Woensdag 22/01/2020

Verenigde Staten

Nieuwe Oekraïne-documenten geven Democraten munitie in impeachmentproces

Nancy Pelosi overhandigt deze week de 'artikelen van impeachment' aan de Senaat. De bal ligt dan bij de Republikeinen. Beeld EPA

Aan de vooravond van het impeachmentproces van president Donald Trump in de Amerikaanse Senaat zijn nieuwe details vrijgegeven over zijn schaduwmanoeuvres in Oekraïne. Het lijkt erop dat zijn fixers de dwarsliggende ambassadeur Marie Yovanovitch hebben laten schaduwen en mogelijk laten hacken. Waarom is onduidelijk.

Voor de Democraten geven de documenten nieuwe munitie om een diepgravender impeachmentproces in de Senaat te eisen dan de Republikeinen willen. Door obstructie van het Witte Huis zijn veel details en enkele belangrijke getuigen weggehouden van het impeachmentonderzoek in het Huis van Afgevaardigden – al besloten een meerderheid van de volksvertegenwoordigers in december dat ze genoeg hadden gehoord om Trump aan te klagen voor machtsmisbruik en obstructie.

Woensdag zal de Nancy Pelosi, Democratische leider in het Huis van Afgevaardigden, de aanklacht tegen Trump aan de Senaat overbrengen, de zogeheten ‘artikelen van impeachment’. Daarna komt het initiatief bij de Republikeinse Senaatsleider Mitch McConnell te liggen.

Uit de nieuw vrijgegeven krabbels, appjes, brieven en e-mails van figuren uit de entourage van Trumps advocaat Rudy Giuliani blijkt eens te meer dat Trump in Oekraïne zijn politieke rivaal Joe Biden wilde beschadigen. Giuliani benadrukt bovendien dat hij de ‘persoonlijke’ belangen van Trump behartigde – waarmee Trumps verdediging dat hij de nationale belangen van zijn land voor ogen had, door zijn eigen advocaat wordt ontkracht.

Nieuwe documenten

De nieuwe documenten zijn afkomstig van Lev Parnas, de Oekraïens-Amerikaanse fixer van Giuliani, die in 2019 zijn best deed om een schandaalverhaal over Joe Biden in Oekraïne hard te maken. Biden zou in zijn tijd als vice-president het bedrijf Burisma, waar zijn zoon Hunter een commissariaat had, uit de wind hebben gehouden. Het uiteindelijke doel van Giuliani en Trump was dat de Oekraïense autoriteiten (eerst werd gemikt op de openbare aanklager, later op de president zelf) een onderzoek naar Biden zouden laten instellen.

Deze operatie, gecombineerd met het feit dat het Witte Huis in diezelfde periode militaire steun aan Oekraïne onthield, werd de aanleiding voor de impeachment van Trump.

Uit de nu geopenbaarde documenten blijkt dat de toenmalige openbare aanklager van Oekraïne, Joeri Lutsenko, alleen vuiligheid over Biden wilde doorspelen als Parnas de Amerikaanse ambassadeur in Kiev, Marie Yovanovitch kon wegwerken. Zij zat hem met haar anti-corruptiebeleid in de weg.

‘Als je geen beslissingen nemen over Madam – dan zetten jullie al mijn verklaringen op losse schroeven’, schreef Lutsenko op 22 maart aan Parnas. Inclusief die over B.’

Een dag later had Parnas intensief contact met ene Robert Wyde, oud-marinier en huidig Republikeins kandidaat-Congreslid in Connecticut, zo blijkt uit een aantal appjes van deze Wyde aan Parnas die nu zijn geopenbaard.

‘Wow. Kan niet geloven dat Trumo [sic] deze bitch niet heeft ontslagen’, schreef Hyde op 23 maart, nadat hij een paar uitzendingen op Fox News over Yovanovitch had gezien.

Hij beschreef twee dagen later aan Parnas hoe hij contact had met een ‘bewakingsteam’ nabij de ambassade dat Yovanovitch kennelijk in de gaten hield.

