Woensdag 03/06/2020

Interview

Op Hemelvaart richting kust? Gouverneur Decaluwé raadt het af: ‘Wie zomer wil redden, blijft morgen weg’

Carl Decaluwé snapt dat u snakt naar wat zeelucht. Toch ziet hij u niet graag komen. Nóg niet.Beeld Florian Van Eenoo Photo News

Hemelvaart bij 25 graden op het strand? De West-Vlaamse gouverneur Carl Decaluwé raadt het u af. ‘Voor wie zijn zomer aan zee wil redden, heb ik maar één advies: blijf er morgen weg. Ik zit zelf ook te popelen om er eens uit te zijn. Maar als iedereen nu naar de kust komt, zitten we straks diep in de shit.’ Dat mag u letterlijk nemen. ‘Het sanitair, de toiletten, ik zeg het u: dat wordt de grote uitdaging.’

Dat het deugd gedaan heeft, zegt Carl Decaluwé (59). “Gisteren heb ik mijn kleinzoon voor de eerste keer in twee maanden weer eens goed vastgepakt en hem een dikke zoen gegeven.”

Als lieve losse opa, zo kent u hem niet, de gouverneur van West-Vlaanderen. U kent hem als de sheriff van de kust, de man die u voor uw eigen bestwil graag nog even de toegang tot de zeedijk zou versperren. Niet omdat hij u iets misgunt, maar omdat in tijden van corona andere wetten gelden. “A la guerre comme à la guerre. Ik bepaal de regels niet. Ik pas ze toe en ik handhaaf ze. Het is niet het moment om buiten de lijntjes te kleuren. Om in oorlogsjargon te blijven: ik voel me de kolonel van de kust. De generaals, die zitten in Brussel.”

Het wordt een zomerse Hemelvaart. Mensen mogen hun kot weer uit. Verwacht u een rush op het strand?

“Ik hou mijn hart vast. Ik vraag niet liever dan dat iedereen weer naar de kust kan. Maar als we nu plots alle remmen losgooien, zitten we over twee weken weer volop in de miserie. De mensen zitten te popelen om naar hier te komen. Ik begrijp dat perfect. Ik ken dat gevoel. Ik heb zelf een tweede verblijf - niet bij ons aan de kust maar in Portugal, en ik kan er vandaag ook niet naartoe. Bon, ik verneem nu dat zowel minister-president Jan Jambon als premier Sophie Wilmès de volgende dagen gaat bekijken of ze het verbod op tweedeverblijvers sneller kunnen opheffen dan 8 juni. Wat zij beslissen, zal ik doen naleven. Maar ik ken de getallen. Op topdagen lopen er ongeveer 750.000 mensen rond aan de kust. Op het strand, op de dijk, in de winkelstraten, op de balkons, noem maar op. Neem je de social distancing in acht, dan moet je dat beperken tot de helft, tot 380.000 mensen. Daar kom je snel aan als je even de teugels viert.”

Maak eens de rekening.

“Je kunt die 750.000 mensen opdelen in vier groepen. Grosso modo heb je 220.000 vaste inwoners, 200.000 tweedeverblijvers, 130.000 overnachters en 200.000 dagjestoeristen. Als daar morgen zelfs maar een fractie van naar de kust komt, hoe ga je dat dan regelen? Want er is geen café of geen restaurant open. Waar gaan al die mensen dan naar het toilet? Als er plots 200.000 tweedeverblijvers verhuizen, is dat een probleem. Want die mensen gaan niet binnenblijven op hun appartement.”

Die gaan al heel content zijn dat ze eindelijk weer eens op hun balkon zitten, al dan niet met zicht op zee. En dat ze eens de dijk op kunnen. Mag het?

“Het is die mensen gegund, maar neem nu de dijk van Oostende. Op hoogdagen loopt daar 60.000 man door elkaar. Pas er de afstandsregels toe en je komt nog aan 10.000 mensen. Dat is niéts als iedereen welkom is. Ik versta Jean-Marie Dedecker maar al te goed. De tweedeverblijver is dé grootste werkgever van Middelkerke. Maar als al die tweedeverblijvers nu afkomen, dan verdrievoudigt plots het inwonersaantal van zijn gemeente. En ook Dedecker wil geen tweede golf van het virus op zijn geweten hebben, toch? Wel, ik ook niet.”

