Maandag 06/02/2023

NieuwsPolitiek

Politieke steun groeit voor ‘meer België’: ‘Trend naar meer herfederalisering is significant’

Politicoloog Dave Sinardet. Beeld Geert Van de Velde
Politicoloog Dave Sinardet.Beeld Geert Van de Velde

Steeds meer parlementsleden van steeds meer partijen zouden bij een volgende staatshervorming de voorkeur geven aan een ‘herfederalisering’ van bevoegdheden, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Daarmee zet de trendbreuk naar ‘meer België’ zich door, na decennia van opsplitsing van het land.

Bart Eeckhout

Waarheen met België? De kans is aanzienlijk dat het land zich na de verkiezingen van 2024 mag opmaken voor een nieuwe grote staatshervorming. Nog maar onlangs eiste N-VA-voorzitter Bart De Wever “confederalisme of niets” in geval zijn partij bij de volgende federale regeringsvorming wordt betrokken, wat zou neerkomen op een verregaande splitsing van bevoegdheden over de deelgebieden.

Nieuw onderzoek van onder meer Dave Sinardet (VUB) en Min Reuchamps (UCL) wijst evenwel uit dat de steun onder politici voor zo’n verdere ‘defederalisering’ snel afneemt. De politicologen vroegen alle parlementsleden uit deze regeerperiode om hun voorkeur bij een volgende staatshervorming op een puntenschaal van 0 tot 10 uit te zetten van meer splitsen (defederalisering, 0) over status quo (5) tot meer herenigen (herfederalisering, 10).

Behalve bij de tweetalige uiterst linkse PTB-PVDA neigen nu ook de verkozenen van zes andere partijen gemiddeld sterk naar herfederalisering met een score van 6 op 10 of meer: Open Vld, Vooruit en Groen in Vlaanderen en MR, Ecolo en Les Engagés in Franstalig België. PS en Défi zijn erg verdeeld over de kwestie, terwijl aan Vlaamse zijde VB en N-VA uiteraard wel erg uitgesproken voor verdere splitsing kiezen. Ook bij cd&v zijn politici gemiddeld meer voor defederalisering. De Vlaamse christendemocraten zijn de enige partij waar de steun voor verdere splitsing wat toeneemt, tegen de dominante trend in.

De studie, die vandaag gepubliceerd wordt in het progressieve blad Samenleving & Politiek, biedt een vervolg op eerdere gelijkaardige onderzoeken in 2011 en 2014 door hetzelfde team politicologen. In 2014 bleek de roep om herfederalisering al aan kracht te winnen. Nu zet die ontwikkeling zich dus stevig door. “Bekijk je het op die wat langere termijn, dan is de trend naar meer herfederalisering significant”, legt professor Sinardet uit. “In 2011 was er geen enkele federaal vertegenwoordigde partij die gemiddeld naar herfederalisering neigde. Nu zijn de twee Vlaams-nationalistische partijen plus de PS en cd&v nog de enige waar de balans niet naar herfederalisering overhelt.” De evolutie zet zich het sterkst door bij alle Franstalige partijen (behalve PS), maar ook bij de Vlaamse Open Vld, Vooruit en Groen.

De verklaring? De zucht naar meer efficiëntie. Sinardet: “We hebben de parlementsleden ook een open vraag gesteld naar hun beweegredenen. De roep om een efficiënter bestuur wordt vaak genoemd. Ook speelt er een zekere ontgoocheling over de werking van autonome bevoegdheden. In de praktijk blijkt vaak dat je dan toch weer samenwerkingsakkoorden moet sluiten met de andere deelregeringen. Dat werkt vaak nog lastiger.”

Dat steeds meer verkozenen heil zien in herfederalisering is opmerkelijk nadat er, zoals Sinardet & co. stellen, decennialang een “apert taboe” leefde: “Bevoegdheden konden enkel van België naar de regio’s verschuiven, nooit omgekeerd.” Dat taboe is nu opgeheven. De standpunten van de volksvertegenwoordigers sluiten daarmee wel aan bij opinie-onderzoek in de bredere bevolking, waar de steun voor ‘meer België’ al langer leeft.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234