Zaterdag 04/04/2020

Arbeidsmarkt

Overleg rond vacatureplan van Michel start onder slecht gesternte

De federale regering en de minister-presidenten van de gewesten. Samen sterk voor werk?Beeld BELGA

Het 'vacatureplan' van premier Charles Michel (MR) voor het invullen van de openstaande vacatures is "te vaag" en "komt te laat". Bij aanvang van het overlegcomité dat Michel met de gewesten organiseert, klinkt vooral kritiek.

Het mantra van de premier, jobs, jobs, jobs, is inmiddels stevig ingeburgerd. Alleen is de krapte op de arbeidsmarkt een hardnekkig probleem. Als ons land tegen 2020 een werkzaamheidsgraad van 73 procent wil halen, zoals Europa voorschrijft, dan moet er een stevig tandje bijgestoken worden. Vorig jaar bleven we steken op 68,5 procent.

En dus stelde Michel een federaal 'vacatureplan' op, dat de openstaande vacatures moet helpen invullen. Michel rekent daarbij ook op de gewesten, en wil nauwere samenwerking met Vlaanderen, Wallonië en Brussel om de kloof te dichten. In zijn nota focust de premier op een rist aanbevelingen om het probleem aan te pakken. Centraal staan onderwijs, opleidingen en stages, samenwerkingen met het bedrijfsleven en de arbeidsbemiddelingsdiensten.

Vacatureplan van Michel

- Het onderwijs beter bij het beroepsleven doen aansluiten, onder meer via stages.

- Ondernemingen aanmoedigen tot gerichte stages en opleidingen op de werkvloer.

- Een (tijdelijke) fiscale aanmoediging voor opleidingen voor een knelpuntberoep.

- Een betere rol voor de arbeidsbemiddelingsdiensten inzake activering van werkzoekenden.

Eigen plannen

Zijn arbeidsdeal blijft evenwel steken in vage voorstellen en opsommingen van wat er al is, klinkt het aan Vlaamse zijde. Zowel Vlaams minister van Werk, Philippe Muyters als minister-president Geert Bourgeois – beiden N-VA – toonden zich al weinig enthousiast over de werknota van de premier.

Muyters wil zelf een aantal zaken op tafel leggen die federale bevoegdheden zijn. Zo wil de Vlaamse minister van Werk dat ontslagen werknemers zich sneller moeten inschrijven bij de VDAB. Nu is dat pas na de opzegtermijn. Ook stages in bedrijven zouden niet fiscaal afgestraft mogen worden, nu verliezen sommigen een deel van hun uitkering. Ook de wet-Renault, die in het leven is geroepen bij een collectief ontslag, kan beter. Nu grijpen mensen die snel een nieuwe job vinden naast de zogeheten 'gouden handdruk'. Zij worden als het ware gestraft en daardoor zijn sommigen minder geneigd om snel een nieuwe baan aan te pakken. Het zijn maar enkele van de voorstellen.

Maar ook coalitiepartner Open Vld toonde zich al schamper. Egbert Lachaert vreest dat het too little, too late is. "De startnota wordt begraven in werkgroepen, die dan op het einde van de legislatuur met voorstellen zullen komen? Tegelijkertijd blijven heilige huisjes onbespreekbaar. Dat klopt niet, ik blijf op mijn honger", zegt Lachaert. 

CD&V-vicepremier Kris Peeters zegt dat het "geen enkele zin heeft" om elkaar de zwartepiet door te schuiven. "Met 'kijk eens hoe goed wij het al gedaan hebben en nu moet de andere het doen' geraken we niet veel verder. We moeten dit samen aanpakken." 

Heilige huisjes

Met die heilige huisjes bedoelt het liberale Kamerlid onder meer de werkloosheidsuitkeringen. Die zijn nu wel degressief, maar wel onbeperkt in tijd. Ook de deur van het brugpensioen die nog steeds op een kier staat, moet dicht. Alleen is zoiets politiek onhaalbaar. Ook zaken als de loonpiramide, waarbij oudere werknemers te duur worden door hun anciënniteit, aanpakken is een no-gozone voor de sociale partners die mee in bad moeten worden getrokken.

"Toch zit de echte winst net in dergelijke zaken", stelt arbeidsmarktdeskundige Jan Denys. "We kampen met zeer veel langdurige werkloosheid, en de uitstroom vanuit die werkloosheid naar de arbeidsmarkt is veel te laag in vergelijking met andere landen." Denys: "Onze werkzaamheidsgraad is te laag, en in de Europese ranglijsten zakken we zelfs verder weg. Er is een groot pakket aan arbeidsreserve nochtans, en dat zijn de werklozen en de inactieven."

Denys en Lachaert ergeren zich evenwel aan de Vlaamse zelfgenoegzaamheid die Muyters en Bourgeois etaleren. "In vergelijking met Brussel en Wallonië doen we het inderdaad niet slecht, maar op Europees niveau zijn we ook maar een middelmatige speler op het vlak van werkzaamheidsgraad", schampert Denys. "Men doet uitschijnen alsof we hier klaar zijn, maar dat is helemaal niet zo."

De plannen van Michel, om in te zetten op een betere omkadering tussen werkgevers en onderwijs, of een fiscale stimulans voor een opleiding naar een knelpuntberoep zijn volgens hem allemaal stapjes in de goede richting. "Echt grote nieuwe dingen zal je niet meer kunnen uitvinden, maar de bestaande maatregelen kun je verfijnen, evalueren en verbeteren waar mogelijk. Daarmee win je enkele procentpunten."

Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder van het VBO:  "We hebben al vaker gezegd dat men niet mag stoppen met hervormen: de legislatuur duurt nog een jaar! Er bestaat ook geen alleenzaligmakende maatregel die de brand op onze arbeidsmarkt kan blussen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234