Vrijdag 03/04/2020

Kinderarmoede

Nieuwe kinderbijslag buist op armoedetoets

Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V).Beeld Photo News

De nieuwe kinderbijslag draagt onvoldoende bij in de strijd tegen de kinderarmoede. Dat blijkt uit de armoedetoets besteld door de Vlaamse regering. Toch zijn de cijfers iets positiever dan oorspronkelijk aangekondigd. Hoe kan zoiets?

De regering stelt vandaag de definitieve regeling van de kinderbijslag voor. De algemene lijnen werden vorig jaar al vastgelegd, nu is de concrete uitwerking ook goedgekeurd op de ministerraad. Elk kind geboren na 1 januari 2019 zal een bedrag van 160 euro krijgen, met daarbij nog een aantal sociale correcties.

Maar is die nieuwe kinderbijslag ook efficiënt in de strijd tegen de kinderarmoede, zoals de regering zelf beoogde? Neen, zo staat in de armoedetoets waarover De Tijd bericht. Armoedeorganisaties hebben samen met de Gezinsbond en de Kinderrechtencommissaris de nieuwe regeling tegen het licht gehouden in opdracht van de regering.

Gelet op de hoge ambities van de Vlaamse regering om de kinderarmoede te halveren tegen 2020, volstaan de inspanningen niet. Als de regering dat doel wil halen, is het nodig extra geld in de kinderbijslag te investeren, is de conclusie.

Betere cijfers

Begin dit jaar stelde minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) al een eerste luik van de armoedetoets voor, waaruit bleek dat het armoederisico met zo'n 0,9 procentpunt verbeterde. "Een significante verbetering", klonk het toen op basis van berekeningen van de KU Leuven.

Die cijfers werden sindsdien zelfs verder bijgesteld, in positieve zin. Door de nieuwe regeling daalt het armoederisico voor gezinnen van 8,6 procent naar 7,3 procent, of een daling van 1,3 procentpunt. Op kindniveau bedraagt de daling zelfs 1,5 procentpunt (van 9,9 naar 8,4 procent). Volgens onderzoeker Toon Vanheukelom is de aanpassing te wijten aan een puur technische fout in de oorspronkelijke berekening.

De middenveldorganisaties gingen aan de slag met die cijfers, voor het tweede luik van de armoedetoets. Maar waarom komen ze dan schijnbaar tot een andere conclusie? "We keken enkel naar de cijfers zelf, niet naar de interpretatie ervan", legt onderzoeker Vanheukelom uit. "Dat was aan hen." De organisaties erkennen met andere woorden wel de vooruitgang, maar die is voor hen onvoldoende. 

Alternatieven

Al sinds de bekendmaking van het systeem woedt de discussie volop. Onder meer de onderzoekers Bea Cantillon en Wim Van Lancker (UAntwerpen) uitten vorig jaar al scherpe kritiek op de nieuwe kinderbijslag. Zij hadden nochtans de regering bijgestaan bij de uitwerking daarvan. De effecten op vlak van armoedebestrijding vielen zwaar tegen, oordeelden zij. 

Hun collega Ive Marx (UAntwerpen) nuanceert. "Als je kiest voor een hoge basissom voor iedereen, zonder ingrijpende sociale sturingen, dan gaat het effect tegen kinderarmoede beperkt zijn", zegt hij. "Deze conclusie was perfect te verwachten. De vraag is wat het alternatief is? Als je de sociaal zwakkeren een extra hoge uitkering geeft, hoe ga je ervoor zorgen dat het geld bij de juiste mensen terecht komt? Het vergt een grote administratieve inspanning om dat correct uit te voeren. In de Scandinavische landen lukt dat, maar hier ook?"

De oppositie ziet alvast het bewijs geleverd dat de Vlaamse regering de strijd tegen armoede niet ernstig neemt. "De kinderbijslag heeft een budget van meer dan 3 miljard euro", zegt Vlaams parlementslid Elke Van den Brandt (Groen). "De regering mist hier een historische kans om deze nieuwe hefboom ten goede in te zetten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234