‘De jongens daar willen weten wat ik wil doen en wat er voor hen in zit’, schreef hij twee dagen later. ‘Ze heeft met drie mensen gepraat. Haar telefoon staat uit. Computer is uit.’ En even later. ‘Ze laten me weten wanneer ze de deur uitgaat.’

En cryptisch: ‘Ze willen wel helpen als wij/jij een prijs okee vinden. Blijkbaar kun je in Oekraïne alles met geld…heb ik gehoord.’

Yovanovitch werd in april op last van Trump teruggeroepen. Ze vertelde in november tijdens een impeachment-hoorzitting dat ze midden in de nacht, op 24 april, te horen had gekregen dat er ‘grote zorgen’ waren over ‘haar veiligheid’, en dat ze ‘het eerste vliegtuig’ terug moest nemen.

Giuliani stuurt al een paar uur voor dat Yovanovitch dat telefoontje krijgt een berichtje naar Parnas. ‘Hij heeft haar weer ontslagen.’

Usb-stick

De nu vrijgegeven documenten werden al in september opgevraagd door de Inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden, maar dat werd door de (aan Trump gelieerde) advocaat van Parnas geweigerd. Later, nadat Parnas in oktober was gearresteerd wegens illegale buitenlandse campagnebijdragen aan Republikeinen, veranderde hij van advocaat en maakte hij kenbaar dat hij de documenten alsnog wilde overhandigen.

Dat is dus nu gebeurd. Dinsdag stuurde de Inlichtingencommissie een deel van de informatie (daaronder ook een usb-stick met telefoongesprekken van Parnas, die niet publiek zijn gemaakt) naar de Juridische commissie van het Congres, die de leiding had over de formele impeachment van Trump. ‘De informatie is relevant voor de impeachment’, schrijf commissievoorzitter Adam Schiff. ‘Ondanks de ongekende obstructie van president Trump ontvangen we nog steeds relevant bewijs, dat we zullen blijven doorsturen.

In het pakket zitten ook krabbels van Parnas op papier van het Ritz-Carlton in Wenen, de plek waar veel van het Oekraïense geritsel plaatsvond. ‘Krijg Zalensky zo ver om onderzoek naar Biden aan te kondigen’, staat erop. Ofwel: het ging om Biden, niet om corruptie in het algemeen. ‘Ga naar DC met pakket’ (waarschijnlijk een lasterpakket dat Parnas en Giuliani hadden samengesteld over Yovanovitch, en aan minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo hebben overhandigd), en ‘huur Victoria/Joe in voor 100.000 per maand’, wat waarschijnlijk verwijst naar het advocatenechtpaar Victoria Toensing en Joe DiGenova, tevens Fox News commentatoren, die in contact stonden met de columnist John Solomon, die veel van de Biden-‘schandalen’ onthulde.

Ook blijkt eens te meer dat Trump Parnas wel degelijk kende – ondanks dat hij in oktober zei nog nooit van hem te hebben gehoord (er zijn een stuk of tien foto’s van de mannen ssamen). Het was Trump die, blijkens een mailtje van zijn officiële advocaat Jay Sekulow op 2 oktober, toestemming gaf aan zijn voormalige advocaat John Dowd om de verdediging van Parnas op zich te nemen (waarbij de vraag is waarom Dowd daar überhaupt toestemming voor moest vragen).

De advocaat van Yovanovitch liet dinsdagavond weten dat hij een onderzoek verlangt naar de bedreigende appjes. ‘Het idee dat Amerikanen en anderen de bewegingen van ambassadeur Yovanovitch in de gaten hielden is verontrustend.’

Grote grap

Robert Hyde twitterde dinsdagavond dat het allemaal één grote grap was. ‘Het is belachelijk om zo naar berichtjes te kijken die ik en mijn maten naar een of andere sukkel stuurden met wie we wat geintjes uithaalden, een gast met wie we een paar keer een paar drankjes hebben gedronken. Schiff is een wanhopige drol als hij met deze Lev meespeelt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234