Met Pasen kon u nog zeggen: al wie het waagt om naar de zee te komen, hou ik tegen en stuur ik terug met een boete. Dat kunt u nu niet meer. Veel is intussen toegelaten: mensen bezoeken, samen sporten, een uitstap naar een museum of een wandeling.

“Het verschil tussen een essentiële en een niet-essentiële verplaatsing is in de praktijk weggevallen, dat klopt. We kunnen dus de toevloed alleen nog ontraden en managen op het moment zelf. Die toevloed tegenhouden, met de politie die onderweg controleert, dat gaan we niet meer doen. Maar de mensen moeten zelf wel weten wat ze willen. Willen we nog een min of meer normale zomer aan de kust, zelfs met minder volk dan anders, dan moet het aantal besmettingen, ziekenhuisopnames en overlijdens nog een maand blijven dalen, liefst tot nul. Wie zijn zomer aan zee wil redden, blijft de volgende dagen en weken dus best thuis. Of in zijn eigen omgeving.”

Makkelijk gezegd als die omgeving als een lelijk keurslijf aanvoelt. Dan snak je naar zeelucht.

“Dat versta ik. Maar zelf ben ik weken aan een stuk gaan wandelen op het industrieterrein van Kortrijk-Heule. Ook niet bepaald een gezellig decor. Alleen vond ik dat het ik niet kon maken om van thuis eerst de auto te nemen naar een plek waar het groener wandelen was. En voor u denkt dat ik de enige gouverneur ben die bezorgd is om een rush op zijn provincie: mijn collega's in Namen en Luxemburg delen dezelfde bezorgdheid. Je hebt daar hele campings en parken vol chalets die eigendom zijn van Nederlanders. Laat je die plots toe, dan gaat de bevolking in zo'n Waals dorp niet maal twee of drie maar ineens maal vijf of tien. En het zijn wij, de gouverneurs, die de eindverantwoordelijkheid dragen.”

De zee is Belgisch, het strand is Vlaams en de dijk behoort aan de gemeente toe, maar in tijden als deze bent u als gouverneur bevoegd voor álles. Vergis ik mij als ik denk dat u dat wel oké vindt zo?

“Ik zal het anders uitdrukken: eenheid van commando, dat ligt mij wel. Ik beslis graag alleen. Pas op, ik luister veel en graag. Maar eens de beslissing is genomen, zijn de uitvoering en de handhaving ervan wel aan mij besteed. Ik ben niet bang om de knoop door te hakken. Desnoods tegen de geijkte procedures in, zoals na de botsing tussen de gastanker Flaminia en het Nederlandse vrachtschip de Flinterstar. Ik heb toen prompt het Zwin afgesloten. Dat kwam mij op kritiek te staan. Maar ik heb toen gezegd: 'Mij goed, volgende keer zal ik de procedures respecteren, als het dan ook oké is dat er olie in het Zwin stroomt.' Ik bedoel maar: in crisissituaties - zoals we die ook nu beleven - is grijs meestal de slechtste optie. Voor mij is het zwart of wit. Alles daartussenin, dat werkt niet in zulke omstandigheden.”

U bent altijd al een bijter geweest, ook in uw vorig leven als CD&V-parlementslid en mediaspecialist. U werkte de voormalige CEO van de VRT Tony Mary - 'Tony Merrie', zoals u hem steevast noemde - zo op de zenuwen dat hij u achteraf een 'schoft' heeft genoemd die 'hitleriaanse praktijken' toepaste.

