Donderdag 20/06/2019

Politiek

Partij Van De Afpersing? ‘Pure laster’, zegt boegbeeld Raoul Hedebouw

Raoul Hedebouw leidt de twaalf PVDA-PTB-verkozenen rond in de Kamer. Beeld Photo News

De PVDA ligt onder vuur. Ze zou rebelse leden afdreigen, iets wat de radicaal linkse partij met klem ontkent. De beschuldigingen komen op een moment dat de partij in Wallonië nog meepraat over een nieuwe regering. ‘Dit blijft hangen, het komt precies uit Kuifje in Rusland.’

Er heersen strikte regels. Geëngageerde militanten wordt gevraagd hun belastinguittreksels voor te leggen. Liggen hun inkomsten hoger dan de ‘reële noden’ van het gezin volgens de berekeningen van de partij, dan moet het surplus doorgestort worden aan de partijkas. 

Er heerst angst. Militanten die zich afzetten tegen de orders van de partij worden bedreigd met de woorden “we kennen Polen die jullie pijn kunnen doen”. 

Er heerst controle. De sociale media van partijleden worden nauwlettend in de gaten gehouden, en wie buiten de lijntjes kleurt, wordt daarop aangesproken. 

De beschuldigingen die freelance journalist Patrick Lefèbvre zondag uitte in het RTL-debatprogramma C’est pas tous les jours dimanche zijn fors. Hij sprak naar eigen zeggen met een reeks militanten en ex-miltanten van de PTB (de Franstalige tak van de PVDA) om tot zijn bevindingen te komen. Negen van hen bevestigden dat ze hun inkomen moesten aangeven. 

‘Onaanvaardbare leugens’

Een koppel met één kind verdiende samen 3.000 euro. Aangezien volgens de partij 2.100 euro voldoende moet zijn in hun situatie, werd hen gevraagd het overschot aan de partij over te maken. Het koppel zegde zijn lidmaatschap vervolgens op.

Raoul Hedebouw, de Franstalige woordvoerder van de partij, reageert furieus en doet de beweringen af als onaanvaardbare leugens. De aantijgingen kunnen volgens hem niet los gezien worden van het gesprek dat dinsdag op de agenda staat. Dan mag de PTB op de koffie bij Elio Di Rupo en Paul Magnette tijdens de tweede gespreksronde voor de Waalse regeringsvorming.

“Het establishment is bang voor de doorbraak van de PVDA”, meent Hedebouw. “Als de inhoudelijke argumenten uitgeput zijn, blijft enkel het manoeuvre van een uit de lucht gegrepen lastercampagne over.”

Dat leden bedreigd worden, doet de partij af als lachwekkend. Maar het klopt wel degelijk dat militanten gevraagd wordt een deel van hun loon af te staan aan de partij als dat boven een bepaald richtinkomen uitstijgt. Dat is volgens de PVDA op vrijwillige basis. Ook zou de partij nooit vragen om belastinguittreksels of loonbrieven voor te leggen, luidt het. 

Militanten

Bovendien verstaat de PTB een heel specifiek stukje leden onder de term ‘militanten’. Lid worden zonder veel andere engagementen te tonen dan opdagen op de nieuwjaarsreceptie van de partij, kan voor 20 euro per jaar. Wie lid wordt van een ‘basisgroep’, een onderafdeling van de partij, betaalt 5 euro per maand of 60 euro per jaar. 

De derde categorie PVDA’ers zijn de militanten. Dat zijn de partijleden die een groot politiek engagement aangaan, ook wel de kaderleden genoemd. Het gaat bijvoorbeeld over de provinciale verantwoordelijken van de partij en de 45-tal leden van de nationale raad. Van hen wordt wél verwacht dat ze de partijkas behoorlijk spijzen.

De partij hanteert daarvoor richtbedragen. Voor een alleenstaande zonder kinderen is dat 1.755 euro netto, een bedrag dat volgens de partij dicht in de buurt komt van het mediane voltijdse loon. Heeft de militant kinderen ten laste, dan stijgt dat bedrag. Wie minder verdient, is vrijgesteld van de extra bijdragen boven op het lidgeld.

Mandatarissen zijn nog een geval apart. Volksvertegenwoordigers staan het gros van hun wedde aan de partij af. Van lokale mandatarissen wordt verwacht dat ze hun zitgeld voor gemeente- en provincieraden volledig afstaan aan de partij. Logisch, meent Hedebouw. “Wie zich bij de PVDA aansluit, doet dat niet om zich te verrijken.” 

Sociale druk

Pascal Delwit, politicoloog aan de Université libre de Bruxelles en auteur van PTB, nouvelle gauche, vieille recette, is bekend met die principes. “Ik weet pertinent zeker dat de druk ook bij de gewone leden heel hoog is om meer af te dragen dan het lage lidgeld. Het is jarenlang de bron van inkomsten van de partij geweest: tot voor 2014 had ze geen verkozenen in de Kamer en dus geen recht op partijfinanciering.” 

Tijdens de voorbije campagne deed de PVDA overigens een oproep bij haar brede ledenbestand om de partij te steunen: er werd via crowdfunding 300.000 euro opgehaald.

“De vraag is of het straks echt nog nodig zal zijn om de mensen zo af te persen, als ik het zo mag noemen”, zegt RTBF-journalist Alain Gerlache. Hoeveel PVDA/PTB straks zal ontvangen voor haar twaalfkoppige fractie in de Kamer is nog niet duidelijk. Maar dat dat weinig zal uitmaken voor de werking van de partij is dat wel, zegt woordvoerder Ivo Flachet. “We hebben daar nog niet over gesproken, maar het principe van de afdrachten is een belangrijk principe voor ons.”

Imagoschade

Of de politieke weerslag van de aantijgingen in deze fragiele post-verkiezingsperiode groot is, betwijfelt Gerlache. “De kans dat de PS de PTB aan boord zou halen, was sowieso al heel klein. Ik zie ook totaal niet waarom de PTB zelf zou willen regeren. Ze heeft er niets bij te winnen, denk ik.” 

Maar dat de partij op zijn minst imagoschade oploopt, is volgens Gerlache wel zeker. “Het bevestigt het beeld dat mensen sowieso al hadden van de partij: dat ze niet transparant en ondemocratisch is. Wees maar zeker dat het verhaal van die 3.000 euro blijft hangen. Het komt net recht uit Kuifje in Rusland.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden