Donderdag 01/12/2022

Nieuws

Rusland wil Israëlische organisatie verbieden, spanning tussen beide landen groeit

Een team juristen van Sochnoet bereidt zich voor op de rechtszitting in Moskou waarbij het ministerie van Justitie de Russische afdeling van de Israëlische organisatie wil verbieden. Beeld AP
Een team juristen van Sochnoet bereidt zich voor op de rechtszitting in Moskou waarbij het ministerie van Justitie de Russische afdeling van de Israëlische organisatie wil verbieden.Beeld AP

Tussen Rusland en Israël dreigt een conflict nu Moskou een Israëlische organisatie wil verbieden die Russische Joden helpt om zich in Israël te vestigen. De Israëlische regering dreigt met tegenmaatregelen.

Bert Lanting

Het Russische ministerie van Justitie stapte donderdag naar een rechtbank in Moskou met het verzoek de Russische afdeling van Sochnoet te ontbinden. Sochnoet helpt Joden overal ter wereld die gebruik willen maken van hun in Israël per wet vastgelegde recht ‘terug te keren’.

De kwestie heeft tot verontwaardigde reacties geleid in Israël. De Israëlische premier Yair Lapid waarschuwde Moskou dat het sluiten van Sochnoet “ernstige gevolgen zal hebben voor de onderlinge betrekkingen”. Om te voorkomen dat de ruzie uit de hand loopt, stuurde Lapid woensdag een delegatie naar Moskou, maar het Kremlin liet weten dat president Poetin niet van plan is hen te ontvangen.

Poging tot sussen

Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov probeerde de zaak eerder te sussen door te zeggen dat alle organisaties zich nu eenmaal aan de Russische wetten moeten houden. “Er is geen reden om de situatie te politiseren en op de complete betrekkingen tussen Rusland en Israël te projecteren”, zei hij.

Maar uit het Russische ministerie van Justitie klonk heel andere taal. “Helaas horen we de laatste maanden totaal onproductieve en, nog belangrijker, partijdige retoriek uit Tel Aviv”, zei woordvoerder Maria Zacharova. Zij noemde de steun van Israël voor Oekraïne “volstrekt onbegrijpelijk en vreemd”.

Medewerkers van Sochnoet zeggen dat hun telefoongesprekken worden afgeluisterd en soms zelfs worden onderbroken met de waarschuwing dat zij de wet overtreden.

Joodse brain drain

De organisatie wordt ervan beschuldigd dat ze illegaal gegevens van Russische burgers verzamelt en die doorspeelt aan Israël. Moskou zou zich ook ernstig zorgen maken over een brain drain. De afgelopen tijd is het aantal Joden dat uit Rusland vertrekt aanzienlijk toegenomen, vooral sinds het begin van de oorlog tegen Oekraïne. Dagelijks melden zich volgens Sochnoet bijna duizend mensen aan voor emigratie naar Israël.

Rusland lijkt echter vooral geïrriteerd over de steeds luidere kritiek van Israël op de oorlog tegen Oekraïne. Onder de vorige maand afgetreden premier Naftali Bennett stelde Israël zich heel voorzichtig op uit vrees de verhoudingen met Rusland in gevaar te brengen. Israël heeft Rusland nodig om zijn vijanden in Syrië, zoals de troepen van Iran en de pro-Iraanse Hezbollah-beweging, in bedwang te houden.

Bennett wierp zich aanvankelijk op als bemiddelaar, maar dat liep op niets uit. Nog steeds weigert Israël wapens te leveren aan Oekraïne, maar sinds Lapid premier is, klinkt er luide kritiek op het optreden van Rusland in Oekraïne.

Relatie beschadigd

De relatie tussen de twee landen heeft flinke schade opgelopen als gevolg van de uitlatingen van minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov over het “nazistische” karakter van het bewind in Oekraïne. Toen een journalist hem eraan herinnerde dat president Zelensky zelf van Joodse afkomst is, beweerde Lavrov dat “Hitler ook Joods bloed had” en dat Joden vaak “de ergste antisemieten zijn”.

Dat kwam hem te staan op een woedende reactie van Lapid. “De Joden hebben zichzelf niet uitgeroeid tijdens de Holocaust. De Joden van antisemitisme beschuldigen, is een schandalig niveau van racisme tegen de Joden”, bekritiseerde hij Lavrov.

Volgens de Israëlische regering excuseerde president Poetin zich achteraf voor de uitlatingen van Lavrov, maar onder de Joodse gemeenschap in Rusland klinkt de klacht dat Lavrovs opmerkingen het steeds killere klimaat in Rusland weerspiegelen. Verscheidene prominente Joden, onder wie de opperrabbijn van Moskou, zijn de afgelopen maanden uitgeweken naar het buitenland nadat zij onder druk waren gezet om zich achter de Russische inval in Oekraïne te scharen.

De Israëlische regering vreest dat ook de aanval op Sochnoet deel uitmaakt van dat nieuwe klimaat. In de praktijk zal het verbieden van de organisatie volgens sommige waarnemers weinig effect hebben, maar symbolisch heeft het wel een grote betekenis. “Dit is niet zoiets als de McDonald’s sluiten. Dit zullen we niet zomaar accepteren”, citeerde het persbureau Reuters een Israëlische functionaris.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234