Donderdag 17/10/2019

Verkiezingen

Operatie schadebeperking in Antwerpen voor de socialisten

Het verkiezingsbilan van sp.a-voorzitter John Crombez oogt belabberd. Beeld BELGA

Nu sp.a de sjerp kwijt is in Oostende, oogt de verkiezingsbalans van voorzitter John Crombez nog dramatischer. Kan een bestuursdeelname van de socialisten in Antwerpen zijn blazoen nog oppoetsen? 

Drie belangrijke sjerpen zijn de socialisten kwijt intussen: in Brugge ging Renaat Landuyt onderuit, in Gent borg Rudy Coddens zijn ambities op en woensdag moest ook Oostende eraan geloven.

Exit Vande Lanotte 

Groen-kopman Wouter De Vriendt praat er verder met de Open Vld van Bart Tommelein om een coalitie met N-VA en CD&V op de been te brengen. Een exit voor zetelend burgemeester Johan Vande Lanotte komt erg nabij, ook al is zijn partij de grootste in Oostende.

De balans van voorzitter John Crombez oogt zo nog slechter dan de tegenvallende resultaten op verkiezingsavond lieten uitschijnen. Toch hebben de socialisten zich bij de coalitieonderhandelingen al verzekerd van een plaatsje in het bestuur in zeven van de dertien centrumsteden. Met Gent erbij worden dat er acht. En het is nog mogelijk dat Antwerpen daar nog bijkomt.

Handen vuil maken

De Antwerpse sp.a-top ging gisteren langs bij Bart De Wever voor een verkennend gesprek over de coalitie. De socialisten waren de derde in rij, na Open Vld en CD&V. Vandaag volgt nog Groen. Het gesprek duurde drieënhalf uur. 

Wat zijn de kansen voor sp.a? “Iedereen kijkt momenteel naar Groen”, zegt politoloog Dave Sinardet (VUB). “Maar dan lijkt het me meer waarschijnlijk dat socialisten mee in de coalitie stappen.” 

Ook net voor de verkiezingen gingen er binnen de Antwerpse meerderheid stemmen op om met de sp.a in zee te gaan, mocht de coalitie te krap worden. De socialisten zijn pragmatischer dan de groenen, klonk het toen. Ze hebben ervaring, kunnen compromissen sluiten en zijn bereid de handen vuil te maken. Groen is een stuk groter en zal meer op haar principes staan, was de analyse.

“Wat de partijtop beslist, zal zonder aarzelen worden gesteund worden door de leden”, zegt ook Sinardet. “Bij Groen ligt dat wel anders. Zelfs het kartel met Samen werd maar moeizaam goedgekeurd, wat met een bestuursakkoord met N-VA?” 

Uit het stadhuis

De socialisten werden na decennialang besturen uit het stadhuis gekieperd in 2012. Door opnieuw deel te nemen aan de macht, kan dat trauma al deels weggespoeld worden.  Tegelijk reiken de tentakels van de partij nog steeds tot diep in de administratie. Reden te meer om weer mee aan de knoppen te zitten en die machtsbasis te verstevigen. 

De Gazet van Antwerpen voerde gisteren enkele anonieme sp.a-bronnen op waaruit moest blijken dat de partij warm loopt om weer mee te besturen. Antwerps sp.a’ster en Kamerlid Maya Detiège roept op samen met Groen een progressief front te vormen, om zo een doorbraak te forceren. 

Maar de Antwerpse partijtop staat fors op de rem. “Het gesprek met De Wever was correct en inhoudelijk”, vertelt lijsttrekker Jinnih Beels. “Het duurde zo lang omdat er zo veel verschilpunten zijn, alleen al op vlak van wonen, sociaal beleid en samenleven.”

Samen met N-VA besturen is niet aan de orde, klinkt het. Het is al zeker niet verstandig nu hoog van de toren te blazen. “De Wever is nu aan zet, we moeten bescheiden zijn en niet de begeerlijke bruid spelen”, zegt Beels. De socialisten weten maar al te goed dat De Wever andere opties heeft. 

Zweedse coalitie

De burgemeester bestudeert drie pistes. Een verderzetting van de huidige Zweedse coalitie lijkt op dit ogenblik nog altijd de meeste kans te maken. Probleem blijft dat die meerderheid maar één zetel op overschot heeft.

Daarom bekijkt De Wever of er ook een meerderheid met Groen mogelijk is. Een derde optie is een bestuursploeg met sp.a. Dat hij ook voor de socialisten ruim de tijd maakt, wijst erop dat hij geen van de pistes zomaar van tafel veegt.

Maar dan blijft de vaststelling dat de socialisten zowat de erfvijand zijn voor N-VA. Zelfs al zijn er inhoudelijk akkoorden te sluiten, dan nog moet De Wever aan zijn achterban verkopen dat hij in zee gaat met de partij die hij jarenlang heeft verketterd. Een bijkomend argument: de afgelopen zes jaar heeft de N-VA er een strijdpunt van gemaakt om de macht van de socialisten in de administratie en elders te beknotten. Waarom zou je ze dan opnieuw binnenlaten om hun positie weer in te nemen? Een Antwerpse coalitie met N-VA en sp.a is nu allerminst evident. 

Ook Crombez beseft dat. Niet alleen inhoudelijk is het water erg diep, de risico’s om nu vol voor een bestuursdeelname te solliciteren zijn veel te groot. Als De Wever hen alsnog opzijschuift, is dat weer een klap. En valt er weinig blazoen op te poetsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234