Zaterdag 29/02/2020

Provincies

Provincies: "Wij openen buitenlandse deuren die anders gesloten blijven"

Sinds de onkostennota's van Geert Versnick in het buitenland uitlekten, weet iedereen dat ook provincies economische missies organiseren.Beeld BELGA

Dankzij Geert Versnick (Open Vld) weet iedereen nu dat ook provincies economische handelsmissies organiseren. Maar wat hebben gedeputeerden te zoeken in  Vietnam, China of Rusland? 

Een Vlaams bedrijf dat investeringsplannen heeft in een ver buitenland staat voor een ware embarras du choix. Schrijft het zich in voor een koninklijke missie, een prinselijke, een federale of een Vlaamse, ministers incluis? Of reizen ze liever onder de auspiciën van Flanders Investment and Trade (FIT)? Zelfs grote steden onderhouden hun eigen economische contacten. Dus wat kunnen de provincies daar nog gaan zoeken? 

Veel, zo beweren hun gouverneurs. "Ik heb al zaken gedeblokkeerd, die anders nog vastzaten", maakt Carl Decaluwé van West-Vlaanderen zich sterk. "Soms slaagt het FIT er niet in iets voor elkaar te krijgen en de provincie wel. Voor ons klinkt het misschien ongeloofwaardig, maar in het oosten, daar betekent een gouverneur iets." Jan Briers van Oost-Vlaanderen bevestigt dat volmondig. "Wij openen deuren voor onze bedrijven die anders gesloten zouden blijven. Ook omdat ze ons ondertussen al decennia kennen. Er is een vertrouwensband." 

Kwestie van vertrouwen

Het is een element dat telkens terugkomt: de interpersoonlijke relaties, het vertrouwen. In tegenstelling tot ministers worden gouverneurs niet om de paar jaar vervangen en is er dus veel tijd om een goede samenwerking op poten te zetten. Iets wat met name in China cruciaal blijkt: zowat iedere Vlaamse provincie heeft bevoorrechte relaties met een of meerdere Chinese provincies. Doorgaans zijn die banden gegroeid op aansturen van het bedrijfsleven. 

"In 1983 zag Janssen Pharmaceutica opportuniteiten in Sjaanxi. Maar zonder een overheid aan zijn zijde, kreeg Paul Janssen daar geen voet aan de grond", zegt Antwerps gouverneur Cathy Berx. De banden blijven tot op de dag van vandaag intens. "Zo frequent als Geert Versnick reizen onze gedeputeerden wel niet naar Azië", voegt Berx er nog fijntjes aan toe. "Maar wij hebben dan ook geen auto-industrie meer. Dat scheelt wellicht."

De provinciale missies gebeuren altijd in nauw overleg met de ambassades en met FIT, luidt het. Bij dat laatste zijn ze karig met commentaar, maar er zijn wel plannen om een en ander gestroomlijnder aan te pakken, zegt CEO Claire Tillekaerts. "FIT zal in de loop van 2018 een platform uitbouwen waarop alle actoren binnen internationaal ondernemen hun missies en activiteiten zullen delen. Dat moet een sterkere coördinatie bevorderen en versnippering tegengaan."

Bizar

Het buitenland beleid beperkt zich overigens niet tot economische missies. De meeste provincies hebben ook een intens ontwikkelingssamenwerkingsprogramma. Ook hier weer geldt die vertrouwensband, zegt Briers. "Wij hebben al vele jaren meer dan 120 projecten in drie landen. Ik heb met eigen ogen kunnen vaststellen hoe efficiënt die werken, net omdat wij al zo lang hun partner zijn." Het aantal reizen dat hiervoor wordt ondernomen, is beperkt.

Toch blijft het bizar dat de provincies taken uitoefenen die ook al door een ander niveau worden uitgevoerd. Hoe dat komt? Heel simpel, zegt professor Bestuurskunde Filip De Rynck (UGent). "Omdat niemand het hen verbiedt." Deze legislatuur besliste de meerderheid dat alles wat met sport, cultuur, jeugd en welzijn te maken heeft, geen spek meer is voor de provinciale bek. 

"Maar", zegt De Rynck, "die afslanking bleek op papier al veel mooier dan in de praktijk. Taken moesten worden overgeheveld naar de gemeenten of naar Vlaanderen, maar die stonden lang niet voor alles te springen. Het resultaat? De afslanking is maar half doorgevoerd."

Kwaliteit

Als het van de meeste politieke partijen afhangt, wordt die afslanking nog verder doorgezet. Alleen CD&V gaat voluit voor het behoud van de provincie als een volwaardig bestuursniveau. Sp.a wil naar een betere verdeling van bevoegdheden, Groen wil de provincies afschaffen en stads- en streekgewesten in de plaats. N-VA en Open Vld gaan voor de volledige afschaffing.

Maar daar staan we vandaag nog ver vanaf, zegt De Rynck. "Het dubbel werk aanpakken is één ding. Maar wat doe je met al die andere bevoegdheden? De afschaffing van de provincies is enorm complex en zeker geen garantie op een betere kwaliteit van veel diensten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234