“Dat was toen. Ik heb daar nooit op gereageerd. Ik kon hard zijn, ja, maar in de politiek streef je altijd naar een compromis. Als gouverneur heb je gezworen dat je de wet zult doen naleven. Zwart op wit. Maar mijn verleden komt van pas als je tien eigenzinnige kustburgemeesters op dezelfde lijn wilt krijgen. Ik kan u zeggen: Leopold Lippens van Knokke, Marc Vanden Bussche van Koksijde, Bart Tommelein van Oostende of Jean-Marie Dedecker van Middelkerke, dat zijn geen simpele jongens.”

Dedecker heette zijn tweedeverblijvers al welkom. U mocht op uw hoofd gaan staan, zei hij.

“En toch heeft hij ingestemd met het akkoord voor de hele kust. Niet omdat hij het daar van harte mee eens is, maar omdat hij solidair wil zijn met de anderen, zegt hij. Voor mij is dat het enige wat telt.”

U wordt weleens de sheriff van het Westen genoemd.

“(lachje) Door uw krant, ja.”

Herkent u zich daarin? Uw vrouw wel, zei ze.

“Ik kan er niet tegen dat mensen eerst hun woord geven en nadien terugkrabbelen. Dan durf ik weleens de sheriff spelen, dat is waar. Maar wat betekent dat? Ik moet daar eens om lachen, als mensen zeggen dat we hier zo stilaan in een politiestaat leven. We zijn hier veel milder dan men denkt. Steek eens de Franse grens over: dán pas zul je weten hoe dat voelt, een politiestaat. Ik heb vrienden in Parijs: o wee als die hun flat uitkwamen zonder een toelating op zak. Vraag eens in Spanje hoe het was om écht niet naar buiten te mogen. Wij noemen dat quarantaine, onze milde afzondering, en wij noemen dat een lockdown, de beperking van onze bewegingsvrijheid, maar als je wilt voelen wat een strikte lockdown is, vraag het dan eens aan de Chinezen. Ik ga daar elk jaar enkele keren naartoe - ik had er ook dit jaar al twee keer moeten zijn. Wel, dát noem ik pas efficiëntie, hoe zij met dit virus zijn omgegaan.”

Hebben ze niet een beetje lang gewacht om de rest van de wereld te alarmeren? En hebben ze niet enkele tienduizenden doden onder de mat geveegd?

“(Schudt het hoofd) Onderschat hen vooral niet. Toen ik zag hoe ze de zaak in Wuhan aanpakten, dacht ik meteen, hen kennende: 'Hola, dit is ernstig.' Men zegt dat ze zwaar gefoefeld hebben met hun cijfers, maar ik geloof dat niet. De dodentol van die ene provincie is min of meer vergelijkbaar met de Duitse. Gefoefeld? Nee, gehándeld, snel en strikt. Dan is de vraag: hoe komt het dat wij per miljoen Belgen meer doden hebben dan overal elders in de wereld? Je kunt zeggen: 'De rusthuizen.' Maar in Zweden hebben ze die ook. Daar gaan de zwaksten ervan tussen. Maar het zijn er nog altijd minder dan bij ons. Dat moeten we straks toch eens serieus evalueren.”

U bent geen man van de zachte aanpak, niet?

“Nee. Zo heb ik de grenscriminaliteit in het zuiden van West-Vlaanderen aangepakt. Zo heb ik ook de problemen met transmigranten aangepakt. Had ik alles losgelaten, dan had ik meteen een tentenkamp aan mijn broek. Zo pak ik nu ook corona aan. Ik ben een man van het veld. Ik laat me aan een trapezetrap uit een helikopter zakken. Ik ga mee op nachtpatrouille met de grenspolitie. Ik bestuur niet vanuit een bunker. En ik zeg u: de volgende uitdaging komt er alweer aan. De droogte. Wie nu nog zijn gazon besproeit of zijn auto wast, is even onverantwoordelijk als wie geen afstand houdt. Dat zijn geen aangename beslissingen. Maar bibi doet wat hij moet doen. Ook al krijgt bibi daar geen bedankje voor. Dat kan mij geen fluit schelen.”

Is dit de job van uw leven?

“Ja. Dit is de job van mijn leven.”

Lees ook:

Collega-kustburgemeesters sabelen plan Tommelein neer: ‘Pure discriminatie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234