Woensdag 20/11/2019

analyse

Sp.a staat tussen groen en vuurrood

Sp.a-voorzitter John Crombez tijdens het verkiezingscongres van zijn partij in Antwerpen. Beeld BELGA

Sp.a neemt afstand van Groen in het klimaatdebat. De socialisten hopen dat het vooral over hún thema gaat in de verkiezingscampagne: koopkracht. En daarvoor halen ze een dieprood discours boven.

Wie klimaat belangrijk vindt, stemt misschien voor Groen, wie naar het sociale kijkt, misschien op PVDA. Wie beide belangrijk vindt, stemt op ons!” Het luidste applaus bij de debatten op het sp.a-verkiezingscongres was misschien wel voor Hannes De Reu, militant uit Gent. “Wat hier voorligt, is niet alleen helder groen, maar vooral vuurrood”, besloot hij onder luid gejoel.

De socialisten zijn dit weekend samengekomen in Antwerpen om de standpunten voor de verkiezingen te bepalen, ook over het klimaat. Hun punt? De omslag naar minder CO
2 maak je niet door snel-snel groene taksen in te voeren op de kap van de mensen. Een duidelijke uithaal naar Groen. “Meyrem (Almaci, voorzitter van Groen, RW) vergist zich”, zei sp.a-voorzitter John Crombez in zijn afsluitende speech.

Standpunt

“Een onbeschroomd linkse middenpartij: het is redelijk uniek in het moderne Vlaanderen”
   

De socialisten willen zich in het klimaatdebat knokken door het te verleggen naar hun terrein: de koopkracht. “Steeds meer mensen hebben problemen om hun facturen te betalen”, vertelde Crombez nadien. “We mogen hen niet uit het oog verliezen.” Hij haalt daarvoor zijn stokpaardje naar boven: een verlaging van de btw op elektriciteit van 21 naar 6 procent. “Onbegrijpelijk dat de groenen zich daar tegen verzetten.” 

Sp.a wil best groen zijn, maar dan met rode recepten. Zo zou er gratis openbaar vervoer moeten komen voor al wie jonger is dan 18 en pleiten ze voor een isolatieplan waarbij de burger de kosten pas achteraf betaalt. En ook een CO2-taks moet kunnen. “Maar bedrijven die minder uitstoten, moeten dan fiscaal beloond worden”, zegt Crombez. Op die manier moeten groene producten niet langer luxeproducten worden.

Dubbele strategie

De strategie achter de uithaal naar Groen is dubbel. Niet alleen hopen de socialisten de twijfelende progressieve kiezer naar hun kamp te lokken. Tegelijk hopen ze de vijver op links te vergroten. Simpel gesteld: terwijl zij de klassieke arbeidersachterban willen terughalen bij N-VA en andere partijen, mikt Groen eerder op de hoger opgeleide, links-liberaal bij Open Vld. “De groene golf kan zo een bredere progressieve golf worden”, zegt een ingewijde.

Intern wordt verwezen naar het duel tussen sp.a’er Daniel Termont en de groene Vera Dua bij de Gentse gemeenteraadsverkiezingen in 2006. Die vochten toen een bitse strijd op links uit, met als resultaat een stevige sprong vooruit voor beide partijen. “Maar”, tempert Crombez, “je kunt Gent niet zomaar vergelijken met de rest van Vlaanderen.”

Groen kan de aanvallen allerminst smaken. “Door de kritiek van de N-VA te kopiëren spelen de socialisten rechts in de hand”, reageert woordvoerder Jonas Dutordoir. 

Ondanks de kritiek op Groen zijn de relaties niet verzuurd, beklemtonen verschillende rode kopstukken. “De campagne komt eraan, dan moet je tegen een stootje kunnen”, zegt Vlaams fractieleider Joris Vandenbroucke. “De groenen blijven een natuurlijke partner om mee samen te werken.” Tegelijk sluit niemand uit om zonder hen mee te besturen, mocht de kans zich voordien. Het politieke landschap ligt helemaal open, is de overtuiging.

Gebalde vuist

Koopkracht en aandacht voor de sociaal zwakkeren is niet enkel de rode draad wat betreft het klimaat, maar moet het speerpunt worden voor de hele campagne. Ongegeneerd links wil sp.a zijn.

Voortdurend wordt in het partijprogramma met de gebalde vuist gezwaaid naar het grootkapitaal en de economische elite: het loon van de arbeider moet hoger, wanneer de bedrijfswinsten uit de pan swingen. Het geld uit de gezondheidszorg moet naar gratis brillen en doktersbezoekjes voor u en ik, niet naar de farmalobby. En, jawel, de steun voor betere isolatie moet eindelijk naar de gewone man, want Marc Coucke en co. hebben die investering al lang kunnen doen. 

Maar is dat voldoende om het verschil te maken? De peilingen zitten al een tijdje op bodemkoers. Er wordt bij sp.a rekening gehouden met zetelverlies. Toch wil de partij absoluut vernieuwing. Met de oude kopstukken staat de partij al vijftien jaar op verlies, daarom zou het beter zijn om jong talent te lanceren met het oog op 2024. Het woord ‘overgangsverkiezing’ valt. “Maar natuurlijk gaan we er vol voor”, klinkt het.

Het vertrouwen is in elk geval terug. Zaterdag in Antwerpen was er dubbel zo veel volk als vijf jaar geleden in aanloop naar de vorige verkiezingen. Na jaren van miserie voelt het zelfs wat onwennig. Crombez, tot in de puntjes voorbereid, speechte met overtuiging. Hij kreeg vaak lang en luid applaus, maar werd soms onverstaanbaar omdat hij er los doorheen praatte.

Blijft de vraag: is de kiezer mee? Ziet die de sp.a niet langer als een partij in de touwen? Door zich te mengen in het klimaatdebat hoopt Crombez alvast weer wat meer smoel te krijgen. De rode lijn van ‘koopkracht’ moet het verhaal herkenbaar maken tijdens de hele campagne. Maar, zo weet een bron: “Het vertrouwen van de burger terugwinnen, dat heeft tijd nodig.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234