Maandag 13/07/2020

Corruptie

Politiek kopstuk in Congo krijgt 20 jaar cel met dwangarbeid - en zit breeduit te lachen

Vital KamerhBeeld AFP

Corrupte politici zijn in Congo gewend om ongemoeid hun gang te gaan. De veroordeling van de chefstaf van president Félix Tshisekedi is hoogst opmerkelijk. Vital Kamerhe (61), al jaren een spil in de Congolese politiek, kreeg zaterdag 20 jaar cel met dwangarbeid wegens het achteroverdrukken van geld dat was bedoeld voor woningbouw.

Kamerhe, voormalig parlementsvoorzitter en ex-presidentskandidaat, is de hoogste politicus in Congo die ooit is veroordeeld voor corruptie. Congolezen met een televisie konden rechtstreeks zien hoe in een rechtbank in de open lucht in de hoofdstad Kinshasa een rechter, getooid met mondkapje en latex handschoenen, Kamerhe veroordeelde voor het verduisteren van op de kop af 48.831.148 dollar.

Kamerhe was in april tot veler verrassing gearresteerd. Het aanhoren van zijn strafmaat liet de in een blauwgeel gevangenispak gestoken Kamerhe niet onbewogen: hij zat breeduit te lachen.

Farce

Kamerhe beschouwt zijn vervolging als een farce, als een truc om hem politiek buitenspel te zetten. “Ik ben niet verrast”, zei hij in een reactie op zijn veroordeling, die een streep lijkt te zetten door zijn eventuele plannen om ooit weer mee te doen aan de presidentsverkiezingen: na het uitzitten van zijn celstraf mag Kamerhe, die in 2011 meedeed, zich gedurende 10 jaar niet kandidaat stellen.

Dat zijn positie als chefstaf Kamerhe niet kon beschermen, duidt vermoedelijk niet op een plotselinge behoefte van president Tshisekedi om korte metten te maken met de endemische corruptie in Congo, maar op een zich ontvouwend machtsspel. Kamerhe zette in 2018 zijn presidentiële ambities opzij om Tshisekedi te steunen, die met vertrekkend president Joseph Kabila een deal had gemaakt om hem op te volgen middels vervalste verkiezingen. Kamerhe bemiddelde bij de deal en zou, als bedankje, zelf presidentskandidaat mogen worden, in 2023. Kamerhe’s veroordeling betekent dus dat president Tshisekedi - die opvallend stil is gebleven over het proces tegen zijn hooggeplaatste medewerker - een rivaal kwijt is.

Mislukte projecten

Extra handig voor Tshisekedi is dat hij nu Kamerhe de schuld in de schoenen kan schuiven voor het mislukken van prijzige, presidentiële projecten bij het bouwen van huizen en het aanleggen van infrastructuur. Tshisekedi had de projecten vorig jaar groots aangekondigd. “Iemand moest aan de leeuwen worden gevoerd”, zei Stephanie Wolters, Congo-expert van het Zuid-Afrikaanse Instituut voor Internationale Betrekkingen, in het weekeinde tegen de Financial Times.

De controverse rond de rechtszaak werd verder gevoed door de dood van de oorspronkelijke procesrechter, in mei. Volgens de Congolese politie stierf Raphael Yanyi aan een hartaanval, maar de minister van Justitie houdt Yanyi’s doodsoorzaak op “mes-achtige objecten die in zijn hoofd werden gestoten”. De minister is een moordonderzoek gestart.

Congolezen die zich inzetten tegen de fraude en omkoperij van hun politici, proberen Kamerhe’s veroordeling van de zonnige zijde te bekijken. “Een goed signaal in de strijd tegen corruptie”, is hoe Florimond Muteba, lid van een organisatie die pleit voor transparante overheidsuitgaven, zaterdag tegenover persbureau Reuters reageerde op het vonnis.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234