Zaterdag 24/10/2020

InterviewPhilippe De Backer

Philippe De Backer neemt afscheid van de Wetstraat: ‘Ik kan alleen zeggen dat we dag en nacht gewerkt hebben’

Philippe De Backer (Open Vld): ‘Zeg nooit nooit, kijk maar naar Frank Vandenbroucke.’Beeld Aurélie Geurts

Een politiek afscheid moest anderhalf jaar wachten, om de coronacrisis vanuit de cockpit mee te bestrijden. Nu zegt Philippe De Backer (Open Vld) de Wetstraat en de mondmaskersaga’s definitief vaarwel. ‘Onze overlegcultuur heeft op sommige momenten moeilijkheden gegeven.’

Er vloeiden tranen op de persconferentie, toen Philippe De Backer begin 2019 zei dat hij niet meer aan politiek zou doen. Maar daar is de coronacrisis tussen komen fietsen. De Backer bleef op post als minister en kreeg de leiding van de taskforce Shortages: om de tekorten aan mondmaskers en tests weg te werken. Vorige week liet hij het land achter met een strategische stock van 200 miljoen mondmaskers en een testcapaciteit die binnenkort naar de 60.000 à 70.000 tests per dag zal gaan. 

“Waar ik me wel nog heel veel zorgen om maak is de capaciteit voor de staalafnames”, zegt De Backer. “Huisartsen worden op dit moment al overstelpt. Dus wie gaat dat doen? Je kan daarvoor onder andere stagiairs verpleegkunde inschakelen. Maar de organisatie van de staalafname is een bevoegdheid van de deelstaten. Ik heb hen in mei en juni gevraagd om daar plannen voor te maken.” 

Lees ook: Te weinig personeel om coronatests af te nemen: ‘Dat lukt gewoon niet’

De staatsstructuur maakt het moeilijk om corona te bestrijden. Is dat de les van deze crisis?  

“Wel, er wordt nu veel gekeken naar de staatsstructuur van ons land, maar daaronder zit er ook nog een heel systeem van overlegcultuur. Dat heeft op sommige momenten ook moeilijkheden gegeven.

“Het voorstel om niet enkel artsen stalen te laten afnemen was er al in mei. Maar dan hebben veel artsenkoepels geprotesteerd, omdat het om een medische handeling gaat. Als ook niet-artsen die zouden mogen uitvoeren, werd hun beroep zogezegd uitgehold. Dat soort corporatisme zit er diep in, daar moeten we toch eens over nadenken. Als je in crisissituaties snel beslissingen wil nemen, is dat nefast.”

Terug naar het begin. U kwam aan het hoofd van een taskforce omdat de mondmaskeraankopen in de soep liepen. Uw collega Maggie De Block had ook de strategische stock laten vernietigen. 

“Bij dat laatste was ik niet betrokken. Ik ben pas eind maart aangetreden, dan pas is de taskforce uit de startblokken geschoten.

“Ten eerste moet je weten dat de overheid normaal gezien geen maskers bestelt. Ziekenhuizen of rusthuizen doen dat apart. Maar omdat de tekorten zo groot waren, nam de overheid die verantwoordelijkheid op zich. De overheid heeft dan openbare aanbestedingen uitgeschreven, waar traders op intekenden die via hun contacten aan maskers zouden kunnen geraken. De problemen die er in het begin waren met leveringen die er niet doorkwamen of van slechte kwaliteit, werden veroorzaakt door die procedure.” 

U moest zelf in de kamer gaan uitleggen dat drie miljoen maskers totaal waardeloos waren. 

“Dat was dus een bestelling van voor de taskforce. Voor de taskforce begon, werd er enkel gecheckt op certificaten, maar de certificaten op die bestelling waren vervalst. Toen die lading in België aankwam, hebben we ze ook afgekeurd. 

“Daarom hebben we dus een nieuwe procedure ingevoerd om er zeker van te zijn dat maskers van goede kwaliteit waren. Ik wilde niet meer met traders werken, maar rechtstreeks met de producenten en kwaliteitscontroles in de productielanden laten uitvoeren. Dat proces is redelijk snel in gang gezet en heeft na enkele weken rust gebracht. In de laatste weken van maart konden we op die manier al miljoenen goede mondmaskers op de markt zetten.”  

De Backer: 'Ik maak me veel zorgen om de capaciteit voor de staalafnames.'Beeld Aurélie Geurts

Als u uzelf punten zou geven voor crisisaanpak, hoeveel scoort u? 

“Dat is moeilijk. Ik kan alleen zeggen dat we dag en nacht gewerkt hebben en ik ben wel trots op de resultaten van die taskforce. We hebben beschermingsmateriaal kunnen leveren aan de zorgverleners en we hebben de testcapaciteit kunnen opbouwen.”

Wat vond u van de regering-Wilmès? 

“Er was natuurlijk een heel specifieke context. Ondanks het feit dat de regering de steun had in het parlement was iedereen oppositie. Dat heeft gewogen op de communicatie en op de parlementaire debatten, waardoor de indruk werd gewekt dat de crisis niet goed werd aangepakt. Nu zit je met een nieuwe regering met volheid van bevoegdheden. Zij zitten dus veel steviger in het zadel.” 

De stijl van communiceren is meteen ook anders. Meer rechttoe rechtaan? 

“Ik heb op de laatste Veiligheidsraad ook gezegd: communiceer nu eens gewoon de essentiële dingen. Afstand houden, geen grote feesten. Je moet simpele boodschappen brengen, die iedereen kan verstaan. In Engeland hebben ze de rule of six voor sociale contacten. Nu hebben wij de rule of four. Dat zijn simpele regels, die mensen hopelijk zullen respecteren.” 

Met de nieuwe regering bent u geen minister meer. Wat heeft u eigenlijk een jaar geleden over de drempel getrokken om de politiek te verlaten? Hield Gwendolyn Rutten u te lang in spanning voor de plaats van federale lijsttrekker in Antwerpen? 

“Dat is echt een heel persoonlijke beslissing geweest na de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen in Antwerpen en met de voorbereiding voor de verkiezingen van mei 2019. Ik ben twintig jaar met politiek bezig geweest. Maar ik vroeg me af wat ik de komende tien jaar zou gaan doen en het antwoord lag niet bij de politiek. 

“Ik heb met die taskforce een stevige kmo uit de grond gestampt met honderd mensen. Laat mij dat soort dingen maar doen, maar dan in de privé. Ik ga eerst wat boeken lezen, tijd met familie doorbrengen. Maar je ziet ook dat Frank Vandenbroucke opnieuw minister is, dus eigenlijk weet je het nooit.” (lacht). 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234