Maandag 29/11/2021

Plan N-VA snijdt ten minste één overheid weg

null Beeld dm
Beeld dm

"Wordt België 'uitgekleed' dan wel gereduceerd tot een 'sterfhuis'?", schrijft Peter De Roover, chef politiek bij www.doorbraak.be. Hij is erevoorzitter van de Vlaamse Volksbeweging.

Ook vorige week werd een N-VA-week in de media. Was het daarvoor een tijdlang met incidenten allerhande dat die partij voortdurend de koppen haalde, dan ging het eindelijk over inhoud. Zowel het sociaal-economische als het communautaire luik werd uitgebreid uitgebeend en van commentaar voorzien. De uitgesproken sociaal-economische opstelling - met een resoluut besparings- en staatsontvettingsprogramma - lokt de discussie uit hoe sociaal N-VA wel/niet is. Over het confederalismeproject wordt de haalbaarheidskwestie opgeworpen. Het idee van de Brusselkeuze dwingt tot reflectie over de vraag of de hoofdstad een deelstaat is of een stad.

Ten minste één aspect dat weinig of niet aan bod kwam in de veelvuldige analyses, verdient absoluut meer aandacht en het verbaast dat N-VA er niet sterker mee uitpakt. Wordt België 'uitgekleed' dan wel gereduceerd tot een 'sterfhuis'? Dat er na de uitvoering van de plannen van N-VA niet veel meer van dat niveau zou resten, is wel duidelijk. België zou zelfs nog amper een regering overhouden met een roterende voorzitter/huisbewaarder, geen volwaardig parlement en een zeer sterk uitgedund ambtenarenkorps.

Om aan de regionale verzuchtingen tegemoet te komen, is België in het verleden omgevormd tot een federaal land, dat wil zeggen een staat met een volwaardige koepel en daaronder volwaardige deelstaten (weliswaar in de vorm van gewesten én gemeenschappen). Eigenlijk bestond de solution Belge erin de Vlaamsgezinden hun staat te geven zonder die van de Belgischgezinden navenant te ontmantelen.

België werd om een aantal redenen een totaal atypische federale staat, zo atypisch dat mag betwijfeld worden of het wel in die categorie past. De wereld telt ruim 25 federale landen. Gemiddeld telt de bevolkingsrijkste deelstaat 22 procent van het totale inwonersaantal. Dat gaat van Nigeria met 6,5 procent tot Pakistan met 43 procent. Californië telt 12 procent van de bevolking van de Verenigde Staten, in Noordrijn-Westfalen woont 22 procent van de Duitsers. Zelfs als we Vlaanderen beperken tot het gewest, komt het aan 60 procent van de Belgische bevolking en daarmee wereldwijd met straatlengtes voorsprong op de eerste plaats.

Het gaat over meer dan een onschuldig rekenspelletje. Wij zijn als Vlamingen in die zin uniek in de wereld dat wij als enigen twee volwaardige nationale overheden hebben in de vork 6-11 miljoen inwoners. Voor alle andere aardbewoners volstaat in die strook maximaal één bestuursniveau. Zo'n situatie heeft zijn prijs, zowel letterlijk als figuurlijk. We hebben twee volwaardige regeringen, twee parlementen, twee ambtenarenkorpsen en twee wetgevingen. Die zijn bovendien allemaal nauw tegen elkaar aanklevend qua werkingsterrein. Wij zijn als het ware een voetbalclub die twee teams opstelt in dezelfde competitie. Uiteraard leidt dat tot overdreven regelgeving, tot een dure en ondoeltreffende overheidswerking, tot hoge belastingen die in ruil toch een relatief pover kwaliteit opleveren, kortom tot een hoge uitbatingskost.

Het is, zoals gezegd, vreemd dat N-VA er niet nadrukkelijker mee uitpakt dat het model dat ze nu op tafel legt verregaand snoeit in die wildgroei. Op dat vlak zouden we weer aansluiten bij de normaliteit en niet langer de dubieuze eer genieten twee overheden te kennen in die range 6-11 miljoen. Uiteraard kan dat aspect van de Belgische inefficiëntie ook weggewerkt worden door terug te keren naar het unitarisme. Dat werd al eens uitgeprobeerd en bleek om andere redenen geen succes maar een zuiver meerderheidssysteem zonder grendels kan natuurlijk weer op tafel gelegd worden. We wachten in spanning wie het aanbod aan de kiezer doet om het Vlaamse niveau af te schaffen of sterk terug te schroeven. Vandaag is dat een gat in de politieke markt.

De optie om de andere richting uit te gaan om de verstikkende bestuurlijke filevorming van het huidige Belgische systeem weg te werken, ligt alvast op tafel. Wie daar wel wat in ziet, heeft het in twee versies ter beschikking: een centrum-rechtse van N-VA en een uitgesproken rechtse van Vlaams Belang. Wie overheidsefficiëntie koppelt aan een uitgesproken progressieve maatschappelijke opstelling, blijft in de kou staan. Spijtig dat links bij ons de gehechtheid aan de overbelastende combinatie België/Vlaanderen laat primeren op de waarde van de bestuurlijke doeltreffendheid.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234