Vrijdag 12/08/2022

AnalyseLatijns-Amerika

Nieuwe Colombiaanse president Gustavo Petro steekt zelfs de hand uit naar politieke aartsvijand

De nieuwe president van Colombia, Gustavo Petro (rechts) ontmoet voormalig president Alvaro Uribe. Beeld AFP
De nieuwe president van Colombia, Gustavo Petro (rechts) ontmoet voormalig president Alvaro Uribe.Beeld AFP

De nieuwe Colombiaanse president Gustavo Petro wil een radicaal socialer Colombia, maar zijn plannen stuiten bij zijn conservatieve tegenstanders op argwaan. In zijn eerste week zocht hij de verbinding.

Nick de Jager

Historische ontmoeting tussen politieke tegenpolen

Plots waren de kopstukken van links en rechts Colombia van de laatste twintig jaar vreedzaam gevangen in één foto, in één ruimte, enkel gescheiden door een bureautafel met daarop boeken van de wijlen kabbalist Rav Ashlag. De vorige week tot president gekozen Gustavo Petro praatte met zijn machtige voorganger Álvaro Uribe over de toekomst van Colombia, na twee decennia waarin ze elkaar vooral in de haren vlogen. Nu sprak Petro van een ‘vruchtbaar en respectvol gesprek’.

Petro, de eerste linkse regeringsleider in de geschiedenis van het land, staat voor een grote uitdaging. De voormalig guerrillastrijder beloofde tijdens zijn campagne de economie van het land te hervormen, met onder meer zwaardere lasten voor de rijken, geen extra export van fossiele brandstoffen en een zelfvoorzienender karakter van de landbouw. Voor veel conservatieve Colombianen (en tot op zekere hoogte de internationale valutamarkten) doen zulke ambities denken aan het mislukte socialisme van buurland Venezuela, waar nu driekwart van de bevolking minder dan één dollar negentig per dag verdient. Om sociale onrust te voorkomen, lijkt Petro iets te matigen.

Bijvoorbeeld bij het kiezen van zijn ministerploeg. Zijn keuze voor de zwarte milieuactivist Francia Marquez als running mate droeg bij aan Petro’s boodschap van verandering, maar nu lijkt zijn team vooral een minder revolutionair karakter te moeten krijgen. Petro gaf de conservatieve voormalige vicepresident Guillermo Reyes een belangrijke functie in het justitiesysteem. Doorgewinterde politici José Antonio Ocampo (nota bene een vrijemarkteconoom) en Álvaro Leyva worden respectievelijk minister van Financiën en Buitenlandse Zaken.

Uitgestoken hand naar omstreden Uribe

Petro sprak af met diverse politieke tegenstanders, onder wie de huidige president Iván Duque, en Rodolfo Hernández, tegen wie hij het opnam in de laatste ronde van de presidentsverkiezingen. De president zou aan hem excuses aangeboden hebben voor de harde verkiezingsretoriek van de laatste weken. Maar vooral de ontmoeting met Uribe van afgelopen donderdag sprong in het oog.

Uribe was de president van Colombia tussen 2002 en 2010 en ook nadien een van de machtigste en populairste politici van het land. Zijn regeringsperiodes kenmerkten zich door zijn strijd tegen de guerrillabewegingen FARC en ELN. Uribes spijkerharde aanpak minimaliseerde de omvang van die groeperingen, maar kostte ook veel onschuldige burgers het leven. Het aantal buitengerechtelijke moorden van paramilitaire organisaties, zogenoemde ‘foutpositieven’, wordt op 6.400 geschat. In die tijd was Petro al scherp criticus van het beleid.

De Colombiaanse justitie vervolgde Uribe in 2020, nadat hij getuigen in een eerdere zaak onder druk zou hebben gezet hun verklaring aan te passen. Ook zijn banden met enkele paramilitaire organisaties worden onderzocht. Twee maanden geleden weigerde het hooggerechtshof het onderzoek naar Uribe stop te zetten.

Kritiek en hoop

Tegen die achtergrond wordt Petro’s uitgestoken hand niet door iedereen in Colombia met gejuich begroet. Juist vanwege de afkeer van de zittende macht, politici als Uribe, stemde de Colombiaanse kiezer voor Petro. Of anders wel voor Hernández, die het bestrijden van corruptie bijna tot zijn enige verkiezingsbelofte maakte. Verschillende senators, ook van Petro’s eigen partij, spraken zich dan ook uit tegen de ontmoeting.

Aan de andere kant laat de nieuwe president zien bruggen te willen bouwen: hij heeft steun van oppositiepartijen nodig voor een meerderheid in het congres. In een land met een bloedig politiek verleden als Colombia, is dat misschien zo’n slecht idee niet. Politiek analist León Valencia plaatste op zijn twitteraccount dan ook een hoopvol bijschrift bij een foto van de ontmoeting. “Een beeld dat een deur kan zijn naar de verzoening van het land”, schreef hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234