Vrijdag 24/05/2019

Politiek

Prominente lijstduwers zoals Philippe Muyters en Filip Watteeuw winnen aan belang

Philippe Muyters (N-VA) duwt de Vlaamse lijst in de provincie Antwerpen. Beeld BELGA

Phillipe Muyters (N-VA), Siegfried Bracke (N-VA), Filip Watteeuw (Groen), Jean-Marie Dedecker (N-VA) en Jinnih Beels (sp.a) hebben minstens één ding gemeen. Ze duwen als prominente politici de kieslijsten voor federale of Vlaamse verkiezingen. Die plek op de lijst is volgens UGent-onderzoekers belangrijker geworden.

De verwachting is dat lijstduwers zoals Siegfried Bracke (N-VA) en Jinnih Beels (sp.a) heel wat stemmen zullen krijgen, maar dat is niet altijd zo geweest. Zo blijkt uit een onderzoek van UGent dat in 1987 gemiddeld minder dan 5 procent van de kiezers het bolletje van de lijstduwer aanduidde. “Dat is een erg laag percentage”, zegt politicoloog Bram Wauters (UGent). “Een lijstduwer scoorde initieel zelfs slechter dan andere kandidaten op de lijst.”

Het was pas in de verkiezingen van 1995, 2003 en 2007 dat het belang van de lijstduwer – of de allerlaatste plaats op een kieslijst – toenam. Dat kan worden verklaard door hervormingen in het kiessysteem. In 1995 werd voor het eerst de mogelijkheid geboden om meer dan één voorkeurstem per stembiljet uit te brengen. “We zien dat de lijstduwers samen met andere kandidaten daar licht hun voordeel mee doen”, zegt Wauters. 

Provinciale kieskringen

In 2003 werden de provinciale kieskringen geïntroduceerd. Het laat partijen toe om hun boegbeelden in grotere kieskringen uit te spelen, maar ook om meerdere bekende kandidaten te presenteren. “Herman De Croo (Open Vld) was een van de eersten die het voordeel zag van de lijstduwer”, zegt Wauters. “In Oost-Vlaanderen moest hij de strijd aangaan met andere grote namen zoals Verhofstadt en De Gucht.”

In 2010 daalde het aantal kiezers dat voor een lijstduwer stemde, om in 2014 terug uit te komen op minder dan 10 procent. “Maar dat is nog altijd veel meer dan in de jaren 80 en 90.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.