Woensdag 23/10/2019

Antwerpen

Op zoek naar de joodse kiezer in Antwerpen: "Een jood bij CD&V? Toch een beetje vreemd"

Beeld Wouter Van Vooren

Met de komst van rabbijn Aaron Malinsky mengt uitgerekend CD&V zich in de strijd om de Joodse stem in Antwerpen. In de Diamantwijk liggen ze voorlopig niet wakker van het politieke gehengel. “Ach, die Joodse stem bestaat helemaal niet.”

“Ze noemen het weleens het Jeruzalem van het Noorden”, zegt Eliza* trots over de Diamantwijk, het hart van de Joodse gemeenschap in Antwerpen. Met naam en toenaam wordt ze liever niet vermeld, zeker als ze merkt dat het politieke stemmengeronsel in ’t Stad de hoofdfocus van dit stuk is. 

Geen enkele Joodse voorbijganger wil dat overigens. “Joden vermijden conflicten”, dixit burgemeester De Wever in een interview met De Zondag (18/03), een zin die toen gevolgd werd door: “Dat is het verschil met moslims.”

Neen, ze trappen in de Diamantwijk liever niet op politieke tenen, en wat zouden ze ook? Het gevlei komt tegenwoordig van alle kanten. Zowel de N-VA als de Open Vld hadden hun sterke relatie met de Joodse gemeenschap al in de verf gezet met respectievelijk 'complimenten' van De Wever (N-VA) en oproepen van Jean-Jacques De Gucht en Philippe De Bakker (allebei Open Vld) tegen antisemitisme. 

Nu neemt ook CD&V de Joodse kiezer in het vizier, door de populaire theoloog Aaron Malinsky, rabbijn van opleiding, aan zich te binden. Welke rol hij zal vertolken bij de komende gemeenteraadsverkiezingen is nog niet duidelijk.

Gesloten rangen

“Een Jood bij een katholieke partij? Dat vind ik toch een beetje vreemd”, zegt de uitbater van een Joodse bakkerij. Hij had het nieuws niet verwacht, maar hij begrijpt het wel. 

De open visie die Malinsky verkondigt – eerder een modern-orthodoxe jood en een grote voorstander van de interreligieuze dialoog –, sluit perfect aan bij de campagne van de christendemocraten. 

CD&V miste bovendien een Joods uithangbord, in tegenstelling tot Open Vld (Claude Marinower) en N-VA (André Gantman). “Iemand in de rangen hebben die onze gemeenschap goed kent, is altijd een pluspunt.”

Het valt niet te ontkennen dat Malinsky in die vrij gesloten rangen een prominente figuur is. Maar of hij het verhoopte Joodse stemmenkanon zal blijken? Met zijn uitspraken over homoseksualiteit in De afspraak sloeg hij in 2016 “toch maar een mal figuur”, zegt iemand. 

Aaron Malinsky.

Iemand anders verwijt hem te vaak "de plezanterik uit te hangen op televisie”. Zijn ideeën over een open houding vallen dan weer goed, aldus Eliza. “Ook bij de chassidische joden.” 

De vestimentair opvallende, conservatieve strekking, die momenteel de helft van de Antwerpse Joden vertegenwoordigt, lijkt het isolement nochtans te koesteren. “Ik stem wel in oktober”, veel verder komen we bij hen niet.

Volgens politicologen als Dave Sinardet (VUB) zou de Joodse stem weleens cruciaal kunnen zijn in de verkiezingen. Met ongeveer 30.000 zijn ze in Antwerpen, zo'n 6 procent van de totale bevolking. Zeker voor kleinere partijen als CD&V of Open Vld kunnen een aantal twijfelende kiezers het belangrijke verschil maken tussen een zetel meer of minder. 

“Ik zie het verschil eerlijk gezegd niet met andere kiezers, dat is toch gewoon politiek”, zegt Eli* een beetje geërgerd. “In de pers lijkt het soms alsof we in één groot blok naar de stembus trekken. Dé Joodse stem? Ach, die bestaat helemaal niet.”

Hot in Joodse kringen

Toch valt het op dat de politici in hun hengelen naar Joodse stemmen vooral binnen de krijtlijnen van de gemeenschap blijven. Malinsky heeft het bijvoorbeeld in De Morgen vooral over de soepele houding van CD&V tegenover onverdoofd slachten en de besnijdenis. 

Ook het probleem van het antisemitisme – uit cijfers van het antidiscriminatiecentrum Unia blijkt een verdubbeling van het aantal meldingen van antisemitische feiten in 2016 – geldt als een gevoelige snaar die politici graag betokkelen.

Maar creëren de partijen op die manier geen perceptie van ‘Joden die enkel stemmen op Joden', of toch voor thema’s die de Joden aanbelangen? En zetten ze op die manier het isolement van de gemeenschap niet net kracht bij? 

“Inderdaad”, zucht Eliza. “Maar het is echt niet zo dat het mobiliteitsbeleid ons niet interesseert. Alleen zijn de topics die u aanhaalt natuurlijk hot in Joodse kringen." 

In de bakkerij wordt dat niet ontkend. “Ik hecht er veel belang aan dat ik veilig met mijn keppeltje op straat kan lopen, bij veel Joden heerst daarvoor een zekere angst.”

Vanuit die optiek probeert burgemeester De Wever de Antwerpse Joden duidelijk in de watten te leggen. Het is geen geheim dat de para’s in de Diamantwijk talrijker zijn dan elders. “De Wever staat op een goed blaadje bij veel van mijn klanten, dat is een feit”, zegt de bakker. Beloftes wegen nu eenmaal niet op tegen beleid.

*: dit is een schuilnaam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234