van de partijleden van N-VA en Open Vld en een aanzienlijk deel van CD&V vinden het cordon sanitaire tegen Vlaams Belang ondemocratisch. Die wetenschap is voor N-VA een flinke stok achter de deur met het zicht op de gemeenteraadsverkiezingen.

78,3 procent van de N-VA-partijleden vindt het cordon sanitaire tegen Vlaams Belang niet democratisch. Ook bij de liberalen is een meerderheid die mening toegedaan en bij CD&V is dat bijna de helft. Alleen links ziet veel minder graten in het cordon. Dat mag niet verbazen, aangezien het op instigatie van gewezen Agalev-kopman Jos Geysels was dat het cordon eind jaren tachtig het levenslicht zag.

De gegevens komen uit een uitgebreide studie van de UGent bij 3.500 partijleden van N-VA, CD&V, Open Vld, Groen en sp.a, die in het voorjaar gepubliceerd wordt. En hoewel ze nog niks zeggen over het eventueel willen opblazen van het cordon, laat staan over de bereidheid tot potentiële samenwerkingen met Vlaams Belang, is er wel een opvallende conclusie te trekken, zegt politicoloog Bram Wauters (UGent). "De resultaten zijn op zijn minst een duidelijke indicatie dat het cordon sanitaire niet in iedere partij evenveel draagvlak heeft."

U kan dit abonneestuk vandaag gratis lezen. Elke dag De Morgen lezen? Proef nu drie maanden en krijg 49 procent korting op demorgen.be/proef. 

Perfecte drukkingsmiddel

Het verklaart ook voor een stuk waarom staatssecretaris Theo Francken (N-VA) - hoewel hij ondertussen tegengesproken is door de partij - vorige week verklaarde dat een lokale samenwerking met Vlaams Belang niet uitgesloten is. N-VA heeft al van oudsher problemen met het cordon. Oud-VU-voorzitter Jaak Gabriëls blies meer dan een kwarteeuw geleden de eerste versie van het akkoord op. In een onderzoek van de UGent uit 2001 antwoordde 52,6 procent van de VU-leden ook al positief op de vraag of het cordon ondemocratisch is. Binnen de VU-fractie die zich later zou afsplitsen om N-VA te worden, was dat aandeel 63,1 procent.

VB-voorzitter Tom Van Grieken probeert zijn partij salonfähig te maken en lijkt enig succes te boeken. Beeld BELGA

Ook al geven de cijfers geen uitsluitsel over de wil tot het doorbreken van het cordon, toch zijn ze in het licht van de gemeenteraadsverkiezingen van over twee jaar bijzonder interessant. Al was het maar omdat ze voor N-VA de perfecte stok achter de deur kunnen zijn. Momenteel zijn de zetels die Vlaams Belang haalt namelijk onbruikbaar bij een coalitievorming. Dat maakt dat het aantal allianties dat gesmeed kan worden om na een stembusslag een meerderheid te behalen, redelijk beperkt is.

Maar stel dat N-VA buitenspel gezet dreigt te worden door de andere partijen, dan hebben de Vlaams-nationalisten nu het perfecte drukkingsmiddel: neem ons erbij of anders gaan wij met Vlaams Belang in zee.

Het onderzoek van de UGent toont aan dat het cordon op zijn minst gevoelig ligt bij de lokale partijleden. En mogelijk is er plaatselijk maar een klein duwtje nodig om het verzet te breken, zeker wanneer N-VA en Vlaams Belang samen een meerderheid kunnen hebben. Dankzij Francken staat de deur in ieder geval op een kier.

Gevaar te groot

Toch gelooft Bram Wauters niet dat het zo'n vaart zal lopen. "Daarvoor is het cordon strategisch van te veel waarde voor N-VA. Er zijn in de loop der jaren zoveel Vlaams Belang-kiezers naar N-VA overgelopen, net omdat N-VA wel beleid kan voeren en Vlaams Belang niet. Als het VB mee mag besturen, is N-VA die aantrekkingskracht plots kwijt."

Daarbij komt nog dat zowel N-VA-voorzitter Bart De Wever in Het Laatste Nieuws, als Kamerfractieleider Peter De Roover op Terzake en Kamervoorzitter Siegfried Bracke op Twitter sinds de demarche van Francken onomwonden gezegd hebben dat een samenwerking met Vlaams Belang uit den boze is. "Het gevaar tegen 2019 is te groot", zegt Wauters. "De gemeenteraadsverkiezingen zijn maar een goed half jaar voor de volgende Vlaamse en federale verkiezingen. Als N-VA het cordon sanitaire doorbreekt in 2018, zal hen dat op geweldig veel kritiek komen te staan. Dat zullen ze niet durven riskeren."

U kan dit abonneestuk vandaag gratis lezen. Elke dag De Morgen lezen? Proef nu drie maanden en krijg 49 procent korting op demorgen.be/proef. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden