Zaterdag 01/10/2022

NieuwsGasdreiging

Poetin suggereert dat gas naar het Westen weer gaat stromen, maar niet voor lang

Het ontvangststation van de Russisch-Duitse gaspijpleiding Nord Stream 1 in het Duitse Lubmin.  Beeld Getty Images
Het ontvangststation van de Russisch-Duitse gaspijpleiding Nord Stream 1 in het Duitse Lubmin.Beeld Getty Images

De Europese Commissie presenteert vandaag noodplannen voor het geval dat de Russische gasleveranties volledig opdrogen. Ondertussen lijkt Russisch president Vladimir Poetin te suggereren dat het gas wel weer naar het Westen gaat stromen, maar niet voor lang. En hij presenteert een oplossing: Duitsland zou toch Nord Stream 2 in gebruik kunnen nemen.

Remco Andersen

De Russische president Vladimir Poetin heeft gesuggereerd dat er wel weer gas door Nord Stream 1 gaat stromen, maar dat de gastoevoer daarna ook al snel weer zal worden afgeschakeld. De cruciale Russisch-Duitse gaspijpleiding Nord Stream 1 is sinds 11 juli gesloten voor jaarlijks onderhoud, en zou morgen, 21 juli, weer moeten openen. Duitsland en Europa vrezen dat Rusland de pijpleiding gesloten houdt, wat in Duitsland vrijwel zeker zou leiden tot gastekorten, met mogelijk grote economische en maatschappelijke schade als gevolg.

In de weken voor het geplande onderhoud op 11 juli ging er dagelijks nog 67 miljoen kubieke meter gas door de pijpleiding, slechts 40 procent van het normale volume. Rusland reduceerde de hoeveelheid naar eigen zeggen wegens een ontbrekende turbine, een onderdeel dat zorgt voor de voortstuwing van gas door de pijpleiding. Die turbine was in Canada voor onderhoud en kon wegens sancties niet aan Gazprom teruggegeven worden. Volgens Duitsland zijn deze ‘technische redenen’ een voorwendsel. Sindsdien is de grote vraag: gaat de pijpleiding op 21 juli weer open en zo ja, hoeveel gas komt er dan nog doorheen?

Nieuw technisch probleem

Jawel, het gas gaat weer stromen, maar niet zo hard, lijkt Poetin nu te zeggen. Niet alleen mist Rusland nog altijd die turbine, zei de Russische president dinsdag, eind juli is er wéér een onderdeel toe aan reparatie. “Er zitten daar (in de pijpleiding) twee machines en die pompen samen (ruim) 60 miljoen kubieke meter per dag”, zei Poetin in Teheran, waar hij sprak met zijn Iraanse en Turkse ambtgenoten. “Als er eentje niet terugkomt, dan blijft er 30 miljoen over. Wat heeft dat met Gazprom te maken?”

Daarmee lijkt Poetin te suggereren dat het gas na donderdag weer terugkomt op het niveau van voor het onderhoud, maar dat dit van korte duur is. Eerder zei Gazprom nog dat herstel van de gastransporten door Nord Stream 1 grotendeels afhankelijk is van de terugkeer van de ontbrekende turbine. Die is afgelopen weekend door Canada overgebracht naar Duitsland. Onduidelijk is waar de turbine nu is. Duitsland wil dat het apparaat terugkeert naar Rusland, waar de turbine terug in de pijpleiding geplaatst moet worden. Oekraïne maakt daar hevig bezwaar tegen. Het gasnetwerk is uitgezonderd van het Europese sanctieregime tegen Rusland.

Sinds het gastransport door Nord Stream 1 vorige week maandag stil kwam te liggen, is Duitsland in de ban van dreigende energietekorten. Het Bundesnetzagentur, de Duitse netwerkbeheerder, heeft zeven scenario’s geschetst voor de toekomst. Drie daarvan eindigen in gastekorten komende winter.

Lees ook

‘Het is echt superbelangrijk om deze zomer zo weinig mogelijk gas en elektriciteit te verbruiken’: hier kan u op letten

Ghana ruikt zijn kans met gas: ‘Het is simpel. Europa heeft gas nodig. West-Afrika heeft enorme voorraden’

Recessie

Ook als Nord Stream 1 na donderdag weer voor 40 procent operationeel wordt, is dat niet genoeg om de Duitse gasreserves voldoende te vullen voor de winter. Dan moet de samenleving drastisch besparen, en komt het mogelijk tot rantsoenering van bepaalde industriesectoren. Economen waarschuwen dat een recessie dreigt.

De Europese Commissie (EC) gaat er ondertussen vanuit dat er na donderdag helemaal geen gas meer door Nord Stream 1 komt. De EC bereidt zich voor op een “volledige en plotselinge” stop op alle Russische gasleveringen aan Europa nog voordat de winter invalt, en presenteert woensdag een noodplan waarin gasbesparingen van minimaal 15 procent in de hele EU moeten worden gerealiseerd.

Poetin kwam dinsdag ook met een achterdeurtje, waarmee hij hoopt nieuw leven te blazen in een vermetele discussie die Europa jarenlang verscheurde. “We hebben nog een transportroute gereed: Nord Stream 2", zei de Russische president. “Die kunnen we in gebruik nemen.”

Nord Stream 2 ligt parallel aan Nord Stream 1 onder de Oostzee, 1.234 kilometer van Rusland naar de noord-Duitse kust, en heeft dezelfde capaciteit. De pijpleiding is klaar en gereed voor gebruik, maar na de Russische aanval op Oekraïne besloot Duitsland onder grote druk van de VS om haar niet in gebruik te nemen. Daaraan gingen vele jaren van ruzie vooraf: de VS en Europese bondgenoten waarschuwden Duitsland al langer dat het land zich veel te kwetsbaar maakte door haar afhankelijkheid van Russisch gas.

Doorvoerhaven voor gas

Nord Stream 1 vervoerde vorig jaar bijna 60 miljard kubieke meter gas naar Duitsland, ruim de helft van de totale Duitse jaarlijkse gasconsumptie. Duitsland is voor een derde van al haar gasimporten afhankelijk van Rusland. Voor de oorlog in Oekraïne was dat nog ruim de helft. Duitsland is ook een cruciale doorvoerhaven voor Russisch gas naar andere Europese landen. Bijna 40 procent van al het (Russische, Noorse, Nederlandse en ander) gas dat in Duitsland aankomt, stroomt door naar buurlanden.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234