Maandag 20/05/2019

Verkiezingen

Rode revolte binnen sp.a: “De partij ligt op apegapen”

Antoon Stessels (l.) en Laurens Deprez zijn klaar voor een ruk naar links binnen sp.a. Beeld ID/ Susan Banafti

Een week na de slechte verkiezingsresultaten van sp.a borrelen er opnieuw kritische stemmen binnen de partij op. Zo wordt Sp.a Rood vanonder het stof gehaald, de beweging van Erik De Bruyn die ooit de partijtop deed zweten. Ze zijn lang niet de enige met kritiek. 

Voorlopig gaat het om een harde kern van een tiental sp.a-militanten, maar een manifest hebben ze al klaar: ‘het roodboek’. Dat moet de leidraad worden van Sp.a Rood 2.0, een beweging die de partij opnieuw meer naar links wil duwen.

Afgelopen mei al stapten Antwerpenaar Antoon Stessels en Leuvenaar Laurens Deprez, twee basismilitanten, op Erik De Bruyn af. Die had in 2007 de partijtop uitgedaagd door een gooi te doen naar het voorzitterschap. Hij kreeg meer dan 30 procent van de leden achter zich.

Lees ook: Erik De Bruyn: “Dit is geen aanval op Crombez”

Tijd om de draad weer op te pikken, vonden Stessels en Deprez. “De partij ligt op apegapen”, is hun oordeel.  Na het magere resultaat van de sp.a bij de voorbije lokale verkiezingen, komen ze ook naar buiten met hun project.

Hoofddoeken

Het doel is om de partij op socio-economisch vlak weer een donkerrood verhaal te laten vertellen, met aandacht voor de zwakkeren en een sterke overheid. Als het gaat om integratie en samenleven, wordt de lijn van socioloog Mark Elchardus aangehouden: de verlichting als heilig principe. En daar horen geen hoofddoeken bij, wel een streng migratiebeleid.

Een oude breuklijn wordt daarmee blootgelegd. Toen voorzitter John Crombez begin 2016 pleitte voor een Europees pushbackbeleid om de vluchtelingencrisis de baas te kunnen, werd hij teruggefloten door de partijtop. Het hoofddoekenverbod aan de gemeenteloketten, ooit ingevoerd door toenmalig Antwerps burgemeester Patrick Janssens, wordt nu door de partij als een vergissing beschouwd.  

Het verhaal van de sp.a is op die vlakken veel te vaag geweest”, zegt De Bruyn. “Tijd om duidelijke lijnen te trekken, op basis van onze seculiere waarden. We moeten rust brengen, en ons niet laten vangen door een soort cultuurrelativisme, waar alles maar kan en mag.”

“Geen aanval”

In tegenstelling tot in 2007 is dit geen actie gericht tegen de partijtop, zo geeft Stessels aan. “We willen de partij verbreden op links.” Sp.a Rood vraagt een plaatsje om de tafel als de inhoudelijke lijn wordt bepaald. “Vroeger waren er ook verschillende tendensen binnen de partij.”

Het is niet het eerste initiatief om de partij meer naar links te duwen. Onder de noemer ‘Wij zijn socialisten’ verzamelde zich afgelopen zomer al een groep van een 150-tal militanten met grotendeels dezelfde overtuiging. “We zijn complementair”, meent De Bruyn. “Wij nemen het ideologische luik voor onze rekening, terwijl zij meer met de praktische organisatie en het wervende verhaal bezig zijn.” 

De vraag is welke weerklank hun initiatief vindt. “De sociaal-democratie een huis met vele kamers?”, vraagt oud-voorzitter Bruno Tobback zich af. “Intussen is ons huis zo klein geworden dat er geen plaats is voor scheidingswanden.” Er is plaats voor verschillende meningen binnen de partij, vindt hij. Maar waarom met groepen werken? “We zijn al genoeg met onszelf bezig geweest.”

Decumul

Toch klinkt ook elders kritiek. Hans Bonte, die in Vilvoorde als een van de weinige rode burgemeester een mooi resultaat neerzette, maakte in De zevende dag brandhout van de decumulregeling van de sp.a. “De grootste masochistische maatregel die mijn partij ooit heeft ingevoerd”, noemde hij die. 

Ook moeten de kartelformules herbekeken worden (“Groen is het koekoeksjong in Gent”) en vraagt hij zich af waarom sp.a niet overal opkomt onder eigen naam. Een vingerwijzing naar Crombez en boegbeeld Johan Vande Lanotte die in Oostende met een Stadslijst naar de kiezer trok.

Subtieler was Mohamed Ridouani, de nieuwe sp.a-burgemeester in Leuven. Hij pleitte in De Zondag voor een “verbindend verhaal” als het gaat over samenleven en vroeg meer aandacht voor de middenklasse. “Die zijn we wat vergeten.” Een heel andere lijn dan Sp.a Rood, maar wel een duidelijke hint voor Crombez.

Ridouani past ervoor om de partijtop aan te vallen, maar hoopt wel dat “het Leuvense model” een inspiratie kan zijn voor de partij als de evaluatie van de verkiezingen wordt gemaakt.

Open voor gesprek

Voor de voorzitter wacht een harde analyse, de kritiek is divers. Veel tijd om bij te sturen is er niet. In mei volgend jaar zijn het alweer Vlaamse en federale verkiezingen.

Crombez staat in elk geval open voor de inbreng van iedereen, zo geeft hij aan. Ook van Sp.a Rood 2.0. “Als de vraag komt voor een gesprek, zal ik dat zeker aangaan”, laat hij weten. “Zoals ik dat voor alle leden doe. Maar het debat ga ik niet in de krant voeren.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.