Zaterdag 19/10/2019

Begroting

Premier Michel schuift besparingen door naar opvolger, maar "als je nu niet snoeit, dan snoei je nooit"

Premier Charles Michel (MR). Beeld BELGA

De regering-Michel stelt de zware besparingen uit tot de volgende legislatuur. Een strak begrotingsbeleid, nochtans ooit een van de speerpunten van haar beleid, lijkt plots minder belangrijk.

Dat een begrotingsevenwicht niet meer voor deze legislatuur zou zijn, was al veel langer duidelijk. Nu blijkt echter dat de nieuwe besparingen worden uitgesteld tot na de verkiezingen. Dat schrijft De Tijd op basis van de meerjarenbegroting die de regering-Michel indiende bij Europa. 

De Hoge Raad voor Financiën, de begrotingswaakhond voor de regering, had een besparingspad uitgestippeld voor de komende jaren. Daarbij zouden de inspanningen worden verdeeld over de verschillende jaren, te beginnen met een besparing van 4 à 5 miljard in 2019. Maar daar past de regering dus voor. Ze gaat voor een inspanning die half zo groot is. 

Strafbankje

Europa is het alvast niet eens met die aanpak en waarschuwt ervoor dat het gat in de begroting de komende jaren zal toenemen, in plaats van krimpen. Ook wat economische groei betreft, bengelt ons land in de staart van de eurogroep. Mogelijk belanden we weer op het Europese strafbankje. Het goede nieuws is dat schuldgraad zakt naar 100 procent van het bbp. 

Minister van Begroting Sophie Wilmès (MR) wijst het slechte Europees rapport van de hand en houdt vast aan de (meer positieve) cijfers van de Nationale Bank. "In het verleden hebben we geconstateerd dat die systematisch dichter bij de realiteit aanleunen ​​dan die van de Europese Commissie."

Dat Michel de budgettaire discipline loslaat, blijft opvallend. De regering had er bij het begin van de legislatuur een absolute prioriteit van gemaakt om de cijfers op orde te zetten. Bovendien staan alle economische parameters op groen, wat het een uitgelezen moment zou maken om te besparen. Want, moet je het dak niet net repareren als de zon schijnt?

Flauwe excuses

"Als je nu niet snoeit, dan snoei je nooit", zegt Bart Van Craeynest, hoofdeconoom bij Econopolis. "België heeft de teugels laten vieren wanneer het economisch minder ging, en we hebben daar ook profijt uit gehaald. Maar daar tegenover staat dat je moet ingrijpen als het weer beter gaat. Veel langer moet je niet wachten. Dit is as good as it gets."

Politicoloog Carl Devos heeft het over "flauwe excuses" die telkens worden ingeroepen om een begrotingsevenwicht keer op keer uit te stellen. "De ene keer kan het niet omdat het economisch niet goed genoeg gaat, de andere keer mag het niet om het economisch herstel niet te fnuiken."

"Dit zou je niet mogen verwachten van deze coalitie, met liberale en conservatieve inslag", zegt ondernemer Wouter Torfs, CEO van de gelijknamige schoenenketen. "Maar de politieke moed ontbreekt blijkbaar om onpopulaire maatregelen te nemen. Dit was het nochtans hét moment nu de economie zich herstelt."

Loodzware taxshift

De oorzaak? In eerste plaats de taxshift. De kosten daarvan lopen vanaf volgend jaar opnieuw op. "Die operatie is economisch erg belangrijk, maar het is wel een belastingverlaging geweest en geen belastingverschuiving", zegt Van Craeynest. Tel daarbij nog eens de verlaging van de vennootschapsbelasting, en dat weegt op een begroting. "Loodzwaar", volgens van Eric Van Rompuy, voorzitter van de commissie Financiën in de Kamer. 

Spelen ook mee: door de lage rentelasten en de aantrekkende conjunctuur leek het eind vorig jaar even of het gat in de begroting haast als vanzelf zou slinken. Waarom dan nog onszelf extra pijn doen? "De oever leek plots in zicht", zegt Van Rompuy. "Maar dat zijn tijdelijke effecten. De rente gaat weer stijgen en ook het economische tij zal keren. Maar de zak van deze regering is blijkbaar na vier jaar leeggemaakt."

De sfeer is intussen binnen de regering zo bekoeld dat we geen grote beslissingen meer moeten verwachten, weet hij. "De kieskoorts laait op, zeker als je kijkt wat er allemaal in Antwerpen gebeurt tussen Bart De Wever en Kris Peeters."

De premisse dat de regering door samenvallende verkiezingen vijf jaar krachtdadig kon besturen, lijkt dus in het water gevallen. "Maar door de loopgravenoorlog tussen N-VA en CD&V was deze regering eigenlijk permanent in campagnemodus", zegt Devos. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234