Zaterdag 04/07/2020

Oekraïne

Oekraïense president Zelenski stuurt premier en vooraanstaande hervormers de laan uit

De Oekraïense president Volodymyr Zelenski vorig jaar bij een bezoek aan New York.Beeld AFP

President Volodymyr Zelenski van Oekraïne heeft woensdag een groot deel van zijn kabinet ontslagen, inclusief premier Oleksi Hontsjaroek, die nog maar een half jaar in functie was. 

 Zelenski kwam vorig jaar aan de macht met de belofte de corruptie aan te pakken, maar westerse geldschieters van het land vrezen dat daar maar weinig van zal komen na het verdwijnen van enkele vooraanstaande hervormers uit zijn regeringsploeg. 

De verhouding tussen Zelenski en de 35-jarige premier was al een tijdje gespannen, nadat een opname was uitgelekt waarin Hontsjaroek zei dat de president nauwelijks enig benul van economische kwesties had. Kennelijk vond Zelenski dat andersom ook. Hij gaf de premier woensdag de schuld van een neergang van de economie en tegenvallende belastinginkomsten. Ook klaagde hij dat de regering nog steeds geen oplossing had voor de achterstallige betalingen aan de Oekraïense mijnwerkers, die zijn opgelopen tot vele miljarden euro.

“We hebben nu behoefte aan een regering die zelfs het onmogelijke voor elkaar zal krijgen en die aan de slag gaat voor de gewone mensen”, zei Zelenski, die voordat hij tot president werd gekozen in een satirisch tv-programma voor president speelde. De afgelopen tijd is zijn populariteit onder de Oekraïners flink gedaald.

Als opvolger van Hontsjaroek schoof hij vicepremier Denys Smyhal naar voren. Diens benoeming leidde in sommige kringen tot kritiek, omdat Smyhal vroeger als manager bij DTEK werkte, het energiebedrijf van de Oekraïense oligarch Rinat Achmetov.  Ook het ontslag van enkele gerespecteerde hervormers, zoals minister van Financiën Oksana Markarova en minister van Economische Zaken Tymofej Mylovanov, baart buitenlandse bedrijven zorgen.

De nieuwe minister van Financiën is Ihor Oemanski, die  weinig op heeft met de samenwerking met het Internationaal Monetair Fonds. Het IMF onderhandelt al geruime tijd met Kiev over een hulppakket van 5 miljard euro, maar verwacht wordt dat de besprekingen nog lastiger zullen na het ontslag van de hervormers.

Oligarchen

De buitenlandse geldschieters van Oekraïne vrezen dat de machtige oligarchen die een groot deel van de industrie in handen hebben door de kabinetswijziging ook weer meer politieke macht zullen krijgen. De nieuwe minister van Economische Zaken heeft banden met de oligarch Dmytro Firtasj die door de VS wordt gezocht wegens corruptie. De nieuwe minister van Energie met Achmetov, de rijkste man van Oekraïne.

Het IMF is vooral beducht voor de invloed van Ihor Kolomojski, een oligarch wiens PrivatBank vier jaar geleden door de staat werd genationaliseerd, nadat gebleken was dat de bank miljarden aan twijfelachtige leningen had verstrekt aan andere onderdelen van Kolomojski's imperium. Kolomojski, die na het aantreden van Zelenski uit ballingschap in het buitenland terugkeerde, probeert de bank nu weer in handen te krijgen.

De ontslagen premier Hontsjaroek verzette zich met hand en tand tegen de pogingen van Kolomojski de PrivatBank weer terug te krijgen nu de overheid er miljarden in heeft gepompt om de bank overeind te houden. Het is nu de vraag of Zelenski zich even hard zal opstellen tegenover Kolomojski, op wiens televisiekanaal het tv-programma werd uitgezonden waarmee Zelenski beroemd werd.

Het IMF vreest ook dat de landhervorming die Zelenski’s regering had aangekondigd op de lange baan zal worden geschoven. Sinds 2001 geldt er een verbod op het kopen en verkopen van landbouwgrond in Oekraïne. Opheffing van dat verbod zou de economie volgens de regering een flinke prikkel geven, omdat boeren dan leningen kunnen afsluiten met hun grond als onderpand. Oekraïne verdient veel geld aan de export van landbouwproducten, vooral graan.

Maar de behandeling van de hervormingswet zit momenteel vast, hoewel de regering het wetsvoorstel al heeft aangepast om te voorkomen dat buitenlandse bedrijven de grond in handen krijgen. Ook is het aantal hectares dat kopers kunnen krijgen beperkt om kleine boeren te beschermen tegen de macht van grote bedrijven. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234