Zondag 15/12/2019

Democratie

Politicologen: "Besturen met Vlaams Belang? Moet kunnen"

Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken. Beeld belga

In het slot van onze reeks over de toestand van de democratie staat één vraag centraal: is het moreel aanvaardbaar dat rechtse populisten aan de macht komen? Ja, zeggen onze experts. Ook Carl Devos en Dave Sinardet vinden het cordon sanitaire voorbijgestreefd.

"Ik ben nooit tegen het cordon sanitaire geweest, omdat het een transparante maatregel was, om morele redenen", zegt politicoloog Carl Devos (UGent). "Maar ik denk niet dat iemand zo'n cordon vandaag nog zou invoeren." Hij doet deze uitspraak in het slot van onze serie over de democratie. Zijn collega Dave Sinardet (VUB) sluit zich daarbij aan: "Ik denk dat je vandaag niet meer kunt zeggen dat het volkomen moreel verwerpelijk zou zijn om te besturen met Vlaams Belang, dus in principe moet dat kunnen."

Eind de jaren 80, bij de opkomst van het racistische Vlaams Blok, beloofden alle partijvoorzitters dat ze nooit bestuursakkoorden zouden sluiten met die partij. Dat zogenaamde cordon sanitaire is officieus vandaag nog altijd geldig en sluit in de praktijk ook Vlaams Belang, de partij die na het racismeproces van 2004 uit de as van het Vlaams Blok verrees, uit van beleidsdeelname. Moet dat behouden blijven? Of moeten partijen zoals Vlaams Belang en Front National vandaag mee kunnen besturen?

"Ik vind dat rechtse populisten moeten kunnen besturen", zegt politicologe Chantal Mouffe in dat laatste deel van onze democratieserie. "Op voorwaarde dat ze de liberale democratie respecteren. Voor Gouden Dageraad in Griekenland geldt dat niet: dat is een neonazistische partij die niet zou mogen meedoen aan de verkiezingen. Maar het Front National accepteert de rechtsstaat en kun je niet principieel uitsluiten van de macht."

Haar Nederlandse collega Cas Mudde gaat akkoord, en vindt dat ook Vlaams Belang in principe mee moet kunnen besturen. "Maar als coalitiepartner moet je ervoor zorgen dat alles op jouw termen gebeurt."

Wat zeggen de Vlaamse politieke wetenschappers? Socioloog Luc Huyse twijfelt, maar zowel Carl Devos als Dave Sinardet ziet een evolutie. Devos: "Als een partij bereid is om een akkoord te sluiten met Vlaams Belang, en als dat akkoord duidelijk stipuleert dat internationale verdragen, de grondwet en de liberale democratie - dus met respect voor de plaats van de islam - worden gerespecteerd, dan kan Vlaams Belang mee besturen."

Sinardet: "Het Vlaams Blok botste met de essentie van onze democratie, van Vlaams Belang kun je dat niet meer zeggen. Al zijn het nog altijd dezelfde kopstukken die het hoge woord voeren, wat dan weer in hun nadeel spreekt."

'Hebben we nog genoeg conflicten?' Dat is de laatste vraag in onze reeks over de democratie. Het volledige artikel kan u lezen in de pluszone van De Morgen.

Herlees alle afleveringen in het dossier Democratie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234