Donderdag 17/10/2019
PS-voorzitter Elio Di Rupo (rechts) en zijn kandidaat-opvolger Paul Magnette.

Voorzittersverkiezingen PS

Nieuwe PS-voorzitter Paul Magnette moet een CD&V-scenario vermijden

PS-voorzitter Elio Di Rupo (rechts) en zijn kandidaat-opvolger Paul Magnette. Beeld BELGA

Als voorzitter in spe erft Paul Magnette een PS op bodemkoers. Het socialistisch model van ‘volkspartij’ staat danig onder druk. Hoe kan hij een neergang zoals bij de CD&V vermijden?

Een Waalse regering met Elio Di Rupo als minister-president, een Brusselse regering onder leiding van de PS die al sinds juli up and running is. Het lijkt alsof Paul Magnette, die sinds maandag officieel kandidaat-voorzitter is, zijn partij op geen beter moment in handen krijgt. 

Wel, schijn bedriegt. Met 26 procent in Wallonië werd afgelopen verkiezingen een historisch slecht resultaat behaald. Het zelfs nog erger gekund. De voorbije legislatuur bungelde de PS boven de afgrond, zeker na de schandalen rond de intercommunales Publifin in Luik en Samusocial in Brussel. Peilingen in 2017 waar de PS amper 16 procent haalde, wakkerden een sluimerende machtsstrijd tussen Di Rupo en Magnette aan. Op de Keizerslaan weten ze maar al te goed hoe de socialisten in een mum van tijd alle relevantie verloren in Frankrijk, Nederland en, ook wel, Vlaanderen.

Het fundamentele probleem zijn niet eens de schandalen, wel dat er zand zit in de machtsmachine van de PS. De banden met de socialistische vakbonden en de mutualiteit zijn niet meer wat ze geweest zijn. Omdat de macht van de zuilen, net als in Vlaanderen, aan het afbrokkelen is. Maar ook omdat de PTB gretig rekruteert in die rangen. Wie lid is van FGTB of de socialistische mutualiteit stemt niet langer automatisch PS. 

Regentenpartij

Tegelijk heeft de PS de lokale partijwerking uit het oog verloren. “De PS is na decennia aan de macht te veel een regentenpartij geworden”, analyseert politicoloog en kenner van het huis Pascal Delwit (ULB). “Het contact met het gewone volk is aan het verwateren.”

Het PS-model als brede volkspartij, of parti de masse, staat onder druk. Staat de PS op het punt de CD&V/CVP achterna te gaan? De neergang van wat ooit de Vlaamse ‘staatsdragende partij’ was, heeft zich al veel eerder ingezet. De moeilijke relatie met de zuilen en een gebrekkig contact met lokale afdelingen werken tot vandaag door. Dat bleek ook uit het verslag van de ‘twaalf apostelen’, de interne CD&V-werkgroep die de recente verkiezingsnederlaag analyseerde.

Toch ziet Delwit één belangrijk verschil met de CD&V. “De christelijke zuil was gebaseerd op tegenstelling tussen vrijzinnig en katholiek. Die breuklijn is intussen bijna volledig vervaagd. Je werft met dat verhaal geen kiezers meer. Het socialistische verhaal speelt in op socio-economische tegenstellingen. Daar blijven de mensen mee bezig.”

Geen koerswijziging

Van Magnette valt niet meteen een radicale koerswijziging te verwachten. Hij behoort zelf al jaren tot het partij-establishment. Hij werd gerekruteerd en politiek gevormd door zijn voorganger Di Rupo. Het verklaart deels waarom hij nooit is overgegaan tot een politieke vadermoord, ook al had hij de kans.

Beiden zijn even overtuigd links, al weet Di Rupo als machtspoliticus hoe belangrijk het is om compromissen te sluiten. Magnette is meer de theoreticus die de socialistische principes met vuur kan verdedigen. “Maar beiden zijn even overtuigd dat je enkel iets kan betekenen voor de sociaal zwakkeren door deel te nemen aan het beleid”, zegt Delwit.

Magnette heeft goede banden met Pascal Labille, de baas van de socialistisch mutualiteit, en met vakbondstoppers als Robert Verteneuil en Thierry Bodson. Vooral Bodson en Labille waren uit op het vel van Di Rupo. Weet Magnette de relaties met het socialistisch middenveld, l’action commune, te normaliseren en een moderne invulling te geven?

Tegelijk is de vraag hoe hij omgaat met de belangrijke lokale federaties in Brussel en Luik. Zij varen al jaren hun eigen koers, maar moeten evengoed komende maand een nieuwe voorzitter kiezen. Vooral in de hoofdstad lopen de spanningen hoog op, nu Laurette Onkelinx vertrekt. Er tekent zich een strijd af tussen Kamerfractieleider Ahmed Laaouej, Brussels burgemeester Philippe Close en Cathérine Moureaux. Krijgt Magnette hen in het gareel? Werk genoeg voor de man uit Charleroi, maar eerst nog die federale regering onderhandelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234